پتروگرایش » وبلاگ » مقالات لوله و ستون گلخانه » لیست قطعات سازه گلخانه [0 تا 100] | انتخاب بهترین قطعات برای گلخانه شما
لیست قطعات سازه گلخانه [0 تا 100] | انتخاب بهترین قطعات برای گلخانه شما
- یک کامنت
- زمان مطالعه: 13 دقیقه
فهرست مطالب
قطعات سازه گلخانه، به تکتک اجزایی که در بدنه سازه را میسازند، اتلاق میگردد. در حقیقت قطعات سازه گلخانه مجموعهای از اجزای اصلی و مکمل هستند که بدنه و ساختار این فضاهای کشت کنترلشده را تشکیل میدهند. در بخش اسکلت فلزی، عناصری مانند ستونها، قوسها، لولههای افقی و مهاربندها بهمنظور تامین استحکام، پایداری در برابر باد و بار برف و انتقال بار به فونداسیون بهکار میروند.
پوشش گلخانه نیز (پلاستیک UVدار، پلیکربنات یا شیشه) وظیفه حفظ دما و نور مطلوب برای گیاه را برعهده دارد، بخشی از قطعات سازه است. سایر اجزا نظیر دربها، پنجرهها، دریچههای تهویه، فنها، بستها، پیچ و مهرهها و سیستم سایهانداز، تکمیلکننده این سازه هستند. ترکیب صحیح و مهندسیشده این قطعات، نقش کلیدی در بهرهوری، دوام و عملکرد بهینه گلخانه دارد.
آشنایی با اجزای اصلی سازه گلخانه: از اسکلت تا پوشش
- اسکلت گلخانه: اسکلت، چارچوب اصلی گلخانه است که بار کل سازه، پوشش و نیروهای محیطی مانند باد و برف به آن تحمیل میشود. این اسکلت معمولا مجموعهای از لولههای فلزی (گالوانیزه یا آهنی) است و متریال آن بهگونهای طراحی میشود که در تنشهای محیطی و شرایط آب و هوایی داخل گلخانه بالاترین مقاومت را داشته باشد. نوع اسکلت (قوسی، شیروانی یا چند ضلعی) بر اساس نوع اقلیم، کاربری و اندازه گلخانه انتخاب میشود. پوششهای مختلف گلخانه و سایز قطعات و برخی تجهیزات نیز به آن متصل خواهند شد.
- ستونها: ستونها، پایههای عمودی سازه هستند که نقش نگهدارنده و انتقال وزن سقف و سایر اجزا به زمین را دارند. همچنین شکل داخلی گلخانه را نیز تعیین میکنند. ستونها با توجه به شکل و فرم سازه معمولا در ردیفها و فواصل منظم نصب میشوند و با فونداسیون بتنی یا صفحات فلزی ثابت میگردند. ارتفاع و قطر ستونها، بر اساس ارتفاع مفید گلخانه و مقاومت مورد نیاز سازه تعیین میشود.
- قوسها یا کمانها: قوسها، اجزای منحنیشکلی هستند که سقف گلخانه را شکل میدهند و به اتصال ستونها در بخش فوقانی کمک میکنند. این کمانها بخشی از اسکلت گلخانه محسوب میشوند و پوشش سقف به آنها متصل میگردد. این اجزا باعث پایداری سازه در برابر باد شده و امکان خروج آب باران یا برف را از روی پوشش فراهم میکنند. البته استفاده از قوسها و کمانها، به شکل و مدل سازه بستگی دارد. به عنوان مثال گلخانههای اسپانیایی قوس و کمان ندارند.
نکته: در گلخانههای تونلی، قوسها بخش اصلی ساختار (دیوار و سقف) را تشکیل میدهند. - لولههای افقی و مهاربندها: لولههای افقی، معمولا در امتداد طولی گلخانه بین قوسها و ستونها نصب میشوند و باعث تقویت سازه و جلوگیری از لرزش و جابهجایی میگردند. مهاربندها نیز به شکل قطری یا ضربدری بین قوسها و ستونها نصب شده و از پیچش یا خمشدگی سازه در اثر باد و فشار جلوگیری میکنند.
- پوشش گلخانه: پوشش گلخانه حریم داخلی گلخانه را تعیین میکند و همانند یک دیوار یا سقف نقش محافظت از گیاهان را در برابر شرایط محیطی برعهده دارد. این پوششها با متریالهای مختلف شناخته میشوند و شامل فیلمهای پلیاتیلنی UVدار، صفحات پلیکربنات یا شیشهای میباشند. انتخاب نوع پوشش بر اساس نوع محصول، موقعیت جغرافیایی و هزینه نگهداری انجام میشود. پوششها به ستونهای دیوارها و اسکلت سقف نصب میگردند و فضای داخل گلخانه را از فضای محیطی بیرون تفکیک مینمایند.
- دیوارها و دربها: دیوارهای جانبی معمولا با همان جنس پوشش سقف ساخته میشوند و علاوه بر محافظت از محیط داخلی، به ایجاد عایق حرارتی کمک میکنند. دربها نیز توسط لولههای مخصوص به ستونهای دیوارها متصل میگردند. این اجزا برای دسترسی آسان به داخل گلخانه و خروج هوا طراحی میشوند و با توجه به اندازه گلخانه میتوانند ساده یا دارای سیستم قفل و کنترل دما باشند.
- دریچهها و سیستم تهویه: دریچههای سقفی یا جانبی، به ستونهای دیوار یا سقف گلخانه نصب شده و به تهویه هوای داخلی کمک میکنند. در گلخانههای حرفهای، این دریچهها به همراه فنها و سیستمهای اتوماسیون به گردش هوا، خنکسازی و کنترل رطوبت کمک میکنند. تهویه مناسب برای پیشگیری از بیماریهای گیاهی و تنظیم دما بسیار حیاتی است.
- وتر یا کراپ بار گلخانه: لولههای گالوانیزه بهعنوان عناصر افقی بین قوسها نصب میشوند و نقش کلیدی در افزایش سختی و جلوگیری از نوسانات عرضی سازه دارند.
- اهرمهای خرپا گلخانه: این اهرمها برای اتصال محکم ستونها به فونداسیون و انتقال بار سقف به زمین استفاده میشوند و موجب پایداری کلی اسکلت میگردند.
- بازو کمانهای گلخانه: بازوها بهعنوان رابط بین قوسها و ستونها به کار میروند و علاوهبر پشتیبانی پوشش، در توزیع یکنواخت نیروها در سقف موثرند.
- مهاربندهای سقف گلخانه: این قطعات بهصورت قطری یا عرضی در سقف نصب میشوند تا از خمشدن یا جابهجایی کمانها در برابر فشار باد جلوگیری کنند.
- سراندازهای طولی سقف گلخانه: سراندازها در امتداد طولی سقف قرار گرفته و باعث یکپارچگی سقف و تثبیت موقعیت قوسها نسبت به یکدیگر میشوند.
- بادبند گلخانه: بادبندها به شکل مورب در اسکلت گلخانه نصب شده و وظیفه آنها تقویت سازه در برابر نیروهای جانبی مانند بادهای شدید است.
اسکلت گلخانه: انواع سازهها و انتخاب بهترین نوع برای پروژه شما
- اسکلت فولادی: اسکلت فولادی، رایجترین گزینه در گلخانههای صنعتی و نیمهصنعتی است. این نوع اسکلت معمولا از لولههای فولادی گالوانیزه ساخته میشود که در برابر زنگزدگی و رطوبت مقاومت مناسبی دارند.
- مزایا:
- مقاومت مکانیکی بالا در برابر بار باد و برف
- دوام طولانی و مناسب برای کاربریهای بلندمدت
- قابل استفاده در سازههای بزرگ و با دهانه وسیع
- معایب:
- وزن نسبتا زیاد و نیاز به تجهیزات تخصصی برای نصب
- هزینه اولیه بیشتر نسبت به چوب
- حساسیت به خوردگی در صورت آسیبدیدگی پوشش گالوانیزه
- مزایا:
- اسکلت آلومینیومی: آلومینیوم یکی از گزینههای سبک و مقاوم در برابر زنگزدگی است که بیشتر در گلخانههای خانگی، تزئینی یا گلخانههای کوچک تجاری بهکار میرود.
- مزایا:
- وزن سبک و حملونقل آسان
- مقاومت بالا در برابر رطوبت و خوردگی
- ظاهر زیبا و تمیز برای فضاهای باز یا خانگی
- معایب:
- استحکام کمتر نسبت به فولاد
- قیمت بالاتر در مقایسه با سایر مصالح
- مناسبتر برای پروژههای کوچک و سبک
- مزایا:
- اسکلت چوبی: چوب، بهعنوان یک ماده سنتی در ساخت گلخانههای خانگی و موقتی کاربرد دارد. هرچند در گلخانههای صنعتی کمتر مورد استفاده قرار میگیرد، اما همچنان در پروژههای کمهزینه یا مناطق خاص، انتخابی اقتصادی محسوب میشود.
- مزایا:
- عایق حرارتی طبیعی و مناسب برای کشت در اقلیمهای معتدل
- دسترسی آسان و هزینه پایین در پروژههای کوچک
- نصب ساده و نیاز به ابزار کم
- معایب:
- پوسیدگی و آسیبپذیری در برابر رطوبت و آفات
- نیاز به نگهداری و رنگآمیزی منظم
- عمر مفید کمتر نسبت به اسکلتهای فلز
- مزایا:
پوشش گلخانه: انتخاب بهترین نوع برای محافظت از گیاهان
- پوشش پلیاتیلن (رول پلاستیکی): پوشش پلیاتیلن رایجترین و اقتصادیترین گزینه برای گلخانههای کوچک و تجاری است. این نوع پوشش بهصورت رولهای انعطافپذیر در ضخامتها و کیفیتهای مختلف تولید میشود و معمولا دارای افزودنیهایی مانند ضد UV و ضد شبنم است.
- مزایا:
- قیمت مناسب و نصب آسان
- عبور خوب نور برای رشد گیاه
- قابل تعویض و مناسب برای طرحهای موقت یا فصلی
- معایب:
- عمر مفید محدود (حدود ۳ تا ۵ سال)
- آسیبپذیری نسبت به باد شدید و اجسام تیز
- مزایا:
- پوشش شیشهای: پوشش شیشهای بیشتر در گلخانههای دائم، تزئینی یا تحقیقاتی مورد استفاده قرار میگیرد. شیشه و گلخانه شیشه ای بهدلیل شفافیت بالا و دوام زیاد، محیطی ایدهآل برای رشد یکنواخت بسیاری از گیاهان فراهم میآورد.
- مزایا:
- عبور حداکثری نور طبیعی
- دوام بالا و مقاوم در برابر تغییرات دما
- ظاهر زیبا و کلاسیک
- معایب:
- هزینه ساخت گلخانهی اولیه بالا
- وزن زیاد و نیاز به اسکلت مقاوم
- شکننده بودن در برابر ضربه
- مزایا:
- پوشش پلیکربنات: پلیکربنات بهصورت صفحات دوجداره یا چند جداره تولید میشود و بهعنوان ترکیبی از مزایای پلیاتیلن و شیشه، در گلخانههای حرفهای و نیمهصنعتی کاربرد فراوان دارد.
- مزایا:
- عایق حرارتی مناسب و کاهش اتلاف انرژی
- مقاومت بالا در برابر ضربه و شرایط محیطی
- طول عمر بیشتر نسبت به پلیاتیلن
- معایب:
- قیمت بالاتر از پلاستیک
- عبور نور کمتر نسبت به شیشه در برخی مدلها
- مزایا:
پایهها و ستونها: اصول انتخاب و نصب ستونهای گلخانه
پایهها و ستونها، بهعنوان عناصر اصلی باربر در اسکلت گلخانه، نقش کلیدی در پایداری و استحکام سازه ایفا میکنند. انتخاب نوع مناسب ستونها و اجرای صحیح آنها نهتنها دوام گلخانه را تضمین میکند، بلکه در برابر تنشهای محیطی مانند باد، برف و نشست خاک نیز مقاومت لازم را فراهم میسازد.
در فرآیند طراحی، باید عواملی چون نوع خاک، ابعاد گلخانه، نوع پوشش و شرایط اقلیمی منطقه بررسی شود تا مقطع، ضخامت و متریال ستونها بهدرستی انتخاب شود. معمولا از پروفیلهای فولادی گالوانیزه بهدلیل استحکام بالا، طول عمر زیاد و مقاومت در برابر زنگزدگی استفاده میشود. اجرای دقیق فونداسیون، عمقگذاری اصولی ستونها و تراز بودن آنها نیز در طول عمر مفید سازه تاثیر مستقیم دارد.
در نهایت، نصب مهندسیشده پایهها تضمین میکند که اسکلت گلخانه حتی در شرایط سخت اقلیمی، عملکردی مطمئن و ایمن داشته باشد.
سیستم سقف گلخانه: انتخاب بهترین مدل برای تهویه و نوردهی مناسب
در طراحی یک گلخانه موفق، انتخاب نوع سقف نقشی کلیدی در عملکرد حرارتی، تهویه و میزان نورگیری سازه دارد. سقف گلخانه نهتنها باید در برابر شرایط جوی مقاوم باشد، بلکه باید بهگونهای طراحی شود که نور طبیعی را بهصورت یکنواخت به فضای داخلی منتقل کند و جریان هوا را برای خنکسازی طبیعی تسهیل نماید.
- سقفهای شیبدار یکی از رایجترین گزینهها برای گلخانهها هستند، زیرا با ایجاد زاویه مناسب، آب باران و برف را بهراحتی تخلیه کرده و امکان نصب دریچههای تهویه در قسمت بالایی را فراهم میکنند.
- سقفهای گنبدی علاوهبر زیبایی ظاهری، به دلیل انحنای یکنواخت، توزیع نور را بهصورت همگن در تمام نقاط گلخانه بهبود میبخشند.
- سقفهای مسطح گرچه طراحی سادهتری دارند، اما برای مناطق کمبارش یا فضاهای محدود مناسبترند و اغلب در گلخانههای کوچک یا خانگی مورد استفاده قرار میگیرند.
انتخاب بین این مدلها باید بر اساس عوامل مختلفی مانند نوع گیاهان، اقلیم منطقه، بودجه ساخت و نیاز به تهویه طبیعی یا مکانیکی انجام شود. بهطور کلی، سقف ایدهآل باید بتواند بین نیازهای نوری گیاه، کنترل دما و صرفهجویی در انرژی تعادل برقرار کند.
دربها و پنجرههای گلخانه: انتخاب و نصب سیستمهای باز و بستهشونده
دربها و پنجرهها از اجزای کلیدی در طراحی گلخانه هستند که نقش موثری در تهویه طبیعی، کنترل دما و دسترسی آسان به فضای داخلی دارند. انتخاب نوع و محل نصب این اجزا میتواند بهطور مستقیم بر سلامت گیاهان و عملکرد کلی گلخانه تاثیر بگذارد.
- پنجرههای سقفی یا جانبی با قابلیت باز و بستهشدن خودکار، امکان تنظیم جریان هوا را فراهم میکنند و به کاهش رطوبت و دمای بیش از حد کمک مینمایند.
- دربها نیز باید علاوه بر استحکام و عایق بودن، دسترسی راحت برای ورود تجهیزات یا نیروی کار را تامین کنند.
- استفاده از دربهای کشویی، لولایی یا رولشونده با توجه به نوع گلخانه و فضای موجود، انتخابی استراتژیک به شمار میرود. طراحی مناسب این بخشها، نهتنها کاربری گلخانه را بهبود میبخشد، بلکه به بهرهوری انرژی و سلامت محصول نیز کمک میکند.
سیستمهای زهکشی گلخانه: اجزای سیستم و اهمیت طراحی مناسب
طراحی سیستم زهکشی در گلخانه یکی از مهمترین عناصر فنی برای حفظ سلامت ریشه گیاهان و جلوگیری از مشکلاتی مانند تجمع آب، پوسیدگی یا ایجاد قارچ است. یک زهکشی موثر، نهتنها مانع آبگرفتگی در بستر کاشت میشود، بلکه به حفظ تعادل رطوبتی خاک و بهینهسازی محیط ریشه کمک میکند.
-
اجزای اصلی سیستم زهکشی شامل موارد زیر است:
- لولههای زهکشی سوراخدار یا شیاردار: جهت هدایت آب اضافی از بستر خاک به مخازن یا کانالهای اصلی.
- کانالهای جمعآوری سطحی: برای کنترل روانآبهای ناشی از آبیاری یا بارندگی در گلخانههای بزرگ.
- فیلترها و ژئوتکستایلها: برای جلوگیری از گرفتگی لولهها با ذرات خاک یا مواد آلی.
- چاهکها یا مخازن ذخیره آب: برای بازیافت یا خروج کنترلشده آبهای جمعآوریشده.
در طراحی سیستم زهکشی، باید شیب کف گلخانه (بین 0.5 تا 2 درصد)، جنس خاک، میزان آبیاری و الگوی کشت در نظر گرفته شود. استفاده از نرمافزارهای مدلسازی زهکشی و پایش منظم جریان خروجی نیز به عملکرد دقیقتر این سیستم کمک میکند.
تجهیزات امنیتی و حفاظتی گلخانه: نردهها، دربهای ضد سرقت و کنترل دسترسی
- نردههای حفاظتی گلخانه: نردههای اطراف گلخانه یک قطعه الزامی نیست اما حریم اطراف را مشخص میکند. این نردهها چون در محیط غیر مسقف نصب میشوند، باید از جنس گالوانیزه یا فولاد ضدزنگ باشند تا در برابر رطوبت، خوردگی و ضربه مقاومت بالایی بروز دهند. استفاده از نرده با ارتفاع حداقل ۱.۸ متر و پایههای بتنی میتواند بهعنوان یک مانع موثر در برابر ورود غیرمجاز عمل کند. در مناطق روستایی یا حاشیه شهری، توصیه میشود از نردههایی با سیستمهای هشداردهنده الکترونیکی بهره گرفته شود.
- دربهای ضد سرقت: دربهای ورودی گلخانه بهویژه انبار یا اتاقهای کنترل باید از نوع ضد سرقت با قفلهای چند زبانه و ورق سیاه فولادی تقویتشده باشند. ضخامت درب باید حداقل ۴۰ میلیمتر باشد و از لولاهای پنهان یا ضد دیلم استفاده شود تا امکان نفوذ به حداقل برسد. دربهای مجهز به سنسور باز و بسته شدن نیز به سیستمهای امنیتی کمک میکنند.
- سیستم کنترل دسترسی: استفاده از سیستمهای کنترل دسترسی مانند کارتخوان، رمز عبور یا حسگر اثر انگشت در ورودی گلخانههای صنعتی باعث مدیریت ورود و خروج پرسنل میشود. این سیستمها قابل اتصال به شبکههای نظارتی هستند و گزارش ورودها را ذخیره میکنند. در سیستمهای پیشرفتهتر، میتوان از دوربینهای تشخیص چهره یا RFID نیز استفاده کرد. این فناوریها بهویژه برای گلخانههایی با تجهیزات گرانقیمت یا دادههای حساس بسیار کاربردی هستند.
فونداسیون گلخانه: اصول طراحی و انتخاب فونداسیون مناسب
در طراحی گلخانه، انتخاب نوع فونداسیون نقش بسیار مهمی در پایداری، عمر مفید و عملکرد سازه دارد. فونداسیون، پایهای است که وزن سازه را به زمین منتقل میکند و از نشست ناهمگون یا واژگونی جلوگیری میکند. بسته به شرایط اقلیمی، نوع خاک، ابعاد گلخانه و مصالح سازهای، میتوان از فونداسیون بتنی یا فلزی استفاده کرد.
- فونداسیون بتنی: فونداسیون بتنی یکی از رایجترین گزینهها برای گلخانههای دائمی است. این نوع فونداسیون با استفاده از بتن مسلح ساخته میشود و مقاومت بالایی در برابر رطوبت، باد و نشست زمین دارد. بتن معمولا در قالب نواری یا نقطهای اجرا میشود و میتواند به خوبی ستونها و سازه فلزی گلخانه را مهار کند. اجرای آن نیازمند قالببندی، آرماتورگذاری و بتنریزی دقیق است.
- فونداسیون فلزی: در پروژههایی که نیاز به نصب سریع یا قابلیت جابهجایی وجود دارد، فونداسیون فلزی گزینه مناسبی است. این نوع فونداسیون با استفاده از صفحهپلیتهای فولادی یا پایههای فلزی قابل تنظیم طراحی میشود و بر روی زمین محکم میشود. از نظر وزنی سبکتر از بتن است و سرعت اجرای بالاتری دارد، اما ممکن است در برابر خوردگی در محیطهای مرطوب آسیبپذیر باشد و نیاز به پوشش ضدزنگ یا گالوانیزه داشته باشد.
نکات نصب و نگهداری قطعات سازه گلخانه: چگونه سازه خود را به بهترین شکل نگه داریم؟
برای داشتن یک گلخانه بادوام و ایمن، نصب و نگهداری اصولی قطعات سازهای اهمیت بسیار زیادی دارد. نصب صحیح باید طبق نقشههای اجرایی، با استفاده از اتصالات مقاوم، پیچ و مهرههای گالوانیزه و رعایت فاصلههای استاندارد بین ستونها و قوسها انجام شود. تراز بودن ستونها، تثبیت سازه بر روی فونداسیون، و جلوگیری از لق شدن اتصالات در این مرحله حیاتی است.
در مرحله نگهداری، بررسی دورهای پیچها، جوشها و بستهای سازه، تعویض قطعات آسیبدیده، و پاکسازی اتصالات از گردوغبار یا مواد خورنده، عمر سازه را افزایش میدهد. همچنین پوششدهی مجدد قسمتهای فلزی با رنگ اپوکسی یا ضدزنگ بهخصوص در مناطق مرطوب یا پرخطر از لحاظ خوردگی، از زنگزدگی جلوگیری میکند. نگهداری منظم از اسکلت گلخانه به کاهش هزینههای بلندمدت و تضمین بهرهبرداری ایمن کمک میکند.
کفپوش گلخانه: انتخاب بهترین پوشش کف برای محیط گلخانه
انتخاب کفپوش مناسب یکی از عوامل مهم در بهبود عملکرد و نگهداری گلخانه است که میتواند نقش موثری در کنترل رشد علفهای هرز، افزایش ایمنی کارکنان و بهبود شرایط محیطی ایفا کند. انواع مختلفی از کفپوشها در گلخانهها استفاده میشود که هرکدام با توجه به جنس، نصب و نگهداری، مزایا و معایب خاص خود را دارند.
- کفپوشهای بتنی: بتن بهدلیل دوام بالا، مقاومت در برابر فشار و قابلیت تمیزکاری آسان، یکی از رایجترین کفپوشهای گلخانه است. این پوشش از نفوذ علفهای هرز جلوگیری کرده و سطحی صاف و مقاوم برای عبور تجهیزات و نیروی کار فراهم میکند. اما بتن در صورت نصب ناصحیح ممکن است ترک بخورد و رطوبت را جذب کند.
- کفپوشهای پلاستیکی یا ژئوتکستایل: این کفپوشها با خاصیت ضد آب و جلوگیری از رشد گیاهان ناخواسته، گزینهای ایدهآل برای گلخانههای کوچک و موقت به شمار میآیند. نصب سریع و قابلیت حمل آسان از مزایای آنهاست، اما مقاومت کمتری نسبت به بتن دارند و ممکن است در طول زمان دچار ساییدگی شوند.
- کفپوشهای خاکی اصلاحشده: در برخی گلخانهها، خاک بستر با افزودنیهایی مانند شن یا پوکه صنعتی اصلاح شده و بهعنوان کف استفاده میشود. این روش اقتصادی است و قابلیت نفوذ آب را حفظ میکند، اما نیازمند مدیریت دقیق برای جلوگیری از رشد علفهای هرز و حفظ بهداشت محیط است.
- کفپوشهای سنگریزهای یا ماسهای: که نفوذپذیری بالایی دارند و به زهکشی کمک میکنند، ولی نیاز به نگهداری بیشتر برای جلوگیری از رشد علفهای هرز دارند.
- کفپوشهای لاستیکی یا فومی: که سطح نرم و ضد لغزش ایجاد میکنند و مناسب مسیرهای عبور کارکنان هستند، اما هزینه بالاتری دارند.
- کفپوشهای سرامیکی یا موزاییکی: که در برخی گلخانههای خاص یا آزمایشگاهی استفاده میشوند و تمیزی آسانی دارند، اما شکننده و گرانترند.








یک نظر در “لیست قطعات سازه گلخانه [0 تا 100] | انتخاب بهترین قطعات برای گلخانه شما”
عالی و کامل بود