نیپل لوله گالوانیزه چیست؟ اتصالی مطمئن و با کیفیت

نیپل لوله، یک قطعه لوله کوتاه است که به عنوان اتصالات لوله برق شناخته می‌شود. این قطعه معمولا بر روی دیواره خارجی دو سر خود رزوه (نر) دارد؛ البته گاهی می‌تواند فقط یک سر آن رزوه باشد. از نیپل‌ها برای اتصال لوله‌های رزوه‌دار به یکدیگر یا سایر اتصالات رزوه شده استفاده می‌شود. نیپل لوله نوعی اتصال فشار قوی است که در سیستم‌های لوله‌کشی به کار می‌رود. این قطعه زمانی استفاده می‌شود که نیاز به تغییر قطر لوله در مسیر انتقال سیالات داریم. به عبارتی، نیپل به منظور اتصال یک لوله به لوله‌ای با قطر بزرگ‌تر یا کوچک‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نیپل لوله با ایجاد اتصالی محکم و بدون نشتی، به راحتی با فیتینگ‌ها، لوله‌ها، شیرآلات و تجهیزات رزوه‌دار هماهنگ می‌شود. وقتی طول لوله کافی نباشد و نیاز به افزایش فاصله در سیستم لوله‌کشی باشد، این نوع اتصال برای دستیابی به طول مناسب به کار می‌رود.

مشخصات فنی و ویژگی‌های نیپل لوله

• نیپل‌ها به دو صورت درزدار (از لوله‌های جوشی) و بدون درز (مانیسمان) تولید می‌شوند. نیپل‌های بدون درز به دلیل استحکام بیشتر، در کاربردهای فشار بالا و سیالات خورنده استفاده می‌شوند.این قطعات انواع لوله گالوانیزه برق را به هم متصل می‌کنند.
• نیپل‌ها از مواد مختلفی مانند فولاد کربنی، استنلس استیل، برنج، مس، و پلاستیک تولید می‌شوند. انتخاب جنس بستگی به نوع سیال، دمای محیط و شرایط فشار دارد.
• رزوه‌های نیپل به دو صورت خارجی (نر) یا داخلی (ماده) ساخته می‌شوند. نوع رزوه معمولا بر اساس استانداردهای NPT، BSP و … مشخص می‌شود.
• مشخصاتی مانند رده، ضخامت و دیگر ویژگی‌ها به نوع لوله‌ای که نیپل از آن ساخته شده بستگی دارند.
• با توجه به اینکه دو سر یا یک سر نیپل‌ها رزوه‌دار باشد، به نیپل دو سر دنده یا نیپل یک سر دنده معروف هستند و به عنوان رابط برای اتصال دو لوله استفاده می‌شوند.
• این اتصالات در کلاس‌های 3000، 6000 و 9000 عرضه می‌شوند.
• نیپل‌ها در اندازه‌های مختلف از 1.8 اینچ تا چندین اینچ تولید می‌شوند. طول نیپل و قطر داخلی آن متناسب با نیاز لوله‌کشی تعیین می‌شود.
• برخی از نیپل‌ها دارای پوشش‌های گالوانیزه یا سایر مواد ضدخوردگی هستند تا در محیط‌های مرطوب یا خورنده مقاومت بیشتری داشته باشند.

انواع نیپل لوله

نیپل لوله‌ها انواع مختلفی دارند و هر کدام برای کاربردهای خاصی طراحی شده‌اند. برخی از مهم‌ترین انواع نیپل لوله عبارتند از:

• نیپل لوله مستقیم یا برل: دو سر این نیپل رزوه‌دار است و برای اتصال مستقیم دو لوله با قطر یکسان به کار می‌رود. این نیپل که به عنوان نیپل لوله معمولی شناخته می‌شود، در هر دو انتها رزوه‌های استاندارد NPT (رزوه مخروطی) دارد که به ایجاد اتصالی بدون نشتی کمک می‌کند. همچنین، در برخی موارد ممکن است از رزوه‌های BSPT (رزوه بریتانیایی) نیز برای ساخت این نیپل استفاده شود.

• نیپل لوله کاهنده: یک سر آن قطر بزرگ‌تر و سر دیگر قطر کوچک‌تری دارد و برای اتصال لوله‌هایی با قطرهای مختلف استفاده می‌شود.

• نیپل لوله جوشی: معمولا فاقد رزوه است (ممکن است یک سر آن رزوه‌دار باشد) و از طریق جوشکاری به لوله متصل می‌شود. این نوع نیپل برای شرایط سخت مانند لرزش، افزایش ناگهانی فشار و تغییرات دما مناسب است. رزوه کردن می‌تواند ضخامت دیواره لوله را کاهش داده و استحکام آن را تضعیف کند، در حالی که نیپل جوشی استحکام بالایی را فراهم می‌آورد. این نیپل‌ها در کاربردهای صنعتی مانند نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و خطوط لوله زیرزمینی از نیپل جوشی استفاده می‌شود.

• نیپل لوله T.O.E یا نیپل یک سر رزوه: همانطور که از نامش پیداست، این نیپل در یک سر دارای رزوه نر و در سر دیگر بدون رزوه، یا با لبه صاف یا شیاردار است. این نوع نیپل به طور خاص به عنوان پایه در مخازن به کار می‌رود. مهم است که بدانید نیپل T.O.E گاهی با نیپل جوشی اشتباه می‌شود. در حالی که هر دو دارای یک سر بدون رزوه هستند، نیپل جوشی دارای لبه شیب‌دار است که برای اتصال جوشی لب به لب طراحی شده است.

• نیپل لوله بسته: بدنه این گروه کاملا رزوه‌دار است و زمانی که دو اتصال ماده به آن متصل شود، بخش کوچکی از نیپل نمایان می‌ماند. این نوع نیپل برای اتصالات نزدیک و فشرده مناسب بوده و در سیستم‌های هیدرولیک و خطوط لوله فشار بالا کاربرد دارد.

• نیپل لوله شانه‌ای: نسبت به نیپل بسته کمی بلندتر است و بین دو رزوه انتهایی خود یک بخش کوتاه بدون رزوه دارد. زمانی که دو اتصال ماده به دو سر آن وصل شوند، قسمتی از بدنه نیپل بیرون از اتصالات باقی می‌ماند. این نوع نیپل بیشتر در مواردی استفاده می‌شود که به طول بیشتری نسبت به نیپل بسته نیاز است، اما همچنان یک اتصال جمع‌وجور و محکم مورد نظر باشد.

• نیپل لوله شش‌ ضلعی: این شکل شش‌ ضلعی به عنوان نقطه‌ای برای گرفتن نیپل با آچار عمل کرده و به آسانی پیچاندن، نصب و تنظیم آن را ممکن می‌سازد. اگر نیپل شش‌ ضلعی دارای قطرهای مختلف در دو انتها باشد، به آن نیپل کاهنده (reducer) یا نیپل غیرمساوی (unequal nipple) گفته می‌شود.

• سوئیچ نیپل لوله (Swage Nipple): نوعی فیتینگ است که برای تغییر قطر لوله و در نتیجه تنظیم جریان سیال به کار می‌رود. این نیپل به ویژه برای اتصال لوله‌هایی با قطرهای متفاوت استفاده می‌شود. انواع مختلفی از سوئیچ نیپل وجود دارد.

• نیپل لوله بدون درز (Seamless Nipple): از هرگونه جوشکاری در طول خود عاری است. این ویژگی باعث افزایش استحکام ساختاری آن نسبت به سایر نیپل‌ها می‌شود. این نوع نیپل‌ها معمولا در سیستم‌های هیدرولیک، خطوط لوله فشار قوی، سیستم‌های بخار و سایر کاربردهای حساس و با فشار بالا به کار می‌روند. به دلیل فرآیند ساخت پیچیده‌تر، نیپل‌های بدون درز معمولا هزینه بیشتری دارند.

• نیپل لوله شیاردار (Grooved Nipple): شیارهایی در هر دو انتهای خود دارد که به صورت ماشینی ایجاد شده‌اند. این شیارها به کمک ابزارهای ویژه با اتصالات شیاردار سازگار متصل می‌شوند. اتصال و جداسازی این نیپل سریع و بدون نیاز به جوشکاری انجام می‌شود و می‌توان آن را جدا کرده و دوباره استفاده کرد. با نصب صحیح، نیپل شیاردار آب‌بندی مناسبی ارائه داده و در برابر فشار و لرزش مقاوم است. این نوع فیتینگ در صنایع نفت و گاز، نیروگاه‌ها، خطوط لوله آتش‌نشانی و سیستم‌های تهویه مطبوع کاربرد دارد. انواع مختلف نیپل شیاردار شامل:

ü Groove x Groove: هر دو انتها دارای شیار برای اتصال به دیگر اتصالات شیاردار.
ü Groove x Bevel: یک انتها دارای شیار و انتهای دیگر با لبه شیب‌دار برای جوشکاری.
ü Groove x MPT: یک انتها دارای شیار و انتهای دیگر با رزوه نر برای اتصال به اتصالات رزوه‌ای.

انواع نیپل بر اساس جنس بدنه

1. نیپل گالوانیزه: با متریال گالوانیزه، برای جلوگیری از خوردگی در محیط‌های مرطوب یا خورنده به کار می‌رود.
2. نیپل استنلس استیل: از فولاد ضدزنگ ساخته شده و در محیط‌های خاص با مواد خورنده یا دماهای بالا استفاده می‌شود.

چه زمانی از نیپل لوله استفاده می‌شود؟

نیپل لوله زمانی استفاده می‌شود که نیاز به اتصال دو لوله یا تجهیزات با یکدیگر باشد. این اتصال نیز به صورت مستقیم یا با تغییر طول لوله‌ها انجام شود. نیپل به ویژه در مواقعی که نیاز به تنظیم فاصله یا تغییر قطر لوله‌ها در سیستم‌های لوله‌کشی باشد، کاربرد دارد.

علاوه بر این، نیپل‌ها در مواقعی که نیاز به انجام تعمیرات یا تعویض قطعات در سیستم‌های لوله‌کشی باشد، به کار می‌روند. طراحی نیپل‌ها به گونه‌ای است که نصب و جداسازی آنها آسان و سریع باشد، که این امر برای تعمیرات و نگهداری سیستم‌ها بسیار مفید است. همچنین، نیپل‌ها می‌توانند در شرایطی که نیاز به تغییرات در طول لوله‌ها یا ایجاد اتصالات موقتی وجود دارد، به کار روند.

تفاوت نیپل با بوشن

نیپل و بوشن هر دو در سیستم‌های لوله‌کشی (لوله‌های رزوه‌دار) استفاده می‌شوند؛ اما تفاوت‌های مهمی در طراحی و کاربرد آن‌ها وجود دارد.

• نیپل قطعه‌ای است که به صورت یک لوله کوتاه با رزوه‌های داخلی و یا خارجی ساخته می‌شود و برای اتصال دو لوله یا تجهیزات به یکدیگر به کار می‌رود. نیپل‌ها می‌توانند در دو انتها رزوه‌دار یا یک سر رزوه‌دار و سر دیگر بدون رزوه باشند. این گروه از اتصالات برای تغییر طول لوله‌ها، تغییر قطر لوله‌ها یا ایجاد فاصله مناسب در سیستم‌های لوله‌کشی استفاده می‌شود. نیپل‌ها به راحتی نصب و جداسازی می‌شوند و به دلیل طراحی خاص خود، برای شرایط مختلف کاربردی و تعمیرات سریع مناسب هستند.
• بوشن، بر خلاف نیپل، بیشتر برای اتصال دو لوله با قطر یکسان یا نزدیک به هم طراحی شده‌اند. بوشن‌ها معمولا دارای رزوه‌های داخلی هستند و به عنوان رابطی برای گسترش طول لوله‌ها یا ایجاد اتصال دائمی به کار می‌روند. طراحی بوشن، ساده و مستحکم است و هدف آن فراهم کردن یک اتصال بدون نشتی و ثابت است. برخلاف نیپل، بوشن‌ها عمدتا برای اتصالات مستقیم و ثابت در نظر گرفته شده‌اند و معمولا در نصب‌های دائمی و کاربردهای فشار بالا استفاده می‌شوند.
  در کل، نیپل‌ها بیشتر برای تنظیم طول و تغییر قطر لوله‌ها مناسب هستند، در حالی که بوشن‌ها برای اتصال لوله‌های هم‌قطر و ایجاد اتصالات ثابت و پایدار به کار می‌روند.

کاربرد نیپل‌ های لوله

1. سیستم‌های لوله‌کشی: نیپل‌ها برای اتصال لوله‌ها به یکدیگر یا به تجهیزات مختلف در سیستم‌های آب، گاز، و فاضلاب استفاده می‌شوند. آنها می‌توانند به عنوان رابط یا کاهنده قطر لوله‌ها عمل کنند.
2. سیستم‌های هیدرولیک و پنوماتیک: نیپل‌ها در سیستم‌های هیدرولیک و پنوماتیک برای انتقال سیالات تحت فشار و هوا به کار می‌روند. نیپل‌های بدون درز و جوشی به دلیل مقاومت بالا در برابر فشار در این کاربردها رایج هستند.
3. صنایع نفت و گاز: در صنایع نفت و گاز، نیپل‌ها برای اتصال خطوط لوله و تجهیزات مختلف در شرایط سخت و فشار بالا استفاده می‌شوند.
4. سیستم‌های بخار: نیپل‌ها در خطوط بخار برای انتقال بخار تحت فشار و دماهای بالا استفاده می‌شوند. نیپل‌های مقاوم در برابر حرارت و فشار بالا در این کاربردها کاربرد دارند.
5. خطوط لوله آتش‌نشانی: نیپل‌ها در سیستم‌های آتش‌نشانی برای اتصال لوله‌ها و تجهیزات دیگر به کار می‌روند و باید قادر به تحمل فشار بالا و شرایط محیطی سخت باشند.
6. سیستم‌های تهویه مطبوع: نیپل‌ها در سیستم‌های تهویه مطبوع برای اتصال لوله‌ها و تجهیزات مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند، به ویژه در سیستم‌های با فشار و دماهای متفاوت.

نیپل‌ها با توجه به نوع و ویژگی‌های خود، مانند جنس، نوع رزوه، و طراحی، برای انواع مختلف کاربردها انتخاب می‌شوند. بنابراین هنگام خرید لوله گالوانیزه برق، به خرید اتصالات لوله برق و ویژگی‌های آنها نیز حتما توجه کنید.