نحوه کابل کشی روی سینی کابل، نصاب ها بخوانند!

کابل‌ کشی بر روی سینی کابل، یک فرآیند حساس و تخصصی است که به تجربه و دانش کافی نیاز دارد و باید مطابق با استانداردهای مشخصی انجام شود. به دلیل خطرات جدی ناشی از جریانات الکتریکی، از جمله احتمال بروز آتش‌سوزی، انفجار و خسارت‌های جانی، رعایت اصول دقیق کابل‌کشی ضروری است. این عملیات که با بهره‌گیری از سینی‌های فلزی (عمدتا گالوانیزه) انجام می‌شود، یکی از گام‌های کلیدی در طراحی و مدیریت سیستم‌های برقی و ارتباطی به شمار می‌آید.

تولیدکننده سینی کابل باید محصولاتی ارائه دهد که علاوه بر مقاومت در برابر شرایط محیطی و جلوگیری از آسیب‌های ناشی از رطوبت و خوردگی، توانایی تحمل وزن و فشار کابل‌ها را نیز داشته باشد. سینی‌های گالوانیزه به دلیل خاصیت ضد زنگ بودن خود، طول عمر بیشتری دارند، وزن بیشتری حجم کابل‌ها را تحمل می‌کند و از وقوع حوادثی چون آتش‌سوزی یا انفجار ناشی از خرابی کابل‌ها جلوگیری به عمل می‌آورد.

نحوه کابل کشی روی سینی کابل به چه صورت است؟

نحوه کابل کشی روی سینی کابل یک فرآیند چند مرحله‌ای است که باید با دقت و طبق استانداردهای ایمنی و فنی انجام شود تا عملکرد بهینه سیستم و ایمنی محیط تضمین شود. مراحل کابل‌کشی روی سینی کابل به شرح زیر است:

• بررسی و آماده‌سازی مسیر کابل‌کشی

ارزیابی مسیر: پیش از آغاز، مسیر کابل‌کشی به دقت بررسی می‌شود تا از نبود موانع و رعایت فاصله‌های استاندارد اطمینان حاصل گردد. مسیر و نقشه قرار گرفتن سینی کابل، همچنین نحوه اتصال آنها (به دیوار، سقف یا کف) مشخص شود.

مطالعه نقشه و برنامه‌ریزی: ابتدا نقشه‌های کابل‌کشی و مدارهای الکتریکی بررسی می‌شوند تا محل دقیق نصب سینی و کابل‌ها مشخص شود. در این مرحله نیاز است که استانداردهای ایمنی مانند NFPA، IEC و NEC رعایت شوند.

آماده‌سازی زیرساخت‌ها: در صورت لزوم، سوراخ‌کاری یا تعبیه نگهدارنده‌های اضافی انجام خواهد شد. این بخش شامل ارزیابی شرایط محیطی نیز می‌شود؛ مثلا در محیط‌های با رطوبت بالا یا مناطق خطرناک، سینی‌های ضدزنگ یا مقاوم در برابر آتش استفاده می‌شود.

نصب سینی کابل: سینی‌ها باید در مکان‌های تعیین‌شده و به کمک انواع اتصالات سینی کابل مثل براکت‌ها، ساپورت‌ها، رادها، سی چنل و …. نصب و محکم شوند. این سینی‌ها می‌توانند از جنس فلزی یا پلاستیکی مقاوم باشند و بر اساس مسیر کابل‌ها و نوع کابل مورد استفاده، ابعاد و ظرفیت آنها تعیین می‌شود.

اتصالات سینی کابل: در صورت نیاز به تغییر جهت مسیر کابل‌ها از سه راهی سینی کابل (یا چهارراهی)، تبدیل‌ها، زانویی سینی کابل و …. استفاده شود تا در طول مسیر، پشتیبانی از کابل‌ها و کیفیت کابل‌کشی افت نکند.

• تثبیت و محافظت از کابل‌ها

قرار دادن کابل‌ها روی سینی: پس از نصب سینی، کابل‌ها باید به گونه‌ای روی سینی قرار بگیرند که هیچ گونه پیچیدگی یا تنشی روی کابل‌ها ایجاد نشود.

بستن کابل‌ها به سینی: از بست‌های مخصوص کابل یا بندهای نگهدارنده برای تثبیت کابل‌ها روی سینی استفاده می‌شود. این بست‌ها باید به گونه‌ای قرار گیرند که کابل‌ها محکم شوند، اما فشاری روی آنها وارد نگردد.

• ایجاد فاصله مناسب میان کابل‌ها

جدا کردن کابل‌ها بر اساس نوع و ولتاژ: کابل‌های قدرت و کنترل باید از یکدیگر جدا نگه داشته شوند. این جداسازی به کاهش تداخل الکترومغناطیسی و افزایش ایمنی کمک می‌کند.

رعایت فاصله‌های استاندارد: برای جلوگیری از آسیب‌های احتمالی و همچنین سهولت در تعمیرات و نگهداری، فاصله‌های استاندارد میان کابل‌ها رعایت می‌شود.

• استفاده از بست‌ها و محکم‌سازی کابل‌ها

نوع بست و فواصل استاندارد: بست‌ها باید متناسب با نوع و ضخامت کابل باشند. برای کابل‌های بزرگ‌تر، بست‌های محکم‌تر و فاصله‌های بیشتری را در نظر می‌گیرند تا از لغزش کابل‌ها جلوگیری شود.

بستن کابل‌ها به شکل منظم و بدون پیچش: بست‌های فلزی یا پلاستیکی باید به گونه‌ای استفاده شوند که کابل‌ها تحت تنش نباشند و آسیب نبینند.

• توجه به خم‌ها و پیچ‌های مسیر

رعایت حداقل شعاع خم: کابل‌ها باید بدون فشار و شکستگی در زوایا و پیچ‌های مسیر قرار بگیرند، و برای این کار باید شعاع خم استاندارد رعایت شود.

استفاده از زانویی‌ها و اتصالات: در مسیرهای پیچ‌دار، از زانویی‌ها و اتصالات مناسب برای هدایت کابل‌ها استفاده می‌شود تا در اثر خم‌های ناگهانی، به کابل‌ها آسیبی وارد نشود.

• نظارت بر تهویه و دمای مناسب

جلوگیری از انباشت گرما: انباشت کابل‌ها می‌تواند منجر به افزایش حرارت و دمای بیش از حد شود که به تجهیزات آسیب می‌زند؛ بنابراین تهویه مناسب در مسیر کابل‌کشی و رعایت فواصل مناسب برای جریان هوا ضروری است.

• نشانه‌گذاری و برچسب‌گذاری کابل‌ها

نصب برچسب و شماره‌گذاری: در انتهای کار، برچسب‌گذاری و شماره‌گذاری کابل‌ها انجام می‌شود تا در فرآیندهای بعدی تعمیر و نگهداری، شناسایی کابل‌ها به راحتی انجام شود.

تهیه نقشه نهایی کابل‌کشی: نقشه‌برداری از مسیر و ترتیب کابل‌ها در سینی ثبت می‌شود تا در زمان تعمیرات و نگهداری دسترسی سریع‌تری به اطلاعات وجود داشته باشد.

• بازبینی نهایی و آزمایش سیستم

بازرسی و تایید سلامت اتصالات: تمام بست‌ها، خم‌ها، زمین‌کردن‌ها و کابل‌های نصب‌شده بازبینی می‌شوند تا نقصی وجود نداشته باشد.

آزمایش عملکرد و ایمنی: پس از اتمام کابل‌کشی، کل سیستم برق‌رسانی و مسیرهای کابل‌کشی آزمایش می‌شود تا هر گونه خطا یا مشکلی در عملکرد سیستم بررسی و رفع شود.

نکات مهم در کابل‌کشی روی سینی کابل چیست؟

• استفاده از تجهیزات استاندارد: کلیه اتصالات و بست‌ها باید استاندارد و از کیفیت بالایی برخوردار باشند.
• بازبینی نهایی: پس از اتمام کابل‌کشی، بازبینی نهایی مسیر و وضعیت کابل‌ها انجام می‌شود تا از ایمنی و صحت نصب اطمینان حاصل شود.
• رعایت استانداردهای ایمنی: این کار باید توسط افراد مجرب و با رعایت استانداردهای ایمنی انجام شود. زیرا هر گونه نقص می‌تواند منجر به بروز مشکلات جدی نظیر آتش‌سوزی یا برق‌گرفتگی شود.

این مراحل و نکات به ترتیب و با دقت کامل اجرا می‌شوند تا کابل‌کشی روی سینی کابل با کیفیت بالا و بدون خطرات احتمالی انجام شود.

مشکلات مربوط به کابل کشی روی سینی کابل کدام است؟

کابل‌ کشی روی سینی کابل، اگر به‌درستی و با رعایت استانداردهای لازم انجام نشود، می‌تواند با مشکلات فنی و ایمنی متعددی همراه باشد که عملکرد سیستم‌های برقی و شبکه‌های ارتباطی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در زیر به برخی از چالش‌ها و مشکلات رایج در این زمینه پرداخته‌ایم:

• آسیب‌دیدگی کابل‌ها در اثر خم‌های غیراستاندارد

خم‌کردن کابل‌ها با شعاع‌های کمتر از حد استاندارد می‌تواند باعث آسیب به هادی‌ها و عایق کابل شود. این امر منجر به کاهش عمر کابل و احتمال بروز اتصالی‌ها و خرابی‌ها می‌شود. به‌ویژه در مسیرهای پیچ‌دار، اگر استانداردهای خم‌شدگی رعایت نشود، فشار زیادی به ساختار داخلی کابل وارد شده و احتمال پارگی یا شکستگی آن افزایش می‌یابد.

•  نصب عمودی کابل ها بر روی سینی

در کابل‌ کشی عمودی روی سینی کابل، رعایت محدودیت‌های کششی و توزیع وزن کابل‌ها ضروری است. اتصال‌دهنده‌ها باید وزن کابل‌ها را بدون فشار اضافی تحمل کنند و کابل‌ها با بست‌های مناسب به‌طور یکنواخت روی پله‌های نردبان قرار گیرند. این روش، از تنش‌های نقطه‌ای جلوگیری کرده و ایمنی و دوام سیستم کابل‌کشی را تضمین می‌کند.

• انباشت گرما و مشکلات تهویه

کابل‌های برق هنگام عبور جریان، گرما تولید می‌کنند. در صورت نصب انبوه کابل‌ها بدون تهویه مناسب، حرارت تجمع‌یافته می‌تواند به کاهش کارایی کابل‌ها و حتی ذوب شدن عایق‌ها منجر شود. این انباشت حرارت، علاوه بر خطر آتش‌سوزی، عمر کابل را نیز کوتاه می‌کند. استفاده از سینی‌های سوراخ‌دار و رعایت فاصله میان کابل‌ها برای جریان هوای مناسب، از این مشکلات جلوگیری می‌کند.

• فرسایش و آسیب‌های مکانیکی

قرارگیری کابل‌ها در معرض گرد و غبار، ضربه یا فشار می‌تواند به تدریج عایق کابل را تخریب کند. فرسایش کابل‌ها به مرور باعث نشت جریان و افزایش خطرات الکتریکی می‌شود. علاوه بر این، عدم استفاده از روکش‌ها یا محافظ‌های مناسب برای کابل‌ها در سینی‌های کابل‌کشی، آنها را در معرض خطراتی مانند رطوبت، مواد خورنده یا نور مستقیم خورشید قرار می‌دهد که در طولانی‌مدت آسیب‌های جدی ایجاد می‌کند.

• ایجاد تداخل الکترومغناطیسی (EMI)

قرارگیری نامناسب کابل‌های قدرت و کابل‌های سیگنال در کنار یکدیگر می‌تواند تداخل الکترومغناطیسی ایجاد کند. این مشکل به‌ویژه در مدارهای حساس و سیستم‌های ارتباطی اهمیت دارد. چون تداخل الکترومغناطیسی باعث کاهش کیفیت سیگنال‌ها و احتمال خطاهای سیستم می‌شود. رعایت فاصله کافی میان کابل‌های قدرت و کابل‌های دیتا، یا استفاده از جداکننده‌ها می‌تواند این مشکل را کاهش دهد.

• محدودیت کششی کابل

محدودیت کششی کابل، حداکثر نیرویی است که کابل می‌تواند هنگام نصب و کشیده شدن تحمل کند؛ بدون آنکه به ساختار یا عایق آن آسیبی وارد شود. اعمال نیروی بیش از این حد می‌تواند به هادی‌ها و عایق کابل آسیب رسانده، موجب کاهش عمر مفید و کارایی آن شود. برای جلوگیری از مشکلات ناشی از کشش بیش از حد، باید از تجهیزات مناسب مانند قرقره و جرثقیل استفاده شود. همچنین نیروی کششی مجاز با توجه به نوع و قطر کابل رعایت گردد. همچنین، استفاده از روان‌کننده‌ها در مسیرهای طولانی یا پیچیده می‌تواند به کاهش نیروی کششی کمک کرده و نصب ایمن‌تری فراهم کند.

• کمبود نظم و مشکلات در نگهداری و تعمیرات

نصب نامرتب و بدون برچسب‌گذاری دقیق کابل‌ها، باعث پیچیدگی در فرآیندهای نگهداری و تعمیر می‌شود. هنگامی که کابل‌ها به‌طور منظم و با برچسب‌های مشخص نصب نمی‌شوند، شناسایی سریع کابل‌ها دشوار شده و در مواقع بروز نقص، زمان زیادی برای پیدا کردن و تعمیر کابل‌ها صرف می‌شود که این امر در شرایط اضطراری مشکل‌ساز است.

• ضعف در اتصالات زمین (ارت)

عدم اتصال صحیح سینی‌های فلزی به سیستم زمین می‌تواند باعث افزایش ریسک برق‌گرفتگی و صدمات جانی شود. در صورت بروز خطا در مدار، جریان نشتی به زمین منتقل نمی‌شود و سینی‌ها ممکن است حامل جریان برق شوند که این امر خطرناک است. سیستم ارتینگ مناسب و اتصال سینی‌ها به زمین برای افزایش ایمنی ضروری است.

• تجمع گرد و غبار و آلودگی

گرد و غبار و آلودگی روی کابل‌ها به مرور زمان می‌تواند مانع تهویه مناسب شود و با ایجاد لایه‌های عایقی، دفع حرارت را مختل کند. این موضوع به‌ویژه در محیط‌های صنعتی که با گرد و غبار یا مواد شیمیایی همراه هستند، جدی‌تر است و می‌تواند منجر به خرابی کابل‌ها و نیاز به تعویض زودهنگام آنها شود.

این مشکلات، علاوه بر کاهش کارایی و عمر کابل‌ها، می‌توانند هزینه‌های تعمیر و نگهداری را افزایش دهد. حتی به خطرات جدی برای ایمنی نیز منجر شوند. رعایت استانداردهای کابل‌کشی و استفاده از تجهیزات مناسب می‌تواند بسیاری از این چالش‌ها را برطرف کند.

اقدامات ایمنی در کابل‌کشی روی سینی کابل که باید بدانید

در کابل‌کشی روی سینی، رعایت نکات ایمنی برای کاهش خطرات احتمالی ضروری است. ابتدا، باید نقاط اتصال رادها و رابط سینی کابل به سازه محکم و مقاوم باشند تا بتوانند وزن و نیروهای جانبی را تحمل کنند و از خطر سقوط جلوگیری شود. همچنین، استفاده از پوشش‌های فلزی روی سینی برای محافظت از کابل‌ها در برابر گرد و غبار، نور خورشید و رطوبت الزامی است. انتخاب مسیر کابل‌کشی، رعایت فاصله‌های مناسب بین کابل‌ها و انتخاب سینی کابل متناسب با شرایط محیطی، از دیگر اقدامات کلیدی است که در نصب ایمن کابل‌ها موثر خواهد بود.

سوالات متداول

چگونه کابل‌ها را روی سینی کابل به درستی نصب کنیم؟

با استفاده از بست‌های کابل و نظم‌دهنده‌ها، کابل‌ها باید به‌طور مرتب و با فاصله مناسب روی سینی قرار گیرند.

چه فاصله‌ای بین بست‌های کابل در نصب روی سینی کابل باید رعایت شود؟

فاصله معمولا بر اساس وزن و نوع کابل تعیین می‌شود، اما به‌طور استاندارد هر 30 تا 50 سانتی‌متر یک بست نصب می‌شود.

آیا ترتیب قرارگیری کابل‌ها روی سینی کابل اهمیت دارد؟

بله، کابل‌های با ولتاژ پایین و بالا باید جدا از هم قرار گیرند و کابل‌های سنگین در پایین و سبک‌ترها در بالا چیده شوند.

برای کابل‌کشی روی سینی کابل به چه ابزارهایی نیاز است؟

ابزارهایی مانند بست کابل، نظم‌دهنده کابل، دریل، پیچ و مهره، و گاهی کاور محافظ نیاز هستند.

طول کابل‌ها روی سینی باید اضافی باشد؟

بله، کمی طول اضافی برای جبران تغییرات حرارتی و جلوگیری از کشش بیش از حد توصیه می‌شود.

می‌توان کابل‌های برق و دیتا را روی یک سینی کابل نصب کرد؟

خیر، برای جلوگیری از تداخل الکترومغناطیسی، کابل‌های دیتا و برق باید روی سینی‌های جداگانه یا با فاصله مناسب نصب شوند.

چگونه کابل‌ها را در مسیرهای عمودی روی سینی کابل نصب کنیم؟

در مسیرهای عمودی، از بست‌های محکم‌تر یا گیره‌های نگهدارنده برای جلوگیری از افتادگی کابل‌ها استفاده می‌شود.