اتصالات گالوانیزه لوله برق: انواع، نصب، کابردها و مزایا

اتصالات برقی، قطعات عمدتا فلزی هستند که موجب اتصال لوله‌های برق به یکدیگر، به سایر اتصالات، انشعابات و ایجاد مسیر برای هدایت کابل‌ها در پروژه‌های کابل‌کشی می‌شود. علاوه بر آن، مقاومت لوله‌کشی و نگهداری لوله‌های برقی وابسته به این اتصالات است. اتصالات نامرغوب یا عدم اتصال اصولی، می‌تواند به قیمت فرو ریختن لوله‌های برق، کشیده شدن و پاره شدن کابل‌ها، حتی بروز خسارات جبران‌ناپذیر ناشی از اتصالات برق، انفجار و آتش‌سوزی گردد.

انواع اتصالات فلزی برق کدام است؟

لوله‌های برق و اتصالات مرتبط با آن انواع مختلفی دارند. فعالان این حوزه با توجه به نوع و وسعت پروژه، شرایط مختلف و انتخاب لوله برق مناسب باید به دنبال خرید انشعاب و اتصالات با کیفیت و استاندارد باشند.

این نکته را هم یادآور شویم که قیمت اتصالات لوله برق، براساس جنس بدنه و سایز آن متغییر است. در این بخش به بررسی مهم‌ترین اتصالات لوله برق می‌پردازیم:

• 4 اتصال بر اساس جنس بدنه:

اتصالات برقی با متریال‌های مختلف تولید می‌شود. هر کدام از این متریال‌ها مقاومت متفاوتی دارند و برای اهداف مختلفی در پروژه‌ها استفاده می‌شوند.

• اتصالات برنجی

گروهی از اتصالات برقی مثل براز بوش‌ها از فلز برنج تولید می‌شوند. این قطعات عموما برای اتصال جعبه تقسیم به لوله‌های برق استفاده می‌شود و به علت ساختار، مستقیما در معرض رطوبت باقی نمی‌ماند و چون بدنه خارجی آن رزوه دارد بخشی از بدنه داخل جعبه تقسیم و الباقی داخل لوله برق گالوانیزه و بوشن قرار می‌گیرد. فلز برنج در برابر رطوبت تغییر رنگ می‌دهد؛ اما دچار خوردگی نمی‌شود.

• اتصالات فولادی گالوانیزه

این اتصالات از ورق سیاه یا شمش فولادی تولید می‌شوند. اما جهت افزایش مقاومت آنها در برابر رطوبت و زنگ‌زدگی یا خوردگی، با پوشش گالوانیزه تمام سطح قطعه پوشیده می‌شود. عموما گالوانیزاسیون اتصالات برقی به صورت فابریک یا گالوانیزه سرد انجام می‌گیرد. مذاب فلز روی در روش گالوانیزه گرم و عمقی داغ، منافذ و جای پیچ‌ها پر کرده و در کارایی محصول اختلال ایجاد می‌کند.

• اتصالات فولادی ماکرومات

داکرومات نیز نوعی پوشش فلزی است که سطح فولاد را می‌پوشاند و از آن در برابر خوردگی مقاومت می‌کند. داکرومات از ترکیب فلز روی و آلومینیوم تولید شده و همانند پوشش گالوانیزه سرد بر روی سطح قطعات پاشیده شده و سطح را کاملا می‌پوشاند. برای اتصالات، مقاومت ماکرومات بیش از گالوانیزاسیون است.

• اتصالات PVC

گروهی از اتصالات برقی از جنس PVC یا پلاستیک هستند. این قطعات مقاومت فشاری کمتری دارند و عموما برای اتصال لوله‌های سبک یا PVC استفاده می‌شوند.

• 4 اتصال برقی بر اساس ساختار:

• درزدار

گروهی از اتصالات برقی از ورق‌های فلزی (آهن، فولاد، آلومینیوم) نولید می‌شوند. این اتصالات پس از فرم دادن در لبه‌های اتصال جوش خورده و جهت افزایش مقاومت مواد گالوانیزه را روی آن، اسپری می‌کنند.

• بدون درز

این گروه از اتصالات مستقیما از تراشیدن شمش فولادی تولید می‌شوند. در نتیجه مقاومت بیشتری نسبت به نوع درزداردارند. اتصالات بدون درز مثل برخی از کاندولت‌ها، به عنوان اتصالات برقی ضد انفجار معرفی می‌شوند و برای پروژه‌هایی با حساسیت بالا استفاده می‌شوند.

• 4 اتصال گالوانیزه برق بر اساس نوع نصب:

همه اتصالات برقی رزوه دار نیستند. از این رو برای نصب به گروه‌های مختلف تقسیم بندی می‌شوند

• اتصالات رزوه‌دار

این گروه‌، عمومی‌ترین اتصالات برقی محسوب می‌شوند. رزوه‌ها نصب را راحت‌تر و در کوتاه‌ترین زمان، ممکن می‌کنند. برای نصب لوله و اتصالات رزوه‌دار نیار به دانش و تخصص فنی وجود ندارد.

• اتصالات فلنج دار

برای اتصال لوله‌ها به صورت جوشی یا دنده‌ای با استفاده از پیچ و مهره؛ کاربرد در تغییر اندازه قطر لوله‌ها و بستن مسیر لوله‌ها.

• اتصالات دنده ای

اتصالات با دنده‌ها که به وسیله مهره‌ها به لوله‌ها متصل می‌شوند؛ برای اتصالات محدود به اندازه 10 تا 12 سانتی‌متر.

• اتصالات جوشی

لوله‌ها و اتصالات با استفاده از جوشکاری به هم متصل می‌شوند. در صورت تعویض یا تعمیر لوله و اتصالات یا کابل‌ها می‌بایست ابتدا جوش را باز کرد. این نوع نصب بسیار زمان بر و هزینه‌بردار است. از این رو کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

• 13 اتصال برقی تولیدی توسط پتروگرایش بر اساس ظاهر و کاربرد

• بوشن گالوانیزه

بوشن یکی از تجهیزات کاربردی لوله برق است که برای اتصال دو لوله به شکل مستقیم استفاده می‌شود. یکی از اصلی‌ترین اتصالات برقی محسوب می‌شود. این اتصالات، استوانه‌های تو خالی هستند که لبه و دیواره داخلی آنها رزوه دارد. این رزوه‌ها، رزوه‌های خارجی لبه‌های لوله‌های برق را پوشانده و لوله‌ها را به هم متصل نگه می‌دارد.

بوشن‌ها عموما گالوانیزه و یا ماکرومات است. این گروه از اتصالات می‌توانند رابط بین یک لوله و یکی از اتصالات مثل زانو دوردار باشد.

• براس بوشن

یکی دیگر از اتصالات لوله برق، براس بوشن یا برازبوش است. این گروه از اتصالات همانطور که از نام آن پیداست، عموما از جنس فلز برنج تولید می‌شوند. اما نوع گالوانیزه و PVC آن نیز در بازار موجود است. از این قطعه برای متصل کردن انواع لوله‌ فولادی گالوانیزه به جعبه تقسیم استفاده می‌شود. براس بوشن نیز در کیفیت‌های مختلف تولید شده است.

• سه راهی در دار

سه راهی دربدار یکی دیگر از انواع اتصالات برقی می‌باشد که نوع طراحی خاص این محصول شرایط لازم را جهت تغییر زاویه اتصال لوله فولادی فراهم می‌سازد. این سه راهی‌ها عموما گالوانیزه فابریک هستند. سهولت در باز و بسته شدن این سه راهی، امکان دسترسی آسان‌تری را  به سیم و کابل به ما می‌دهد.

• هد بوشینگ

این قطعه برای جلوگیری از آسیب رسیدن به کابل برق در انتهای لوله‌ها نصب می‌شود. به شکل معمول در انتهای لوله برق، احتمال آسیب دیدگی و از بین رفتن عایق وجود دارد. هد بوشینگ‌ها عموم گالوانیزه‌اند و می‌توانند باعث جلوگیری از آسیب‌های محیطی به شکلی مؤثر شود.

• جعبه تقسیم

جعبه‌ تقسیم به عنوان یکی از مهم‌ترین قطعات لوله‌های برق محسوب می‌شود که وظیفه ایجاد انشعاب کابل‌ها به چند مسیر را بر عهده دارد. دیواره این جعبه‌ها غالبا 8 سوراخ یا خروجی دارد. جعبه‌های تقسیم عموما از ورق آلومینیوم تولید شده و منافذ آنها رزوه دارد. البته برخی از آنها می‌تواند از ورق گالوانیزه یا تولید شود. خروجی گروهی از جعبه‌های تقسیم، دارای رزوه نیستند. به همین دلیل برای اتصال دقیق لوله‌های برق درون این جعبه‌ها، از براس بوشن استفاده می‌شود. از جعبه تقسیم‌ها به صورت روکار استفاده می‌شود.

• قوطی گالوانیزه

قوطی گالوانیزه، نوعی جعبه تقسیم است که به شکل توکار مورد استفاده مهندسان برق قرار می‌گیرد. جنس بدنه آنها ورق گالوانیزه است و عموما در دارند. این محصول به دلیل طراحی ویژه، برای قرارگیری انواع کلیدها و پریزها در مکان‌های مختلف مثل مجتمع‌های مسکونی ، تجاری و صنعتی کاربرد زیادی دارد.

• کاندولت

کاندولت‌ها، قطعات عمدتا گالوانیزه، در دار و یکی از رایج‌ترین اتصالات لوله‌ برق است که لوله‌های برق را در یک نقطه، بهم می‌رساند. این گروه از اتصالات، عملکردی شبیه به جعبه تقسیم دارند و انشعاب لوله‌های برقی را در چندین نقطه تقسیم‌بندی می‌کنند. اما با توجه به شکل ظاهر، اندازه و برخی کاربردها با جعبه تقسیم‌ها متفاوت است.

• زانو دوردار

زانو دوردار یا خم لوله، یکی از مقاطع لوله‌کشی و از قطعات اتصال‌دهنده در شبکه‌های لوله‌کشی برق محسوب می‌شود. این زانوها شرایطی را فراهم می‌کنند که مسیر لوله‌کشی یک تغییر جهت 45 درجه یا 90 درجه (قائم) را در حالت‌های افقی یا عمودی داشته باشند و انعطاف‌پذیری موردنظر پروژه را در زمان نصب به لوله گالوانیزه برق می‌دهد.

• زانو

زانو دربدار، بسیار شبیه به سه راهی درب دار است با این تفاوت که فقط مسیر یا انشعاب را در یک جهت تغییر می‌دهد. طول بازو در این نوع زانویی‌ها کوتاه‌تر از زانو دوردار است و بر خلاف آن درب دار است. درب این زانوها مدیریت و دسترسی به کابل‌های داخل زانو را راحت‌تر می‌کند. این زانوها عموما گالوانیزه هستند و رزوه داخلی دارند.

• گلند یا کانکتور

گلند یا کانکتور دارای انواع مختلفی است و هر کدام کاربردهای متفاوتی نیز دارند. از این قطعه برای اتصال لوله برق به جعبه تقسیم استفاده می‌شود. گلند را می‌توان به انواع فلکسی، آرموردار، ضدانفجار و کابلی تقسیم‌بندی کرد.

• ریل سی چنل

ریل سی چنل از جمله تجهیزات جانبی مرتبط با نصب سینی کابل است که برای مراقبت بیشتر از کابل‌های برق مورد استفاده قرار می‌گیرد. مهندسین به کمک این ریل می‌توانند مدیریت بهتری در هنگام سیم‌کشی بر روی کابل داشته باشند. جنس بدنه آنها عمدتا آلومینیومی یا گالوانیزه است.

• ریل یو چنل

ریل یو چنل، یکی از تجهیزات و اتصالات گالوانیزه برقی است که همانند سی چنل وظیفه نگهداشتن انواع لوله برق و کابل را به واسطه بست‌های دو تکه مخصوص بر عهده دارد. این ریل‌ها دیواره بلندتری نسبت به سی ریل‌ها دارند و جنس آنها نیز آلومینیومی یا گالوانیزه است.

• بست‌ها

بست ها برای نگهداری و مهار لوله‌ها و چنل‌ها در دیوار یا سقف استفاده می‌شوند و انواع مختلفی دارند. از جمله بست اسپیت، بست چنگالی و بست براکتی.

مزایای استفاده از اتصالات گالوانیزه برق با کیفیت

به کارگیری صحیح و دقیق اتصالات لوله برق در کابل‌کشی محیط‌های مختلف، می‌تواند مزیت‌های زیادی را برای پروژه‌های کابل‌کشی و کارفرما به دنبال داشته باشد. یکی از مهم‌ترین مزیت‌های استفاده از اتصالات لوله برق، اجرای پروژه لوله‌کشی است. در زیر به برخی از مزیت‌های اتصالات گالوانیزه برق اشاره می‌شود:

• امکان نصب لوله و کابل‌کشی بدون محدودیت
• افزایش طول عمر لوله‌کشی برق
• افزایش طول عمر سیم‌کشی ساختمان
• کاهش هزینه‌های جانبی تعمیرات
• مقاومت بالا در برابر فشار زیاد
• مقاومت بالا در برار تنش‌های محیطی
• مقاومت مکانیکی بالا در برابر ضربه
• مقرون به صرفه بودن با ارزش خرید بالا

پوشش اتصالات برقی، چیست؟

پوشش اتصالات برقی با توجه به نوع فلز بدنه متفاوت است. به عنوان مثال برازبوش‌هایی که با فلز برنج تولید می‌شوند، نیاز به پوشش فلزی ندارند و نهایتا با یک لایه پوشش محافظ شفاف پوشانده شوند. این نوع از اتصالات سطح تماس کمتری با محیط بیرونی دارند.

 اما در پروژه‌هایی با حساسیت بالا، اتصالاتی که به طور مداوم با محیط بیرون در تماس باشند (مثل بوشن‌ها) برای مقاومت بیشتر از فولاد تولید می‌شوند و با پوشش فلزی روی (Zn) یا ترکیبی از فلز روی و آلومینیوم، سطح آن را می‌پوشانند تا احتمال زنگ‌زدگی و خوردگی آن و سست شدن پروژه لوله‌کشی برق را کاهش دهند.

چرا اتصالات فولادی برق، معمولا گالوانیزه‌اند؟

پوشش گالوانیزه در واقع یک عایق است که از فولاد در برابر زنگ زدگی و خوردگی محافظت می‌کند. فولاد فلزی محکم و مقاوم است که از ترکیب آهن و کربن تولید می‌شود. اما با وجود مقاومت بالا، آهن موجود در بافت بدنه در مجاورت رطوبت با اکسیژن محیط ترکیب شده و دچار خوردگی یا زنگ زدگی می‌شود. از این رو سطح آن را با فلز روی (Zn) میپوشانند تا مقاومت آن را افزایش دهند.

مقاومت در برابر زنگ‌زدگی: اتصالات فولادی به دلیل قرار گرفتن در شرایط محیطی خاصی، در معرض خطر زنگ‌خوردگی قرار دارند. این مقاومت به‌واسطه پوشش گالوانیزه بر روی سطح آنها ارتقا می‌یابد.

حفاظت در برابر خوردگی: اتصالات گالوانیزه با ایجاد پوشش محافظ بر روی سطح، از محافظت کافی در برابر خوردگی برخوردارند. این امر باعث افزایش عمر مفید و کاهش نیاز به تعویض زود هنگام می‌شود.

در نتیجه، اتصالات گالوانیزه به دلیل خصوصیات مقاومتی و محافظتی‌شان، یک گزینه ایده آل برای پروژه‌های صنعتی و ساختمانی به شمار می روند.

هزینه: یکی از مهمترین دلایل برای انتخاب اتصالات گالوانیزه موضوع هزینه‌ها است. شاید در نگاه اول قیمت اتصالات گالوانیزه برق، گرانتر از سایر اتصالات مثل اتصضالات PVC به نظر بیاید. اما مقاومت و طول عمر بالای این قطعات، موجب می‌شود تا در طولانی مدت بدون مشکل و با کمترین میزان آسیب‌دیدگی، کارکرد داشته باشند. در نتیجه ممکن ات ده‌ها سال هزینه تعمیر، تعویض نخواهید داشت؛ بدون آنکه نگران سلامت و ایمنی پروژه کابل‌کشی و لوله‌کشی برق باشید.

3 کاربرد اصلی اتصالات گالوانیزه لوله برق:

استفاده گسترده از این اتصالات در صنایع نشان از اهمیت آنها دارد و مقاومت و پایداری این نوع اتصالات در مواجهه با شرایط محیطی مختلف را نشان می‌دهد. از این اتصالات با توجه به نوع و کاربری‌شان جهت کاربردهای مختلف در صنایع مختلف استفاده می‌شود.

تغییر مسیر لوله‌های برق: اصلی‌ترین کاربردی که برای اتصالات برق می‌توان تعریف کرد، تغییر مسیر لوله‌های برق با توجه به نیاز مسیر کابل‌ها و شرایط مکانی است.

اتصال انواع قطعات صنعتی به لوله: برای اتصال انواع قطعات صنعتی به لوله‌ها، مانند شیرآلات و سایر اجزا به کار می‌روند.

ایجاد انشعاب در سیستم لوله‌کشی: برای ایجاد انشعاب و شاخه‌های جدید در سیستم لوله‌کشی گزینه مناسبی هستند.

از اتصالات گالوانیزه برق در چه مکان‌هایی استفاده می‌شود؟

• دکل‌های برق فشار قوی
• تصفیه خانه‌ها
• مجتمع‌های مسکونی و تجاری
• کارگاه‌ها و کارخانه‌ها
• تصفیه‌خانه‌ها
• گلخانه‌ها
• پتروشیمی
• صنایع نفت و گاز
• مخابرات
• پارکینگ‌ها

سوالات متداول