جعبه تقسیم گرد چیست؟ راهنمای نصب آن

جعبه تقسیم گرد، از گروه جعبه تقسیم و انشعاب دهندگان کابل‌های برق هستند. همچنین از انشعابات الکتریکی و کابل‌ها محفاظت می‌کنند. علت نام‌گذاری جعبه تقسیم‌های گرد، شکل ظاهری، ایجاد انشعاب، مدیریت و محافظت از این انشعابات است. لوله برق، به این مقطع فلزی متصل شده و جهت عبور کابل را مشخص می‌کند.

جعبه تقسیم‌های گرد چگونه نصب می‌شوند؟

این جعبه تقسیم‌ها به صورت گرد و دایره‌ای تولید می‌شوند. به ندرت به صورت داخلی استفاده می‌شوند و عموما به صورت روکار مورد مصرف قرار می‌گیرند. یکی از دیواره‌های آن تخت است که باعث می‌شود جعبه به راحتی به دیوار یا سقف بچسبد. برخی از این جعبه تقسیم‌ها در دو طرف دیواره تخت، پایه دارند که هر پایه یک سوراخ دارد. این سوراخ‌ها جهت نصب جعبه تقسیم به سقف یا دیوار است. اما در گروهی از جعبه تقسیم‌ها، دیواره‌ی تخت را پانچ می‌کنند و پیچ از آن قسمت جعبه را به دیوار یا سقف متصل می‌کند.

انواع جعبه تقسیم گرد

• انواع جعبه تقسیم گرد بر اساس جنس بدنه

جعبه تقسیم‌های گرد بر اساس متریال انواع مختلفی دارند. جنس بدنه آنها چدن ،آلومینیوم، استیل از جنس ABS  و GRP است و در ابعاد گوناگون تولید می‌شوند.

محبوب‌ترین جعبه تقسیم گرد، با بدنه آلومینیوم و درجه حفاظت IP67 به همراه واشر دور درب و کیفیت مناسب است که در شرکت PGCO تولید می گردد.

• انواع جعبه تقسیم گرد بر اساس مکان قرارگیری

جعبه تقسیم‌های گرد عموما به صورت روکار استفاده می‌شود. اما نوع توکار آن نیز وجود دارد که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

• انواع جعبه تقسیم بر اساس قدرت مقاومت

جعبه تقسیم‌های ساده: این گروه از جعبه تقسیم‌های گرد از جنس آلومینیوم ساده با ضخامت کم هستند. مقاومت مکانیکی کمتری دارند و عموما در مکان‌هایی با کمترین تنش مکانیکی نصب می‌شوند. غالبا از این گروه جعبه تقسیم به عنوان محفظه کلید پریز و به صورت توکار استفاده می‌شود.

جعبه تقسیم آلومینیوم دایکست: این گروه از جعبه تقسیم‌ها بسیار مقاومند (مقاومت کمتر از جعبه تقسیم‌های ضد انفجار). در برابر رطوبت مقاومت خوبی دارند و با توجه به قیمتی که دارند، پرفروش‌ترین گروه جعبه تقسیم‌های گرد هستند.

 جعبه تقسیم‌های گرد ضد انفجار: این گروه از جعبه تقسیم‌ها عموما از شمش فولادی یا استیل استنلس تولید می‌شوند. برخی از جعبه تقسیم‌های گرد از شمشهای آلومینیوم ترکیب شده با فلز روی تولید می‌شوند. چنانچه شمش فولادی باشد آن را گالوانیزه یا ماکرومات می‌کنند تا مقاومت آن را در برابر رطوبت و فشار افزایش دهند. از این گروه جعبه تقسیم‌های گرد برای پروژه‌های با حساسیت بالا استفاده می‌شود. این گروه از جعبه تقسیم‌های گرد مقاومت بالایی در برابر تنش‌های فشاری دارند و خطر انفجار ناشی از اتصال برق را کاهش می‌دهند.

جعبه تقسیم‌های IPدار: جعبه تقسیم‌های گرد IP دار که IPهای ضد آب، IPهای ضد انفجار، IPهای ضد گردغبار دارند. IPها مقاومت جعبه تقسیم را مشخص کرده که متناسب با محیط نصب تعیین می‌شود و بین 45 تا 67 متغییر است.

سایز جعبه تقسیم گرد

جعبه‌های تقسیم گرد، با توجه به حجم کابل‌هایی که باید پوشش دهند، با سایز و قطر بزرگ‌تر تولید می‌شوند. اما قطر خروجی جعبه تقسیم با سایز لوله‌های برق سازگار است و هم سایز با لوله‌های برق می‌باشند. بر این اساس، جعبه تقسیم‌ها با سایز PG13.5- PG16- PG21- PG29- PG36- PG48 و 1.2″- “3.4- “1- “1.2 1- “2- “1.2 2 و سایزهای بزرگتر تولید و عرضه می‌گردند.

عمق و ارتفاع جعبه‌های تقسیم معمولا در سایزهای ۵ الی ۶ سانتی‌متر است. برای انتخاب سایز مناسب جعبه تقسیم‌ها حتما باید شمار انشعابات و همچنین وسعت پروژه کابل‌کشی را به دقت بررسی نمایید.

ضخامت، یکی دیگر از عواملی است که در سایز جعبه تقسیم باید به آن پرداخت. این متغیر بر حسب ورقی که جعبه تقسیم از آن ساخته می‌شود، محاسبه می‌گردد. البته هر چقدر ضخامت بدنه یا ورق ساخت جعبه تقسیم گالوانیزه بیشتر باشد، قطعا وزن آن نیز افزایش می‌یابد و به همان نسبت مقاومت فیزیکی آن نیز بیشتر است. سایز استاندارد برای ضخامت جعبه‌ها برابر با ۷/۰ الی ۹/۰ میلی‌متر می‌باشد. انتخاب ضخامت به نوع پروژه و سایر اتصالات مرتبط به آن بستگی دارد.

ویژگی‌های جعبه تقسیم گرد:

• شکل ظاهری آنها دایره‌ای است.
• 4 خروجی دارند.
• یا رزوه ندارند یا رزوه‌ها کم عرض هستند. از این رو به واسطه برازبوشن برنجی به لوله‌ها متصل می‌گردند.
• با توجه به جنس بدنه و متریال، مقاومت بسیار خوبی در برابر رطوبت دارند و به خوبی از کابل‌ها در برابر رطوبت محافظت می‌کند. با توجه به اینکه آب هادی جریان الکتریسته است، این موضوع بسیار حائز اهمیت است.
• تسهیل تعمیر و نگهداری سیم کشی
• مقاومت بالا در برابر زنگ زدگی و خوردگی
• ضخامت ورق این قوطی‌ها در ابعاد ۰.۷ میلی متر و ۰.۹ میلی‌متر می‌باشد. البته ضخامت‌های بیشتر برای جعبه‌هایی انتخاب می‌شود که بالاترین سایز را دارند.
• یک در نازک آلومینیومی یا گالوانیزه به آن پیچ خواهد شد.
• این جعبه‌ها طیف وسیعی از انواع لوله‌های فولادی را بر اساس سایزشان پشتیبانی می‌کنند. لذا در زمان خرید آنها حتما به سایز پانچ بدنه و حفره‌های بدنه جعبه دقت داشته باشید تا با لوله فولادی برق سازگار باشند.

جعبه تقسیم گرد چه جایگاهی در تاسیسات برقی دارد؟

جعبه تقسیم گرد محلی برای انشعابات سیم‌ها و کابل‌ها است. این جعبه تقسیم به گونه‌ای طراحی شده است علاوه بر ایجاد انشعاب برق، از کابل‌ها و انشعابات محافظت می‌کند. کابل‌ها را از دید پنهان کرده و خطر پارگی کابل در نقطه اتصال و انشعاب را به حداقل می‌رساند. مدیریت کابل‌ها را فراهم کرده و همچنین درب‌دار بودن جعبه تقسیم‌ها امکان دسترسی به انشعابات را برای تعمیر کاران افزایش دهد.

عموما در جعبه تقسیم‌های موجود در بازار برای آن که بتوان از انشعابات به خوبی محافظت کرد، درون آنها از ترمینال‌ها استفاده می‌کنند. در گذشته انشعابات را با کمک چسب برق، سیم‌ها را در داخل جعبه تقسیم ایجاد می‌کردند. این کار باعث سردرگمی برقکار می‌شد. اما امروزه با نصب ترمینال‌ها در جعبه تقسیم‌های امروزی، به هم‌ریختگی خاصی در جعبه تقسیم وجود ندارد و درون آنها ساختاری منظم به وجود آمده است. ترمینال‌ها در واقع همان کانکتورهای اتصال دهنده می‌باشند که برای اتصال دو سیم برق در داخل جعبه تعبیه می‌شوند.

کاربرد جعبه تقسیم گرد

اصلی‌ترین کاربرد جعبه تقسیم‌های گرد، ایجاد انشعاب کابل‌ها در 4 مسیر مختلف است.

تفاوت زیادی  بین کاربری جعبه تقسیم‌های گرد با جعبه تقسیم‌های چهارگوش نیست . در بسیاری از مواقع با توجه به سلیقه کارفرما یا شمایل مکان پروژه انتخاب می‌شوند.

از کاربری دیگر جعبه تقسیم‌های گرد، به دوربین‌های مداربسته می‌توان اشاره کرد. زمانی که کابل‌ها از طریق لوله‌های فلزی یا سی چنل‌ها از سقف آویزان شده‌اند، یا بدون استفاده از سیستم لوله‌کشی، به دوربین‌های مداربسته می‌رسند، لازم است پیش از ورود به دوربین از آنها انشعاباتی گرفته شود. جعبه تقسیم‌های گرد علاوه بر حفظ ظاهر و زیبایی دوربین مداربسته، به عنوان پای‌ای محکم برای آنها استفاده می‌گردد.

جعبه تقسیم گرد از چه مواد و متریالی ساخته می‌شود؟

جنس بدنه و متریالی که معمولا برای ساخت جعبه تقسیم گرد مورد استفاده قرار می‌گیرد، اغلب از جنس چدن، آلومینیوم، متریال استیل استنلس، فولاد، و همچنین پلیمرهای ABS و ترکیبات GRP می‌باشد.

اینکه از کدام نوع جنس در سیستم کابل‌کشی خود و همچنین لوله‌کشی برق ساختمان مورد استفاده قرار دهید بستگی به نوع پروژه و مکان استفاده از جعبه‌ها دارد. اگر در یک محیط صنعتی با ضریب ریسک بالا مشغول فعالیت هستید استفاده از نوع فلزی ضد انفجار آنها بهتر می باشد. چون اجازه نمی‌دهد که در پروژه‌ها و محیط‌های حساس کاری حوادث مخربی همچون آتش سوزی اتفاق بیفتد.

نحوه استفاده جعبه تقسیم گرد در پروژه کابل کشی

برای استفاده از جعبه تقسیم گرد لازم است که یکسری اطلاعات شناختی ار محصول داشته باشید. همانطور که پیش‌تر گفتیم این جعبه‌ها هم به صورت توکار و روکار قابل استفاده‌اند. به همین دلیل قبل از هر کاری باید مشخص کنید که می‌خواهید به چه صورت از این جعبه ها استفاده کنید.

مرحله بعدی در نظر گرفتن لوله‌های برق و سایز آنهاست. چون عدم تناسب بین سایز جعبه تقسیم با لوله، مانع از ایجاد اتصال بین جعبه و لوله برق خواهد بود.

پس از آنکه مسیر و جایگاه جعبه تقسیم گرد و لوله‌های برق مشخص شد، این جعبه تقسیم‌ها در جایگاه خود بر روی دیوار یا سقف پیچ می‌شوند.

نکته مهم این است که ورودی و خروجی جعبه‌ها باید با قطر لوله ها مطابقت داشته باشد. زیرا این لوله‌ها وارد جعبه تقسیم ترمینال‌دار می‌شوند و از این طریق اتصالات کابل ها در داخل جعبه برقرار می‌شود.

از هر لوله‌ای می‌توان برای اتصال به جعبه تقسیم گرد استفاده کرد؟

خیر. اصولا شما نمی‌توانید هر سایز لوله‌ای برای یک جعبه تقسیم گرد استفاده کنید. زیرا همانطور که گفته شد در اطراف بدنه این جعبه تقسیم‌ها، حفره‌هایی برای ورود لوله‌ها تعبیه شده است قطر و سایز آنها نسبت به سایر قوطی‌های برق گالوانیزه متفاوت هستند.

چنانچه به این موارد توجه نکنید ممکن است لوله‌های بزرگتر قابلیت ورود به این ابعاد جعبه تقسیم گرد را ندارند. این نکته فوق‌العاده مهم است. از این رو  در زمان خرید قوطی برق گرد حتما باید سایز لوله‌ها را نیز ارزیابی کنید و متناسب با قطر و ابعاد فیزیکی آنها، جعبه تقسیم گرد را نیز خریداری کنید.