لوله مبلی یا روغنی چیست؟ تفاوت واقعی آن با لوله گالوانیزه را بشناسید!

لوله مبلی که با نام لوله سبک یا لوله دکوراتیو هم شناخته می‌شود، نوعی لوله فولادی نازک و سبک است که از ورق‌های فولادی روغنی (Cold Rolled Steel) تولید می‌شود و به نام لوله آهنی سفید سبک نیز شناخته می‌شود. این لوله‌ها به دلیل سطح صاف، براق، ضخامت کم و وزن سبک، بیشتر در کارهای ظریف و سازه‌های غیرسازه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.

فرآیند تولید لوله مبلی با نورد سرد ورق‌های نازک و با ضخامت کم و بر اساس استانداردهای DIN 2394(1) 94 و EN 10 219 -2 انجام می‌شود. همین موضوع باعث می‌شود این لوله‌ها کیفیت سطحی بالا، ابعاد دقیق و قابلیت شکل‌دهی مناسبی داشته باشند.

لوله‌های مبلی در عین سبک بودن، دارای مقاومت بالا است. فشار بالایی را می تواند تحمل کند و بسیار مستحکم است؛ اما در گروه لوله تست نیست. به عنوان لوله تست در به همین جهت برای ساخت لوازم خانگی، مبلمان و صندلی، خودروسازی، دوچرخه، موتور سیکلت و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

لوله مبلی همان لوله گالوانیزه است؟

برخی از افراد تصور می‌کنند که لوله مبلی، نوعی لوله گالوانیزه است. هرچند لوله مبلی در برابر زنگ‌زدگی نسبت به لوله فولادی سیاه مقاومت بیشتری دارد، اما لوله گالوانیزه نیست و قابلیت زنگ‌زدگی دارد. این لوله‌ها از ورق‌های روغنی st14 و st12 تولید می‌شوند و به علت ماهیت روغنی، قابلیت گالوانیزاسیون ندارند یا به ندرت تحت فرایند گالوانیزاسیون قرار می‌گیرند در نتیجه هیچ مقداری از ضخامت پوشش گالوانیزه روی سطح آن نخواهد بود.

ویژگی‌های فنی لوله مبلی چیست؟

1. ضخامت: ضخامت ورق لوله مبلی معمولا بین 0.5 تا 2 میلی‌متر است.
2. قطر یا سایز: قطر آنها با توجه به نوع کاربرد بین 10 تا 50 میلی‌متر است.
3. طول استاندارد: طول لوله در کارخانه معمولا 6 متر است اما در صورت نیاز قابلیت برش دارد.
4. جنس ورق: از ورق فولادی روغنی (Cold Rolled Steel) تولید می‌شود و سطح صاف و صیقلی دارد.
5. جوش‌پذیری: این لوله‌ها قابلیت جوشکاری با روش‌های استاندارد مثل جوش CO2 و TIG را دارد.
6. قابلیت خمکاری: با توجه به ضخامت کم و نوع ورق، به راحتی، بدون ترک خوردگی یا آسیب سطحی خم می‌شود.
7. سطح و پوشش: سطح لوله صاف و صیقلی است و و به علت بافت روغنی، معمولا پوشش محافظ ندارد. اما گاهی آن را رنگ می‌کنند یا با ضد زنگ مخصوص می‌پوشانند.
8. کاربرد صنعتی و تزئینی: به دلیل سبک بودن و شکل‌پذیری، در مبلمان، دکوراسیون داخلی، لوازم خانگی و صنایع سبک کاربرد دارد.
9. قابلیت زنگ‌زدگی: بدنه لوله مبلی، قابلیت زنگ‌زدگی دارد. اما مقاومت آن نسبت به ورق سیاه فولادی بیشتر است. محافظت از آن با نگهداری لوله گالوانیزه کمی متفاوت خواهد بود و حساسیت بیشتری نسبت به لوله و ورق گالوانیزه در برابر تنش‌های محیطی یا رطوبتی دارد.

تفاوت لوله مبلی سبک و سنگین در چیست؟

لوله‌های مبلی با توجه سایز، ضخامت و نوع آلیاژ ورق، در گروه لوله‌های سبک قرار دارد. اما خود لوله مبلی، به دو دسته سبک و سنگین طبقه بندی می‌شود. فاکتور تعیین‌کننده این موضوع، سایز لوله و ضخامت آن است. هر چه سایز و ضخامت لوله‌های مبلی بیشتر باشد، وزن آن بیشتر خواهد بود. در نتیجه به عنوان لوله مبلی سنگین شناخته خواهد شد.

لوله مبلی بدون درز چیست؟

همانطور که پیشتر گفتیم، لوله مبلی‌ها از نورد ورق روغنی st14 و st12 تولید می‌شوند و امکان تولید به صورت بدون درز (مانیسمان) ندارند. اما از نظر فرایند تولید به دو گروه طبقه‌بندی می‌گردند:

• لوله مبلی درز مستقیم

در این نوع لوله، درز جوش کاملا مشخص و روی سطح لوله قابل مشاهده است. این نوع لوله نسبت به درز مخفی، هزینه تولید کمتری دارد و در پروژه‌های سبک‌تر یا برای پروژه‌هایی که ظاهر لوله اهمیت کمتری دارد، مناسب است.

• لوله مبلی درز مخفی

در این لوله، درز جوش به گونه‌ای طراحی و پردازش می‌شود که تقریبا روی سطح لوله دیده نمی‌شود. این نوع بیشتر در کارهای تزئینی، مبلمان و دکوراسیون داخلی استفاده می‌شود و ظاهری یکنواخت و زیبا ارائه می‌دهد. برخی از فروشندگان سواستفاده‌گر این گروه لوله را به عنوان لوله مبلی بدون درز می‌فروشند.

در نهایت، لوله مبلی بدون درز واقعی وجود ندارد و هر نوع لوله مبلی، با توجه به روش جوش و پردازش، یا با درز مستقیم یا با درز مخفی تولید می‌شود. انتخاب نوع مناسب بستگی به کاربرد، ظاهر مورد انتظار و بودجه پروژه دارد.

جدول استاندارد ضخامت لوله مبلی

لوله مبلی همان لوله استیل است؟

خیر، شاید شما هم متوجه تفاوت لوله مبلی با لوله استیل نشوید؛ اما واقعیت این است که لوله مبلی با لوله استیل عادی تفاوت دارد، حتی اگر از نظر ظاهری و قطر بیرونی شباهت داشته باشند. تفاوت اصلی بین این دو نوع لوله در ضخامت دیواره و جنس فولاد است.

لوله مبلی معمولا از ورق فولادی روغنی ST12 یا ST14 تولید می‌شود و ضخامت دیواره نسبت به لوله‌های فولادی معمولی کمتر است. همین موضوع باعث می‌شود قطر داخلی (ID) لوله مبلی بزرگتر از لوله فولادی با قطر بیرونی مشابه باشد. درحالی که لوله‌های استیل عادی معمولا از فولاد ضد زنگ ساخته می‌شوند.

ضخامت لوله‌های مبلی بر اساس گیج مشخص می‌شود (معمولا 10 تا 30 گیج). هر چه گیج کمتر باشد، قطر دیواره کمتر و قطر بیرونی بیشتر است و هر چه گیج بیشتر شود، لوله نازک‌تر و قطر خارجی کمی کمتر می‌شود. مقدار مقاومت خوردگی و خواص مکانیکی آن‌ها با لوله‌های استیل متفاوت است.

بنابراین، لوله مبلی و لوله استیل، هم از نظر جنس و هم از نظر ضخامت دیواره و کاربرد با هم تفاوت دارند و نباید به اشتباه یکی را جای دیگری در نظر گرفت.

چرا لوله مبلی برای مبلمان انتخاب می‌شود؟

لوله مبلی به دلیل ویژگی‌های فنی و ظاهری خاص خود، یکی از گزینه‌های اصلی برای ساخت مبلمان و صنایع دکوراتیو است. چون:

1. سبکی و سهولت در جابه‌جایی: لوله مبلی به دلیل ضخامت کم و وزن پایین، ساختار مبلمان را سنگین نمی‌کند و جابه‌جایی قطعات را آسان می‌سازد. این ویژگی به خصوص در مبلمان خانگی و اداری اهمیت زیادی دارد.
2. سطح صاف و صیقلی: سطح یکنواخت و براق لوله مبلی، ظاهری زیبا و مدرن به مبلمان می‌دهد. علاوه بر این، سطح صاف امکان رنگ‌آمیزی، پوشش‌دهی یا نصب روکش‌های تزئینی را راحت می‌کند.
3. قابلیت خمکاری و شکل‌پذیری بالا: لوله مبلی به راحتی خم می‌شود و امکان طراحی سازه‌های منحنی یا پیچیده برای پایه‌ها و قاب‌های مبلمان فراهم است، بدون آن که ترک بخورد یا ظاهرش آسیب ببیند.
4. استحکام متناسب با کاربرد: با وجود سبک بودن، مقاومت کافی برای تحمل وزن افراد و تجهیزات در مبلمان دارد و از نظر استحکام در کاربردهای خانگی و اداری مناسب است.
5. قابلیت جوشکاری و اتصال آسان: لوله مبلی به راحتی جوش داده می‌شود و اتصالات قوی و تمیزی ایجاد می‌کند، که برای تولید مبلمان با دوام و مقاوم ضروری است.
6. سازگاری با طراحی‌های مدرن و تزئینی: به دلیل سطح صاف، قابلیت خمکاری و وزن سبک، لوله مبلی امکان اجرای طرح‌های خلاقانه و ظریف را فراهم می‌کند، چیزی که در لوله‌های فولادی سنگین و ضخیم دشوار است.

کاربرد لوله مبلی چیست؟

1. مبلمان خانگی و اداری: ساخت پایه‌ها، قاب‌ها، دستگیره‌ها و سازه‌های دکوراتیو.
2. صنایع دکوراسیون و تزئینی: طراحی نرده‌ها، پارتیشن‌ها، قاب آینه و سازه‌های هنری.
3. لوازم خانگی و تجهیزات سبک: استفاده در قاب‌های تخت، کمد، صندلی و سایر تجهیزات سبک.
4. دوچرخه‌سازی و وسایل ورزشی سبک: ساخت بدنه دوچرخه، پایه تجهیزات ورزشی و قاب‌های سبک فلزی.
5. سازه‌های نیمه‌صنعتی و سبک: استفاده در قفسه‌بندی، استندها و سازه‌های فلزی سبک صنعتی.
6. کارهای ساختمانی تزئینی: مثل نرده‌ها، حفاظ‌ها و قاب‌های داخلی ساختمان که نیاز به ظرافت دارند.

آیا از لوله مبلی به عنوان لوله فنس استفاده می‌شود؟

بله. لوله مبلی قابلیت استفاده به عنوان لوله فنس را دارد. اما چون مقاومت مکانیکی آن کمتر از لوله سیاه و گالوانیزه است، برای پروژه‌های فنس‌کشی سبک با احتمال تنش پایین استفاده می‌شود. احتمال استفاده از لوله مبلی به عنوان لوله فنس زیاد نیست، چون مقاومت کمتری بر برابر فشار و خوردگی از خود بروز می‌دهد. اما چون قیمت کمتری نسبت به لوله و قوطی گالوانیزه دارد، گاهی کارفرما برای مدیریت بودجه، از آن به عنوان ستون و پایه فنس بهره می‌برد.

استفاده از لوله مبلی چه مزایایی دارد؟

1. سبکی و جابه‌جایی آسان: ضخامت کم و وزن پایین لوله مبلی باعث می‌شود سازه‌ها سبک بوده و حمل و نقل یا جابه‌جایی آن‌ها ساده باشد.
2. سطح صاف و صیقلی: سطح یکنواخت و براق امکان رنگ‌آمیزی، روکش‌دهی و زیبایی ظاهری بالا را فراهم می‌کند.
3. قابلیت خمکاری و شکل‌دهی: لوله مبلی به راحتی خم می‌شود و امکان طراحی سازه‌های منحنی و پیچیده بدون ترک خوردگی وجود دارد.
4. استحکام مناسب: با وجود سبک بودن، مقاومت کافی برای تحمل فشار و وزن در کاربردهای خانگی، اداری و سبک صنعتی دارد.
5. قابلیت جوشکاری و اتصال آسان: لوله مبلی به راحتی جوش داده می‌شود و اتصالات مستحکم و تمیزی ایجاد می‌کند.
6. سازگاری با طراحی مدرن و تزئینی: انعطاف در طراحی، سطح صاف و وزن سبک آن را برای سازه‌های دکوراتیو و مبلمان مدرن ایده‌آل می‌کند.
7. صرفه‌جویی در مواد و هزینه‌ها: نسبت به لوله‌های فولادی ضخیم‌تر، با حجم کمتر و وزن سبک‌تر، هزینه مواد اولیه و حمل‌ونقل کاهش می‌یابد.

معایب لوله مبلی چیست؟

1. استحکام کمتر نسبت به لوله‌های فولادی ضخیم: به دلیل ضخامت کم، تحمل بار زیاد یا فشار سنگین را ندارد و برای سازه‌های سنگین صنعتی مناسب نیست.
2. مقاومت پایین در برابر خوردگی : مقاومت این لوله‌ها در نسبت به لوله‌های گالوانیزه کمتر است و در محیط‌های سخت و آسیب‌های محیطی (مثل خراش) احتمال زنگ‌زدگی آن بسیار بیشتر است.
3. محدودیت در کاربردهای سنگین و صنعتی: برای پروژه‌هایی که نیاز به تحمل وزن زیاد یا مقاومت مکانیکی بالا دارند، گزینه مناسبی نیست.
4. قابلیت محدود برای استفاده در فضاهای بیرونی: در صورت عدم پوشش مناسب، مقاومت آن در برابر شرایط جوی پایین است و عمر مفید کاهش می‌یابد.
5. امکان تغییر شکل در اثر ضربه شدید: به دلیل نازکی دیواره و نوع متریال ورق، ضربه یا فشار شدید می‌تواند باعث خمیدگی یا آسیب لوله شود.

روش تولید لوله‌های مبلی چگونه است؟

لوله مبلی از ورق روغنی فولادی تولید می‌شود و فرآیند تولید آن شامل چند مرحله اصلی است:

• تولید ورق روغنی: ورق روغنی خود از ورق سیاه تولید می‌شود و مراحل آن شامل اسیدشویی، نورد کاری، آنیل کاری و پرداخت سطح است

1. 1. در مرحله اسیدشویی، سطح ورق سیاه از هرگونه آلودگی و زنگ‌زدگی پاک می‌شود.
   2. در مرحله نورد کاری (نورد سرد)، ورق سیاه با فشار و کشش از غلتک‌ها عبور داده می‌شود تا ضخامت آن کاهش یابد.
   3. سپس سطح ورق با روغن پوشش داده می‌شود و عملیات بازپخت (آنیل) انجام می‌گیرد تا از اکسید شدن جلوگیری شود.

در مرحله پرداخت سطح، ورق صاف و صیقلی می‌شود و استحکام، مقاومت خمشی و قابلیت رنگ‌پذیری آن افزایش پیدا می‌کند.

• تبدیل ورق روغنی به لوله مبلی: ورق روغنی آماده شده در قالب‌های خاص دوزه کشش قرار می‌گیرد و با روش کشش سرد به شکل لوله فرم داده می‌شود. این عملیات سرد، مقاومت خمشی لوله را افزایش می‌دهد و باعث یکنواختی ضخامت دیواره می‌شود.
• روش پیلگر (Pilger): روش پیلگر یکی از روش‌های متداول تولید لوله مبلی بدون درز است که با ایجاد فشار سبب کاهش ضخامت و شکل‌دهی لوله می‌شود. این روش در دو حالت سرد و گرم انجام می‌شود و حالت سرد آن کاربرد بیشتری دارد، زیرا باعث استحکام بیشتر و دقت ابعادی بالاتر لوله می‌شود.

به طور کلی، این فرآیند باعث می‌شود لوله‌های مبلی دارای سطح صاف، ضخامت یکنواخت، مقاومت خمشی مناسب و قابلیت خمکاری و رنگ‌پذیری بالا باشد که برای کاربرد در مبلمان و صنایع سبک ایده‌آل است.

سوالات متداول