بررسی بست چنگالی | قطعهای کلیدی در نصب لوله و سازه فلزی
- یک کامنت
- زمان مطالعه: 10 دقیقه
فهرست مطالب
بست چنگالی نوعی بست برای نگهداری لوله برق در جای خود میباشد که به عنوان اتصالات برقی شناخته میشوند. این بستها عموما برای نگهداری و محکم کردن لولهها و انواع کابلها در جای خود استفاده میشوند. آنها همچنین باعث حفاظت بیشتر از سیم و کابلهای برقی ساختمان شده و همچنین مدیریت و نظم آنها را نیز راحتتر میکنند.
این گروه از بستها، یک پایه شبیه به چنگک یا چنگال دارد که داخل ریل بست چنگالی (سی ریل یا یو ریل) محکم میشود. همچنین به کمک یک پیچ در قسمت بالای آن میتوان آن را تنظیم و محکم نمود. در واقع همین گیره چنگکی شکل، باعث اتصال محکم بست به ریل میشود.
انواع بست چنگالی لوله برق
انواع بست چنگالی بر اساس جنس و متریال و مقایسه آنها
با این وجود که ساختار کلی و شمایل تمام بستهای چنگالی بسیار شبیه به هم و یکسان است، اما بر مبنای متریال به گروههای مختلفی دستهبندی میشوند. این طبقهبندی به شرح زیر است:
-
بست چنگالی استنلس استیل
این نوع بست یا ریل چنگالی از ورقهای استنلس استیل تولید میشود. این نوع فلز از ترکیب فلز آهن و عناصر کروم و نیکل است و مقاومت بسیار بالایی دارد. حدودا 11% از فلز استنلس استیل را کروم تشکیل میدهد که همین باعث مقاومت بسیار بالای آن میشود. البته درصد خاصی از عنصر کربن نیز در این نوع آلیاژهای ساختار یافته وجود دارد که آنها را به یک قطعه سخت و مستحکم تبدیل میکند. از بست چنگالی استیل استنلس در مکانهایی با تنش محیطی و مکانیکی بالا استفاده میشود.
-
بست چنگالی آلومینیومی
بستهای آلومینیومی از ورقهای آلومینیوم تولید میشوند. این ورقها با توجه به ضخامت کمی که دارند، مقاومت کمی نسبت به تنشهای مکانیکی از خود نشان میدهند. از این رو برای تمام پروژههای کابلکشی مناسب نیستند. اما با توجه به قیمت فلز آلومینیوم در بازار، قیمت ارزانتر و مقرون به صرفهتری دارند.
-
بست چنگالی گالوانیزه گرم
بست های چنگالی گالوانیزه گرم حاصل فرم دهی ورقهای فولادی سیاه و گالوانیزاسیون آن به روش غوطهوری در استخر مذاب میباشد. فولاد به خودی خود، مستحکمترین فلز در برابر تنشهای مکانیکی است. پوشش گالوانیزه مقاومت آن را در برابر رطوبت، خوردگی و تنشهای مکانیکی چند برابر میکند. این گروه از بستها مناسب برای محیطهایی با شرایط و آب وهوای خشن هستند. ویژگیهایی مثل مقاومت، استحکام بالا و همچنین قیمت مناسب، مایل به خرید این نوع از بستهای چنگالی را افزایش میدهد. این گروه از بستها با توجه به ضخامت کنترل شده خود کاملا سبک هستند و کاربری سهل و آسانی دارند.
نکته: فروش و عرضه محصولات گالوانیزه برقی با توجه قیمت لوله برق و سایر اتصالات گالوانیزه همچنین به دلیل ویژگیهایی که دارند، بیش از سایر محصولات برقی میباشد.
-
انواع بست چنگالی بر اساس سایز
بستهای چنگالی نیز برای پشتیبانی انواع لوله برق، در سایتهای مختلف تولید و عرضه میشوند. قطر کارگیر بست چنگالی نشان میدهد که این اتصالات قابلیت پشتیبانی چه سایزی از لولهها و کابلهای برق را دارند. عدم توجه به این موضوع میتواند منجر به یک خرید هرز و عدم توانایی استفاده از بست شود.
اهرم تنظیم کنندهای که معمولا بر روی بستهای چنگالی وجود دارد، شرایطی را فراهم میکند تا یک محدوده سایز به عنوان قطر کارگیر برای این بستها تعریف شود. بر این اساس، محدوده سایز یا قطر کارگیر به شرح ذیل میباشد:
- ۸ تا ۱۲
- ۱۲ تا ۱۶
- ۱۶ تا ۲۰
- ۱۸ تا ۲۵
- ۲۴ تا ۲۸
- ۲۸ تا ۳۲
- ۳۶ تا ۴۰
- ۴۴ تا ۴۸
ابعاد ذکر شده بر مبنای میلیمتر تعریف میشود. همگی بر حسب میلیمتر میباشد. زمانی که قطر کارگیر یک بست چنگالی برابر ۲۴ تا ۲۸ میلیمتر است، نشان میدهد که این بستها لولهها و کابلهایی که در محدوده سایز ۲۴ تا ۲۸ میلیمتر هستند را پشتیبانی میکند. علت این موضوع نیز به واسطه وجود اهرم تنظیمکننده یا پیچ در این بستها میباشد. زمانی که شما پیچ را کاملا باز میکنید قطر کارگیر افزایش مییابد. در مقابل اگر پیچ بسته شود طبیعتا قطر کارگیر نیز کاهش پیدا میکند. بنابراین به کمک این اهرم میتوانید سایز دقیق لولهها و کابلها را روی بست تنظیم کنید.
انواع بست یا ریل چنگالی بر اساس عایقبندی
-
بست چنگالی عایقدار
از بستهای چنگالی عایقدار برای عبور کابل برق بدون لوله برقی استفاده میشود. وجود عایق لاستیکی منجر به آن خواهد شد تا در اثر اعمال نیروی فشار ناشی از اهرم بست هیچگونه آسیبی به کابل وارد نشود.
-
بستهای چنگالی بدون عایق
شما میتوانید برای عبور لوله برق فولادی از بستهای بدون عایق استفاده کنید.
ویژگیهای بست چنگالی لوله برق
- ایجاد نظم و انضباط در مسیرهای کابل کشی
- ایجاد شرایط نصب کابلها در ارتفاع
- باعث افزایش ایمنی و کاهش صدمات احتمالی به کابلها و لولههای برق
- کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری در شبکه لوله کشی برق
- قابلیت انتقال لولههای برق از ناحیه سقف و دیوار و جلوگیری از پراکندگی کابلهای برق
- قابلیت تحمل وزن بالای لولههای فولادی برق را در بلندمدت
- قابلیت سوار شدن بر روی ریل بست چنگالی را دارند
- تنوع در جنس بدنه دست کارفرما را برای انتخاب با توجه به شرایط محیط باز میگذارد
جدول سایز بست چنگالی به شرح زیر است:
جدول سایز بست چنگالی، بر اساس نوع لوله برق متفاوت است.
-
سایز بست چنگالی متناسب با سایز لوله کاندوئیت (اینچی)
| سایز لوله | قطر خارجی | سایز بست |
| 1.4 | 13.9 | 12-16 |
| 3.8 | 17.4 | 16-20 |
| 1.2 | 21.3 | 18-25 |
| 3.4 | 26.9 | 24-28 |
| 1 | 33.7 | 28-32 |
| 1-1.4 | 42.4 | 40-44 |
| 1-1.2 | 48.3 | 44-48 |
| 2 | 60.3 | 60-64 |
| 2-1.2 | 76.1 | 72-76 |
| 3 | 88.9 | 82-88 |
| 4 | 114.3 | 112-116 |
| 5 | 139.7 | 140-150 |
| 6 | 168.3 | 15-160 |
-
سایز بست چنگالی متناسب با سایز لوله PG
| سایز لوله | قطر خارجی | سایز بست |
| 11 | 18.6 | 16-20 |
| 13.5 | 20.2 | 16-20 |
| 16 | 22.5 | 18-25 |
| 21 | 28.3 | 24-28 |
| 29 | 37 | 36-40 |
| 36 | 47 | 44-48 |
| 48 | 59.3 | 62-66 |
چرا انواع بست چنگالی بدون سی چنلها قابل استفاده نیستند؟
این نکته را باید در نظر داشته باشید که بست چنگالی بدون سی چنلها یا یو چنلها به هیچ عنوان قابل استفاده نیستند. یعنی نمی توانید کابلها و لولههای برق را به تنهایی با این بستها پشتیبانی کنید. دلیل اصلی این موضوع، شکل ظاهری و ساختار بستهای چنگالی است. بستهای چنگالی دارای دو پایه موازی با یکدیگر هستند. این دو پایه یک طراحی چنگک مانند دارند که باید بر روی یک قطعه دیگر قفل شوند. آن قطعه دقیقا همان سی چنل یا یو چنلها هستند. این بستها بر روی لبههای سی ریل یا یو ریل محکم میشوند و امکان استفاده مستقل ندارند.
طریقه نصب و نحوه اتصال بست چنگکی لوله برق
پیش از هر چیز میبایست مسیر نصب و اتصالات وابسته مثل سی ریلها و مقدار یا عرض مورد نیاز را براورد کرد.
همانطور که گفتیم، این بستها بر روی سی چنل یا یو چنل نصب میشوند. این قطعات به عنوان قطعه پایه عمل میکنند که طیف گستردهای از قطعات اتصال دهنده روی آنها سوار میشوند. سی ریلها و یو ریلها عموما روی سقف و دیوار نصب میگردند. فواصل نصب آنها نسبت به یکدیگر نیز اهمیت بسیاری دارد. طوری که شما برای هدایت کابل از ناحیه دیوار باید سی چنلها را با فواصل یکسان نسبت به یکدیگر روی دیوار با استفاده از پیچ های مخصوص که میتواند از نوع انکربولتها باشند نصب کنید. چنانچه سی چنلها یا یو چنلها در فاصله زیادی نسبت به دیگر روی دیوار قرار بگیرند به دلیل خاصیت و ویژگی ارتجاعی که کابلها دارند ممکن است قدری آویزان شوند. هر چه قطر کابل کمتر باشد، مقدار انعطاف پذیری و حالت ارتجاعی آنها بیشتر است.
پس از نصب چنلها به عنوان پایههای اصلی، نوبت به نصب بستهای چنگالی است. این بستها از قسمت چنگالی خود وارد ریلها شده و معمولا با فواصل منظم نسبت به هم قرار میگیرند. با قرار دادن چندین بست چنگالی در محور این ریلها لولهها و کابلها را یکی پس از دیگری درون این بستها قرار دهید. سپس با محکم کردن اهرم متحرک که به صورت پیچ بر روی بست طراحی شده است میتوانید کابلها و لولهها را در جای خود تثبیت و محکم کنید.
مشخصات و ویژگیهای فنی بست چنگالی کدام است؟
- جنس و متریال ساخت بست چنگالی معمولا از استیل یا فولاد کربنی گالوانیزه میباشد. نوع آلومینیومی آن خیلی طرفدار ندارد.
- بست چنگالی برای اینکه مقاومت فیزیکی بالایی در برابر فرایندهای زنگزدگی و خوردگی داشته باشد دارای پوششهای گالوانیزه گرم هستند.
- این بستها طیف گستردهای از انواع لوله برق و کابلها را در سایز بندیهای مختلف پشتیبانی و حمایت میکنند.
- قسمتی که لوله قرار میگیرد به شکل حرف U طراحی شده است. در نتیجه هیچگونه آسیب فیزیکی را به کابلها وارد نمیکنند.
- با کمک چنلها، قابلیت نصب لوله برق بر روی سقف و دیوار را فراهم میکنند.
- با توجه به متریال و جنس بدنه، مقاومت مکانیکی بسیار بالایی دارند و در اثر تنش، تغییر شکل نمیدهند.
- پایههای چنگکی آن به گونهای طراحی شده است که بر روی لبههای ریل چنلها کاملا قفل میشود.
- مقاومت بالایی در برابر رطوبت و شرایط آب و هوایی مختلف دارند. در نتیجه با طول عمر بالا قابل نصب در مکانهای بدون سقف را نیز هستند.
استانداردهای ساخت بست چنگالی لوله برق که باید بدانید
برای طراحی و ساخت بست چنگالی استانداردهای خاص و از پیش تعریف شدهای وجود دارد که تمام تولیدکنندهها و مجموعه های صنعتی ملزم به رعایت آن هستند.
اولین نکته، متریال آن است که عدم بی توجهی به آن منجر به خوردگی بست، کاهش مقاومت آن در نگهداری کابل و لوله برق و در نتیجه شکسته قطعه و فرو ریختن کابلکشی است. ورقهای فولادی با پوشش گالوانیزه با پوشش گالوانیزه یا استیل و استنلس استیل جزو استانداردهای تعریف شده برای متریال هستند.
نکته: بست چنگالی پتروگرایش با برند PGCO طبق استاندارد ASTM A123 تولید و عرضه میگردند.
استاندارد بعدی سایزبندی این قطعات است. از آنجایی که اهرم نگه دارنده این قطعات از طریق پیچ قابلیت تغییر سایز دارند باید ابعاد کلی و سایز بست چنگالی بر اساس سایز لولهها و کابلها باشد.
از طرفی این بست کابل در داخل ریل چنگالی یا سی چنل قرار میگیرند میبایست از نظر ابعاد و عرض کاملا با هم سازگار و هماهنگ با هم باشند. هرگونه ناهماهنگی باعث میشود تا ریل و بست چنگالی نتواند در یکدیگر قفل شوند. در نتیجه امکان استفاده از این بستها نیز وجود نخواهد داشت.
چرا باید از بست چنگالی استفاده کنیم؟
این یک حتم نیست. بلکه بنا به محدودیتهایی که در یک سازه صنعتی وجود دارد، بسیاری از لولههای برق و همچنین کابلها باید از ارتفاعات سازه مسیریابی شوند. از نظر فنی و امنیت کابلها نمیتوان به صورت پراکنده در کف یا روی ریوار رها کرد. شرایط سازه، محیط و محدودیتهای تحمیل شده، اجبار و دلیل استفاده از بست چنگالی را مهیا میکند.
مزیت استفاده از بست چنگالی چیست؟
- طول عمر بالا: اولین مزیت، طول عمر و مقاومت بالای آنهاست. متریال بدنه، مانع از خوردگی بدنه بست میشود. در نتیجه امکان استفاده آنها در هر محیطی برای مدت طولانی امکانپذیر است.
- نصب سریع و راحت: شما در هر زمان که بخواهید میتوانید این بستها را از روی لولهها و کابلها جدا کنید. چنانچه بخواهید تغییری در کابلکشی یا مسیر آن ایجاد کنید یا چندین لوله و کابل را به شبکه خود اضافه کنید؛ در چنین شرایطی کار چندان پیچیدهای نخواهید داشت. چون بست چنگالی به راحتی از روی ریلها جدا میشود و انجام تغییرات فنی در شبکه کابلکشی برق در هر حالتی وجود دارد.
- کاهش هزینهها: این بستها با توجه به ویژگیهای منحصربفرد، قیمت مناسبی دارند و استفاده از آنها در تاسیسات برقکشی و لولهکشی به شما کمک میکند تا حد زیادی هزینههای خود را کاهش دهید. از طرفی پوشش گالوانیزه این نوع بست، طول عمر مفید و کارایی آن را افزایش داده و هزینههای تعمیرات را به حداقل میرساند.
- کاربردهای متفاوت: ساختار بست چنگالی به گونهای است که میتوان از آن در صنایع مختلف استفاده کرد.
- سهولت دسترسی: کارخانههای مختلفی در کشور، بست چنگالی را تولید و روانه بازار میکنند. به همین دلیل شما در هر نقطه از کشور که باشید به راحتی میتوانید این تجهیزات را در ابعاد و سایزهای مختلف تهیه نمایید.
شباهتهای بست چنگالی با بست اسپیت
بست اسپیت از لحاظ نوع کاربری و دیگر ویژگیها با انواع بست چنگالی شباهات و البته تمایزهایی دارد. پیش از هر چیز باید بدانیم که از کدام نوع بست برای پروژه خود استفاده کنیم و هر کدام چه ویژگیهایی را دارد.
- هر دو نوع بست میتوانند برای پشتیبانی از لوله برق استفاده شوند. اما بستهای چنگالی کاربری گستردهتری دارند و نمونه های عایق دار آن برای پشتیبانی از کابلهای برق طراحی شده است. در حال که بست اسپیت برای پشتیبانی از لوله برق و دیگر لولهها کارایی دارند کمتر برای پشتیبانی از کابلها استفاده میشوند (مگر موارد محدود).
- بست اسپیت و بست چنگالی برای نصب در سازه حتما باید همراه با سی چنلها استفاده شوند.
- اتصالات اسپیت از طریق راد گالوانیزه به شکل آویز در میآیند. اما بست چنگالی به عنوان یک بست ریلی در داخل ریل سی ریل قرار میگیرد.
سوالات متداول
بست چنگالی چیست و چه کاربردی دارد؟
بست چنگالی بیشتر در چه نوع پروژههایی استفاده میشود؟
تفاوت بست چنگالی با بست معمولی چیست؟
بست چنگالی مناسب چه نوع کابلهایی است؟
آیا بست چنگالی قابلیت نصب روی دیوار را دارد؟
بست چنگالی گالوانیزه بهتر است یا استیل ضد زنگ؟
آیا بست چنگالی در برابر رطوبت و زنگزدگی مقاوم است؟
وزن قابل تحمل بست چنگالی چقدر است؟
چه تفاوتی بین بست چنگالی عایقدار و ساده وجود دارد؟
آیا بست چنگالی قابل استفاده در گلخانه یا محیط مرطوب است؟
روش نصب بست چنگالی چگونه است؟
مزایای استفاده از بست چنگالی در تأسیسات برقی چیست؟
دیدگاهتان را بنویسید
یک نظر در “بررسی بست چنگالی | قطعهای کلیدی در نصب لوله و سازه فلزی”
بسیار عالی وزن پروفیل گالوانیزه را به خوبی توضیح دادید. جا داره از تلاش تون تشکر کنیم