جعبه تقسیم خانگی چیست؟ راهنمای انتخاب، انواع و نکات نصب

جعبه تقسیم خانگی یکی از اجزای مهم در سیستم برق‌کشی ساختمان است که برای انشعاب‌گیری، مدیریت و محافظت از سیم‌ها استفاده می‌شود. این قطعه با ایجاد نظم در مسیر کابل‌ها، نقش مهمی در افزایش ایمنی و کاهش خطرات برقی دارد.

انواع جعبه تقسیم خانگی کدامند؟

• جعبه تقسیم آلومینیومی که از ورق‌های آلومینیومی تولید شده و مقاومت مکانیکی بسیار بالایی دارند. معمولا به صورت روکار استفاده می‌شود. به همین دلیل کمتر در منازل آنها را میبنیم.
• جعبه تقسیم گالوانیزه، که از ورق‌های فولادی سیاه تولید می‌شود. این گروه از اتصالات یا پس از تولید، طی فرایند گالوانیزاسیون گالوانیزه می‌شوند یا مستقیما از ورق‌های گالوانیزه تولید می‌شوند. معمولا به صورت توکار از آنها بهره می‌برند. این نوع اجرا علاوه بر ایمنی، باعث حفظ زیبایی ظاهری فضا نیز می‌گردد.
• جعبه تقسیم‌های پلاستیکی یا PVC بیشتر در فضاهای داخلی و کم‌خطر استفاده می‌شوند. به دلیل وزن سبک، نصب آسان و قیمت اقتصادی، کاربرد گسترده‌ای دارند. این نوع جعبه‌ها عایق الکتریسیته هستند و برای محیط‌های خشک و بدون تنش مکانیکی گزینه‌ای مناسب محسوب می‌شوند، اما در مقایسه با نوع فلزی، مقاومت کمتری در برابر ضربه و حرارت دارند.
• جعبه تقسیم فایبرگلاس از انواع مقاوم و صنعتی جعبه‌های تقسیم است که به دلیل وزن کم و استحکام بالا، در محیط‌های مرطوب، خورنده و شرایط سخت کاربرد دارد. این نوع جعبه‌ها در برابر زنگ‌زدگی، مواد شیمیایی و تغییرات دمایی مقاومت بسیار خوبی دارند و برای پروژه‌های صنعتی و فضای باز گزینه‌ای مطمئن محسوب می‌شوند.
• جعبه تقسیم پلاستیکی ABS یکی از رایج‌ترین انواع جعبه‌های تقسیم در برق‌کشی ساختمان است که به دلیل مقاومت مناسب در برابر ضربه و وزن سبک، کاربرد زیادی دارد. این نوع جعبه از نظر قیمت مقرون‌به‌صرفه بوده و نصب آسانی دارد و بیشتر در فضاهای داخلی و کم‌تنش استفاده می‌شود.

انواع جعبه تقسیم خانگی از نظر محل قرارگیری

بر این اساس جعبه تقسیم ها به 2 گروه تقسیم می‌شوند:

جعبه تقسیم روکار خانگی

این گروه از جعبه تقسیم ‌ها به صورت روکار به سقف یا دیوار پیچ می‌شوند. کابل‌ها از طریق لوله‌های برق روکار یا روی سطح وارد جعبه تقسیم شده و یا از آن خارج می‌شوند. جعبه تقسیم برق روکار، عمدتا از جنس فلز با رسانایی ضعیف مثل آلومینیوم، استیل، گالوانیزه و یا PVC است.
جعبه تقسیم روکار حتما میبایست در داشته باشد؛ چون احتمال آسیب‌دیدگی کابل‌ها یا تماس ناخواسته افراد با کابل‌ها افزایش می‌یابد. درپوش جعبه تقسیم از کابل‌ها و تقسیمات داخل آن در برابر تماس‌های ناگهانی محافظت می‌کند و مانع از برق‌ گرفتگی احتمالی می‌شود. جعبه‌های تقسیم روکار چون در ظاهر و نمای محیط هم تاثیرگذارند، در مدل‌های مختلفی تولید می‌شوند.

انواع جعبه تقسیم روکار کدام است:

1. جعبه تقسیم روکار پلاستیکی (مربعی یا مستطیلی): برای نصب در دیوار یا سقف. مناسب فضاهای خشک داخلی و سیم‌کشی‌های ساختمانی.
2. جعبه تقسیم روکار ضدآب: دارای درجه حفاظت IP65 یا بیشتر، با درزگیر لاستیکی و قفل چفتی برای جلوگیری از نفوذ آب و گردوغبار. مناسب محیط‌های صنعتی، کارگاه‌ها و فضای باز.
3. جعبه تقسیم روکار گرد: شکل دایره‌ای دارد و معمولا در سیستم‌های سیم‌کشی سقفی یا محل اتصال لوله‌های برق گرد استفاده می‌شود. نصب آن آسان است و نمای ظاهری یکنواختی ایجاد می‌کند.
4. جعبه تقسیم فلزی روکار: از جنس آهن گالوانیزه یا آلومینیوم، برای کاربردهای صنعتی یا مکان‌های پرخطر. مقاوم در برابر ضربه، فشار و شرایط سخت محیطی.
5. جعبه تقسیم ترمینال‌دار: مجهز به ترمینال‌های داخلی برای نظم‌دهی به سیم‌ها. سرعت نصب را بالا می‌برد و خطر اتصالی را کاهش می‌دهد.
6. جعبه تقسیم با درپوش شفاف: درپوش طلقی یا پلی‌کربناتی دارد و امکان مشاهده داخل جعبه بدون باز کردن آن را فراهم می‌کند. مناسب تابلوهای کوچک یا تجهیزات کنترلی.

از قوطی گالوانیزه به عنوان جعبه تقسیم برق روکار فلزی استفاده کنیم؟

این امر غیر استاندارد نیست و در برخی پروژه‌ها اجرا می‌شود. اما چون جعبه‌ تقسیم‌های گالوانیزه از ورق‌های نازک گالوانیزه تولید می‌شود، مقاومت مکانیکی بالایی در برابر تنش‌های سخت ندارد. بنابراین برای پروژه‌های روکار صنعتی پیشنهاد نمی‌شود.

انواع جعبه تقسیم برق توکار کدام است؟

1. جعبه تقسیم توکار پلاستیکی (مربعی یا مستطیلی): در داخل دیوار نصب می‌شود و پس از گچ‌کاری فقط درپوش آن قابل مشاهده است. سبک، ارزان و عایق برق است برای پروژه‌های ب رقی با حساسیت کم استفاده می‌شود و طول عمر پایینی دارد.
2. جعبه تقسیم توکار گالوانیزه: مناسب پروژه‌های صنعتی یا مکان‌هایی با نیاز به استحکام بیشتر. در برابر ضربه مقاوم است و معمولا همراه با لوله‌های فولادی یا گالوانیزه استفاده می‌شود.
3. جعبه تقسیم توکار ترمینال‌دار: دارای ترمینال برای نظم‌دهی و اتصال آسان سیم‌ها در داخل جعبه است. امنیت سیم‌کشی را افزایش می‌دهد.
4. جعبه تقسیم توکار ضدآب: با درجه حفاظتی IP بالا (مثلا IP65)، برای فضاهای مرطوب مانند سرویس بهداشتی، زیرزمین یا آشپزخانه کاربرد دارد. درزگیر لاستیکی در درپوش، مانع نفوذ رطوبت می‌شود.
5. جعبه تقسیم توکار چندمنظوره (برای کلید، پریز و انشعابات): در برخی موارد، یک جعبه توکار چندمنظوره برای نصب کلید و پریز همراه با تقسیم برق استفاده می‌شود. مناسب دیوارهای پیش‌ساخته یا کناف.

چه زمانی جعبه تقسیم روکار خانگی انتخاب کنیم؟

جعبه تقسیم روکار خانگی زمانی به‌کار می‌رود که امکان تخریب یا اجرای توکار وجود نداشته باشد یا مسیر سیم‌کشی نیاز به دسترسی سریع و آسان داشته باشد. این مدل به‌صورت مستقیم روی سطح دیوار نصب شده و برای تعمیرات و تغییرات آینده بسیار کاربردی است. معمولا در فضاهای صنعتی سبک، پارکینگ‌ها یا ساختمان‌های قدیمی استفاده می‌شود.

پلاستیکی یا گالوانیزه؟ کدام برای خانه بهتر است؟

در کاربردهای خانگی، جعبه‌های پلاستیکی ABS به دلیل عایق بودن، وزن کم و قیمت مناسب انتخاب رایج‌تری هستند. هرچند قیمت جعبه تقسیم خانگی گالوانیزه گران‌تر از نوع پلاستیکی یا PVC است، اما در شرایطی که نیاز به استحکام بالاتر یا نصب توکار در بخش‌های حساس وجود داشته باشد، جعبه‌های گالوانیزه گزینه مطمئن‌تری محسوب می‌شوند. انتخاب نهایی باید بر اساس شرایط محیطی، نوع نصب و سطح ایمنی مورد نیاز انجام شود.

انواع سایز جعبه تقسیم خانگی گالوانیزه

سایزهایی که برای جعبه تقسیم‌های گالوانیزه در نظر گرفته می شود با توجه به نیاز پروژه متفاوت و وابسته به سایز لوله‌های برق یا سایر اتصالات است. این سایزها به شرح ذیل می‌باشد.

1. ۱۰×۱۰
2. ۱۰×۱۵
3. ۱۵×۱۵
4. ۱۵×۲۰
5. ۲۰×۲۰
6. ۲۰×۳۰
7. ۳۰×۳۰

نکته: همه ابعاد مذکور بر اساس سانتی‌متر می‌باشد.

عمق و ارتفاع جعبه‌های تقسیم معمولا در سایزهای ۵ الی ۶ سانتی‌متر است. البته عمق‌های بالاتری نیز وجود دارد که مربوط به جعبه تقسیم‌های ۲۰×۳۰ سانتی‌متر به بالا می‌باشد. برای انتخاب سایز مناسب جعبه تقسیم‌ها حتما باید شمار انشعابات و همچنین وسعت پروژه کابل‌کشی را به دقت بررسی نمایید. بیشترین فروش جعبه تقسیم برق ساختمان، مربوط به جعبه تقسیم ۱۵×۱۵ می‌باشد.
ضخامت، یکی دیگر از عواملی است که در سایز جعبه تقسیم باید به آن پرداخت. این متغیر بر حسب ورقی که جعبه تقسیم از آن ساخته شده، محاسبه می‌گردد. البته هر چقدر ضخامت بدنه یا ورق ساخت جعبه تقسیم گالوانیزه بیشتر باشد، قطعا وزن آن نیز افزایش می‌یابد و به همان نسبت مقاومت فیزیکی آن نیز بیشتر است. سایز استاندارد برای ضخامت جعبه‌ها برابر با ۷/۰ الی ۹/۰ میلی‌متر می‌باشد. انتخاب ضخامت به نوع پروژه و سایر اتصالات مرتبط به آن بستگی دارد.

انواع جعبه تقسیم برق بر اساس شکل

جعبه تقسیم‌ها عموما به شکل چهار گوش (مربع – مستطیل) تولید می‌شوند که در دیواره خود سوراخ یا منافذی دارند و کابل‌ها از طریق آنها از جعبه تقسیم خارج و وارد لوله برق یا اتصالات وابسته می‌شود.
نوع دیگری از جعبه تقسیم وجود دارد که گرد است و دارای ابعاد طول و عرض نیستند. سایز این گروه از جعبه‌ها بر اساس ابعاد قطر سنجیده می‌شوند.

انواع قوطی برق گالوانیزه بر اساس نوع گالوانیزه

• جعبه تقسیم خانگی گالوانیزه گرم

جعبه تقسیم‌های گالوانیزه از فرم‌دهی ورق‌های فولاد (یا آهن) شکل می‌گیرند. ورق در حین فرم‌دهی و برش، دچار آلودگی‌های کارگاهی می‌شود. از این رو، پیش از گالوانیزاسیون، جعبه تقسیم‌ فولادی را چربی‌زدایی کرده و اسیدشویی می‌کنند. سپس آن را شستشو داده و واکس‌زنی می‌کنند. این مراحل باعث پاکسازی فولاد و جذب بهتر مواد گالوانیزه می‌شود. در مرحله بعد، جعبه تقسیم‌ فولادی را در وان مذابی از فلز روی (Zn)، وارد کرده و در آن غوطه‌ور می‌کنند. ضخامت پوشش گالوانیزه در این نوع گالوانیزه به 90 میکرون هم می‌رسد. این نوع جعبه تقسیم‌‌، مقاومت بسیار بالایی در برابر ضربه، فشار، رطوبت و سایر آسیب‌های محیطی دارند و به عنوان جعبه تقسیم ضد آب نیز شناخته می‌شوند.
جعبه تقسیم‌ گالوانیزه پس از حمام مذاب، خشک شده و اثرات شره کرده گالوانیزه، از روی آن آخالگیری می‌شود تا مانعی برای نصب و حرکت کابل‌ها در داخل جعبه نباشد.

• جعبه تقسیم‌ گالوانیزه فابریک

این نوع جعبه تقسیم‌ از فرم‌دهی ورق‌های گالوانیزه تولید می‌شوند. در حقیقت پروسه گالوانیزاسیون پیش از تولید جعبه تقسیم‌ و روی ورق خام انجام می‌گیرد. ضخامت پوشش گالوانیزه تا 20 میکرون است. مقاومت این نوع جعبه تقسیم‌ از قوطی‌های برق گالوانیزه گرم در برابر رطوبت کمتر است. اما با توجه به ذات فولاد، مقاومت بالایی در مقابل تنش‌های مکانیکی دارد. از این رو با مناطق با درجه رطوبت بالا خیلی توصیه نمی‌شود. این کالا پر مصرف‌ترین و طبیعتا پر فروش‌ترین نوع جعبه تقسیم است. اصلی‌ترین دلیل آن وزن و قیمت آن است.

انواع جعبه تقسیم از نظر کاربرد

• جعبه تقسیم صنعتی

جعبه تقسیم‌های صنعتی برای بهره‌برداری در محیط‌های سنگین و سیستم‌های برق با بار و تنش بالا طراحی می‌شوند. این محصولات از متریال‌های مقاوم مانند استنلس استیل، آلومینیوم یا پلیمرهای صنعتی تقویت‌شده ساخته شده و در برابر ضربه، خوردگی و شرایط محیطی سخت مقاومت بالایی دارند.

برخورداری از استانداردهای حفاظتی بالا مانند IP65، IP66 و بالاتر باعث می‌شود این جعبه‌ها در برابر نفوذ آب، گردوغبار، بخارات شیمیایی و ارتعاشات صنعتی عملکرد قابل اعتمادی داشته باشند. به همین دلیل در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و خطوط تولید سنگین به‌طور گسترده استفاده می‌شوند.

• جعبه تقسیم غیر صنعتی

این دسته از جعبه‌ها بیشتر برای مصارف ساختمانی، مسکونی و فضاهای تجاری سبک طراحی شده‌اند و معمولا از متریال‌هایی مانند پلاستیک ABS، PVC یا فلزات سبک (ورق نازک گالوانیزه) تولید می‌شوند. سطح حفاظت آنها در مقایسه با نوع صنعتی پایین‌تر بوده و اغلب در محدوده IP44 تا IP55 قرار می‌گیرد که برای محیط‌های داخلی و شرایط کنترل‌شده کافی است. جعبه تقسیم غیر صنعتی به دلیل نصب آسان، هزینه کمتر و طراحی ساده‌تر، گزینه‌ای رایج در پروژه‌های ساختمانی و تأسیسات سبک به شمار می‌رود.

جعبه تقسیم خانگی چه تفاوتی با صنعتی دارد؟

جعبه تقسیم خانگی و صنعتی از نظر طراحی، متریال و سطح حفاظت تفاوت‌های اساسی دارند.

• جهبه تقسیم خانگی برای بارهای سبک، سیم‌کشی محدود و محیط‌های داخلی ساختمان طراحی می‌شود و تمرکز آن بیشتر بر سهولت نصب و هزینه اقتصادی است. در مقابل، جعبه تقسیم صنعتی برای شرایط سخت‌تر، جریان‌های بالاتر و تعداد انشعاب بیشتر ساخته می‌شود و از متریال مقاوم‌تر و استانداردهای حفاظتی بالاتری برخوردار است.
• از نظر ساختاری نیز مدل‌های صنعتی اغلب دارای درجه حفاظت بالاتر (IP)، مقاومت مکانیکی بیشتر و قابلیت آب‌بندی در برابر گردوغبار و رطوبت هستند، در حالی که نوع خانگی چنین سطحی از حفاظت را معمولا ندارد.

به همین دلیل، انتخاب بین این دو نوع کاملا وابسته به شرایط محیطی و میزان بار الکتریکی مدار است.

تفاوت در جنس، ابعاد و درجه حفاظت جعبه تقسیم خانگی و جعبه تقسیم صنعتی

• جنس و متریال:

جعبه تقسیم خانگی معمولا از پلاستیک ABS یا PVC ساخته می‌شود و یا در بهترین حالت نوع گالوانیزه است که سبک، اقتصادی و مناسب محیط‌های داخلی است. در مقابل، جعبه تقسیم صنعتی از متریال‌های مقاوم‌تری مانند فلز گالوانیزه، آلومینیوم یا فایبرگلاس تولید می‌شود تا در برابر ضربه، حرارت و شرایط سخت محیطی دوام بالاتری داشته باشد.

• ابعاد:

مدل‌های خانگی ابعاد کوچک‌تر و محدودتری دارند، چون برای تعداد کم انشعاب و سیم‌کشی ساده ساختمان طراحی شده‌اند. اما جعبه تقسیم صنعتی در ابعاد بزرگ‌تر تولید می‌شود تا امکان عبور و مدیریت حجم بالای کابل‌ها و تجهیزات الکتریکی را فراهم کند.

• درجه حفاظت (IP):

جعبه تقسیم خانگی دارای درجه حفاظت پایین‌تر است و بیشتر برای فضاهای خشک و داخلی کاربرد دارد. در مقابل، نوع صنعتی با درجه حفاظت بالا (IPبالا) طراحی می‌شود تا در برابر گردوغبار، رطوبت و نفوذ آب در محیط‌های صنعتی و بیرونی عملکرد مطمئن‌تری داشته باشد.

چه زمانی باید از جعبه تقسیم خانگی استفاده کرد؟

جعبه تقسیم خانگی زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که سیستم برق‌کشی در مقیاس محدود و در محیط‌های مسکونی یا اداری سبک اجرا شده باشد. این نوع جعبه برای انشعاب‌گیری در مدارهای روشنایی، پریزها و مسیرهای داخلی ساختمان طراحی شده و در شرایطی کاربرد دارد که جریان‌های الکتریکی سنگین یا تجهیزات صنعتی وجود ندارد.

از نظر اجرایی نیز، این جعبه‌ها بیشتر در فضاهای داخلی و به‌ویژه به‌صورت توکار در دیوار یا سقف کاذب نصب می‌شوند، جایی که شرایط محیطی پایدار و بدون تنش‌های مکانیکی شدید است. در چنین کاربردهایی، جعبه تقسیم خانگی علاوه بر تامین ایمنی پایه، از نظر اقتصادی و سهولت نصب نیز انتخابی بهینه محسوب می‌شود.

آیا فرقی می‌کند که از کدام قوطی فلزی برق برای پروژه کابل‌کشی استفاده کنیم؟

بله، قطعا انتخاب نوع قوطی فلزی برق در پروژه‌های کابل‌کشی کاملا تاثیرگذار و فنی است. هر کدام از انواع جعبه تقسیم برق فلزی، ویژگی و مشخصات فنی مخصوص به خود را دارد که پاسخ‌گوی تمام شرایط نخواهد بود.
به عنوان مثال قوطی‌های گالوانیزه گرم به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی، برای نصب‌های توکار در سازه‌های بتنی یا مرطوب ایده‌آل هستند. در مقابل، قوطی‌های آلومینیومی به‌واسطه وزن سبک و قابلیت ماشین‌کاری آسان، گزینه‌ای مناسب برای نصب‌های روکار و محیط‌های صنعتی سبک محسوب می‌شوند. اما به علت شکل و عدم ظرافت کافی (نسبت به قوطی گالوانیزه) برای پروژه توکار و منازل پیشنهاد نمی‌شود.

چه سایزی از جعبه تقسیم برای خانه مناسب است؟

سایز مناسب جعبه تقسیم خانگی علاوه بر تعداد انشعابات و حجم سیم‌کشی، ارتباط مستقیم با سایز لوله‌های برق ورودی و خروجی دارد. در پروژه‌های معمول ساختمانی که از لوله‌های برق سایز 16، 20 و 25 استفاده می‌شود، جعبه‌های کوچک مانند 8×8 یا 10×10 سانتی‌متر برای مدارهای سبک کافی هستند، اما با افزایش سایز لوله‌ها و تعداد مسیرهای عبوری، نیاز به جعبه‌های بزرگ‌تر مانند 15×15 یا بالاتر ایجاد می‌شود تا فضای کافی برای خم‌کاری و اتصال ایمن سیم‌ها فراهم شود.
در واقع هرچه قطر و تعداد لوله‌های برق بیشتر باشد، حجم اشغال‌شده در داخل جعبه نیز افزایش پیدا می‌کند و انتخاب سایز کوچک می‌تواند باعث تراکم، آسیب به عایق سیم‌ها و کاهش کیفیت اجرا شود. بنابراین انتخاب جعبه تقسیم باید هم‌زمان با طراحی مسیر لوله‌کشی و بر اساس سایز و تعداد لوله‌های برق انجام شود تا ایمنی و استاندارد نصب حفظ گردد.

جدول سایزبندی بر اساس تعداد کابل و مسیر

نکات مهم در انتخاب سایز جعبه تقسیم

• در انتخاب سایز جعبه تقسیم، مهم‌ترین معیار فنی، تعداد و سایز لوله‌های برق ورودی و خروجی است و نه صرفا تعداد سیم‌ها؛ زیرا حجم واقعی اشغال‌شده در جعبه بیشتر به مسیرهای لوله‌کشی وابسته است.
• در کنار این موضوع، باید فضای کافی برای خم‌کاری استاندارد سیم‌ها، اجرای صحیح اتصالات و جلوگیری از فشار مکانیکی روی هادی‌ها در نظر گرفته شود.
• همچنین در استفاده از لوله‌های سایز 20 و 25، به‌کارگیری جعبه‌های کوچک می‌تواند باعث تراکم بیش از حد، افزایش دمای موضعی و کاهش ایمنی سیستم شود.
• در پروژه‌های اصولی و حرفه‌ای نیز معمولا توصیه می‌شود یک سایز بالاتر از حداقل نیاز انتخاب شود تا امکان توسعه یا تغییرات آینده در مدارها وجود داشته باشد.
• در نهایت، رعایت حجم پرشدگی استاندارد (Fill Ratio) نقش کلیدی در جلوگیری از گرم‌شدن کابل‌ها و آسیب به عایق آن‌ها ایفا می‌کند.

نکات مهم نصب جعبه تقسیم در سیم‌کشی خانگی

• در نصب جعبه تقسیم خانگی، انتخاب محل مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است؛ این جعبه‌ها باید در نقاطی نصب شوند که دسترسی برای تعمیر و بازبینی آسان باشد و در عین حال در معرض رطوبت یا آسیب‌های مکانیکی قرار نگیرند. معمولا نصب به‌صورت توکار در دیوار یا سقف کاذب، ضمن حفظ زیبایی، ایمنی بیشتری نیز فراهم می‌کند.
• از نظر اجرایی، رعایت اصولی مانند عدم کشیدگی یا فشار بیش از حد روی سیم‌ها، استفاده از اتصالات استاندارد و محکم، و تفکیک صحیح مدارها ضروری است.
• همچنین باید از پر شدن بیش از حد جعبه جلوگیری شود تا فضای کافی برای تهویه و جلوگیری از افزایش دما وجود داشته باشد. رعایت این نکات، نقش مهمی در افزایش طول عمر سیستم و کاهش خطرات احتمالی خواهد داشت.

محل استاندارد نصب روی سقف یا دیوار جعبه تقسیم خانگی

در سیم‌کشی اصولی ساختمان، جعبه تقسیم معمولا در نقاط مرکزی مسیر انشعابات و در امتداد مسیر لوله‌کشی برق نصب می‌شود تا توزیع سیم‌ها به‌صورت متعادل و بدون پیچیدگی انجام گیرد. در نصب سقفی، این جعبه‌ها اغلب داخل سقف کاذب یا نزدیک به محل چراغ‌ها قرار می‌گیرند تا دسترسی به انشعابات روشنایی سریع‌تر و استانداردتر باشد.
در نصب دیواری نیز، محل جعبه تقسیم معمولا در ارتفاعی بالاتر از کلید و پریزها (نزدیک سقف) انتخاب می‌شود تا هم از دید مستقیم دور باشد و هم در مسیر رایج عبور لوله‌های برق قرار گیرد. نکته مهم این است که محل نصب باید قابل دسترس، دور از رطوبت و در مسیر مستقیم لوله‌کشی باشد تا علاوه بر ایمنی، تعمیرات و توسعه‌های احتمالی در آینده به‌راحتی انجام شود.

اشتباهات رایج در نصب جعبه تقسیم خانگی

• یکی از خطاهای متداول، انتخاب سایز نامناسب جعبه تقسیم است که منجر به تراکم بیش از حد سیم‌ها و افزایش دمای داخلی می‌شود. این موضوع علاوه بر سخت شدن اجرای اتصالات، می‌تواند به مرور زمان باعث آسیب به عایق سیم‌ها و کاهش ایمنی مدار گردد.
• از دیگر اشتباهات رایج، اجرای غیراصولی اتصالات داخل جعبه است؛ مانند استفاده نکردن از ترمینال مناسب، اتصال‌های شل یا درهم‌ریختگی سیم‌ها. این موارد باعث افزایش مقاومت اتصال، ایجاد جرقه و حتی خطر آتش‌سوزی می‌شوند.
• همچنین نصب جعبه در محل‌های نامناسب مانند نقاط مرطوب، غیرقابل دسترس یا خارج از مسیر استاندارد لوله‌کشی از دیگر ایرادات مهم است. علاوه بر این، عدم رعایت تفکیک مدارها و استفاده از جعبه تقسیم مشترک برای چند مدار با کاربری متفاوت، می‌تواند باعث اختلال در عملکرد و کاهش ایمنی سیستم برق‌کشی شود.

درپوش جعبه تقسیم برق چیست و چه کاربردی دارد؟

درپوش جعبه تقسیم برق صفحه یا قطعه‌ای است روی جعبه تقسیم (محل انشعاب سیم‌های برق) قرار می‌گیرد و وظیفه اصلی آن پوشاندن، محافظت و ایمن‌سازی اتصالات برقی داخل جعبه است. متریال یا جنس بدنه آن با جنس بدنه جعبه تقسیم معمولا یکسان است. این درپوش‌ها مانع از ورود گردوغبار، رطوبت و اجسام خارجی به داخل جعبه می‌شوند و از تماس ناخواسته افراد با سیم‌های برق جلوگیری می‌کنند.

کاربردهای اصلی درپوش جعبه تقسیم:

• محافظت از سیم‌کشی و اتصالات در برابر آسیب فیزیکی یا نفوذ آب و خاک
• افزایش ایمنی محیط و کاهش خطر برق‌گرفتگی
• ایجاد نمایی مرتب و منظم در سیستم برق‌کشی ساختمان

درپوش‌ها معمولا با پیچ روی بدنه جعبه بسته می‌شوند و در انواع روکار و توکار، ضدآب، پلاستیکی یا فلزی (با توجه به محل نصب و نوع جعبه تقسیم) تولید می‌شوند.

جعبه تقسیم کششی چیست و چه کاربردی دارد؟

جعبه تقسیم کششی یکی از تجهیزات مهم در سیستم‌های برق‌کشی و شبکه‌های برق صنعتی و ساختمانی است که برای اتصال، تقسیم و انتقال جریان برق بین کابل‌ها و سیم‌ها به کار می‌رود. این جعبه‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که بتوانند در مسیرهای کشیده یا طولانی کابل‌ها، انتقال برق را به صورت مطمئن و ایمن انجام دهند.
ویژگی‌ها و کاربردهای جعبه تقسیم کششی:

1. امکان اتصال چند کابل به‌صورت همزمان: جعبه تقسیم کششی به عنوان نقطه مرکزی، کابل‌های ورودی را به چند کابل خروجی متصل می‌کند تا برق به بخش‌های مختلف یک ساختمان یا کارخانه منتقل شود.
2. سهولت نصب و نگهداری: این جعبه‌ها معمولا دارای درپوش مقاوم و ضدآب هستند که از اتصالات داخلی در برابر گرد و غبار و رطوبت محافظت می‌کند و نگهداری و دسترسی به کابل‌ها را آسان می‌سازد.
3. پشتیبانی از کابل‌های فشار قوی و متوسط: جعبه تقسیم کششی برای کابل‌های برق با سطح ولتاژ متوسط و فشار قوی طراحی شده و در خطوط توزیع برق صنعتی کاربرد فراوان دارد.
4. کاهش خطرات اتصال کوتاه و قطع برق: با استفاده از جعبه تقسیم کششی، اتصالات برق به‌صورت منظم و ایمن انجام می‌شود و از خطرات ناشی از قطع ناگهانی برق یا اتصال کوتاه جلوگیری می‌گردد.
5. استفاده در فضاهای باز و مسیرهای طولانی: به دلیل طراحی مقاوم و قابلیت نصب در محیط‌های مختلف، این جعبه‌ها در پروژه‌های برق‌رسانی شهری، صنعتی و ساختمانی که کابل‌ها در مسیرهای طولانی کشیده می‌شوند، کاربرد گسترده‌ای دارند.

جانشن باکس چیست؟

جانکشن باکس یا جعبه تقسیم، یک محفظه‌ی کوچک است که برای اتصال و تقسیم سیم‌ها و کابل‌ها در سیستم‌های برقی استفاده می‌شود. این جعبه‌ها معمولا از پلاستیک، فلز یا فایبرگلاس ساخته شده‌اند و وظیفه‌ اصلی آنها محافظت از اتصالات برقی در برابر آسیب‌های فیزیکی، رطوبت و گردوغبار است. جانکشن باکس‌ها به دلیل سهولت نصب و ایمنی بالا، یکی از اجزای مهم در طراحی و اجرای سیستم‌های الکتریکی محسوب می‌شوند.جانکشن باکس به طور کلی همان جعبه تقسیم است و تفاوتی در مفهوم ندارد.

جعبه تقسیم ترمینال دار چیست؟

جعبه تقسیم ترمینال‌دار یک نوع جعبه تقسیم است که در داخل آن ترمینال‌هایی قرار دارد تا اتصالات الکتریکی بین سیم‌ها به شکل منظم و ایمن برقرار شود. (ترمینال یک قطعه الکتریکی است که برای اتصال منظم و ایمن سیم‌ها به یکدیگر، بدون نیاز به لحیم‌کاری یا پیچیدن مستقیم سیم‌ها استفاده می‌شود.) این جعبه‌ها به کاربران امکان می‌دهند که سیم‌های مختلف را به صورت منظم و با استفاده از ترمینال‌ها به یکدیگر متصل کنند، بدون نیاز به لحیم‌کاری یا استفاده از اتصالات مستقیم. وجود ترمینال‌ها همچنین باعث می‌شود که تعمیرات و نگهداری سیستم برق آسان‌تر و سریع‌تر انجام شود.
جعبه تقسیم ترمینال‌دار معمولا در سیستم‌های برق صنعتی، تجاری و حتی مسکونی به کار می‌رود و برای جلوگیری از بی‌نظمی و جلوگیری از آسیب‌های احتمالی به سیم‌ها و اتصالات طراحی شده است. این جعبه‌ها به ایمنی بیشتر سیستم برق کمک می‌کنند و در برابر عوامل محیطی مانند گرد و غبار و رطوبت نیز محافظت فراهم می‌کنند.

جعبه تقسیم ضد آب چه ویژگی هایی دارد؟

جعبه تقسیم ضد آب یکی از تجهیزات مهم در سیم‌کشی برق است که برای محافظت از اتصالات و کابل‌ها در محیط‌های مرطوب یا بیرونی طراحی شده است. این جعبه‌ها معمولا دارای استاندارد IP65 یا بالاتر هستند که به معنای مقاومت در برابر نفوذ آب و گردوغبار است. بدنه جعبه تقسیم ضد آب از مواد مقاوم مانند پلاستیک فشرده، پلی پروپلین، آلومینیوم، پلی‌کربنات و گاهی از فولاد ضد زنگ ساخته می‌شود و با واشرها و درزگیرهای سیلیکونی آب‌بندی می‌شود. این ویژگی‌ها باعث می‌شود اتصالات الکتریکی از خطرات ناشی از رطوبت، زنگ‌زدگی و آسیب‌های محیطی محفوظ بمانند.
کاربرد اصلی جعبه تقسیم ضد آب در مکان‌هایی است که احتمال تماس با آب یا رطوبت زیاد وجود دارد، مانند گلخانه‌ها، کارگاه‌های صنعتی، تأسیسات دریایی و فضای باز. این جعبه‌ها به دلیل مقاومت بالا در برابر شرایط سخت، ایمنی بیشتری را برای تجهیزات الکتریکی فراهم می‌کنند و مانع از ایجاد اتصالی یا خرابی در سیستم‌های برق می‌شوند. همچنین، طراحی‌های مدرن این جعبه‌ها نصب آسان و طول عمر بالایی را تضمین می‌کنند و در پروژه‌های ساختمانی و صنعتی به‌طور گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مزایا و ویژگی‌های جعبه تقسیم گالوانیزه برق

1. از تماس رطوبت با کابل‌ها و خطرات اتصالات برقی ناشی از این تماس جلوگیری می‌کند.
2. این اتصالات برقی از جنس فولادند که سطح آنها با فلز روی پوشانده شده است.
3. مقاومت پوشش گالوانیزه در برابر رطوبت بسیار بالاست.
4. در برابر حرارت و آتش مقاوم هستند. درنتیجه از کابل و سیم در برابر آتش سوزی محافظت می‌کنند.
5. تسهیل تعمیر و نگهداری سیم کشی
6. مقاومت بالا در برابر زنگ زدگی و خوردگی
7. مقاومت در برابر تنش‌های فیزیکی نظیر ضربه و اعمال نیرو و فشار
8. سازماندهی سیم ها و کابل ها
9. جلوگیری از گره خوردن سیم‌ها و کابل‌ها
10. افزایش ایمنی
11. نصب سریع و راحت

مشخصات فنی و ویژگی های جعبه تقسیم گالوانیزه خانگی

1. قوطی برق گالوانیزه، از ورق‌های فولادی کاملا مقاوم تولید می‌شوند که علیرغم ضخامت اندک خود چگالی ساخت بسیار بالایی دارند.
2. در بدنه (دیواره‌ها) جعبه تقسیم‌های گالوانیزه، حفره‌های دایره‌ای شکلی وجود دارند که جهت ورود لوله‌های فولادی برق و خروج کابل‌ها از داخل جعبه تقسیم تعبیه شده است. این
3. حفره ها به شکل پانچ شده هستند که اصطلاحا به آنها حفره‌های پانچ پران نیز گفته می‌شود.
4. هم به شکل مربع و هم به صورت مستطیل قابل طراحی هستند.
5. سایزبندی‌های بسیار متنوعی دارند. هرچند سایز استاندارد این جعبه‌ها ۱۰*۱۰ الی ۳۰*۳۰ می باشد؛ اما امکان سفارشی سازی آنها نیز بر اساس نیاز مشتری وجود دارد.
6. امکان استفاده به صورت روکار و توکار را دارند. اما عموما به صورت توکار و برای نصب کلید-پریز استفاده می‌شوند.
7. ضخامت ورق این قوطی‌ها در ابعاد ۰.۷ میلی متر و ۰.۹ میلی‌متر می‌باشد. البته ضخامت‌های بیشتر برای جعبه‌هایی انتخاب می‌شود که بالاترین سایز را دارند.
8. از نظر شکل ظاهری، ظاهری ورقی و شبیه به حلب دارند.
9. یک در نازک گالوانیزه به آن پیچ خواهد شد.
10. این جعبه‌ها طیف وسیعی از انواع لوله‌های فولادی را بر اساس سایزشان پشتیبانی می‌کنند. لذا در زمان خرید آنها حتما به سایز پانچ بدنه و حفره‌های بدنه جعبه دقت داشته باشید تا با لوله فولادی برق سازگار باشند.

محیط‌های مناسب برای استفاده از جعبه تقسیم برق ساختمان گالوانیزه

• از قوطی برق گالوانیزه عموما در سوله‌ها و سالن‌های استفاده می‌شود. مهمترین دلیل آن شاید مقاومت آن باشد. همچنین ظاهر این قوطی‌ها بیشتر برای استفاده در کارگاه‌ها و محیط‌های تولیدی صنعتی مناسب است.
• از این نوع جعبه تقسیم عموما در داخل دیوار یا کف و به صورت توکار استفاده می‌شوند. از آنجا که وجود رطوبت در داخل دیوار به خصوص در مناطق جغرافیایی مرطوب زیاد است، استفاده از این نوع قوطی برق گالوانیزه، یک تضمین بر سلامت کابل‌کشی محسوب می‌شود.

کاربرد جعبه تقسیم گالوانیزه چیست؟

• محل استفاده از قطعات الکترونیکی و برد

یکی از محل‌های خاصی که نیاز به استفاده از قوطی برق گالوانیزه دارد، نصب بردها و قطعات الکترونیکی است. این تجهیزات بسیار حساس است و قابلیت نصب مستقیم بر روی دیوار را نیز ندارند. به همین دلیل برای محافظت و استفاده از آنها، نیاز به نصب جعبه تقسیم گالوانیزه خواهیم داشت.

• محل نصب ترمینال ریلی و ریل

محل‌های نصب ریل و ترمینال ریلی، یکی دیگر از محل‌هایی است که نیاز به جعبه تقسیم گالوانیزه احساس می‌شود. به هیچ عنوان نمی‌توانیم سیم‌ها و کابل‌ها را در محیط‌هایی که از ایمنی برخوردار نیستند نصب کنیم. پس لازم است از قوطی برق گالوانیزه برای حفاظت از آنها بهره مند شویم.

• نصب پریز و کلید های صنعتی

جعبه تقسیم گالوانیزه برای فضاهایی که نیاز به نصب پریز و کلیدهای صنعتی دارند، کاملا مناسب است. بر روی بیشتر نمونه جعبه تقسیم‌هایی که تولید می‌شوند، کلیدهای قدرت و فرمان وجود دارد. از این رو جعبه تقسیم‌ها برای نصب کلید و پریز هم مناسب به شمار می‌روند. استفاده به عنوان قوطی کلید و پریز در مجتمع‌های مسکونی و تجاری نیز جایز و بلامانع است.

اتصالات قوطی فلزی برق کدام است؟

نوع و نیاز پروژه نوع اتصالات را مشخص می کند. اما به طور کل، اتصالات رایج جعبه تقسیم عبارت است از:

1. براس بوش (Brass Bush): قطعه‌ای برنجی است که در محل ورود لوله به جعبه نصب می‌شود تا لوله برق و اتصالاتی نظر زانو و سه‌راهی را به جعبه متصل و مسیر کابل‌کشی شکل بگیرد.
2. بوشن: برای اتصال جعبه و برازبوش به لوله یا اتصالاتی مثل زانو.
3. پیچ و مهره: برای فیکس کردن درب جعبه، بست‌ها یا اتصال جعبه به سازه فلزی به کار می‌رود و دوام مکانیکی سیستم را افزایش می‌دهد.
4. گلند فلزی: جهت عبور ایمن کابل و آب‌بندی کامل در برابر رطوبت و گردوغبار استفاده می‌شود.
5. زانو یا خم فلزی: برای اتصال جعبه تقسیم به لوله در مسیرهایی با زاویه (مثلا ۹۰ درجه) به کار می‌رود.

هر لوله‌ای را می‌توان برای جعبه تقسیم گالوانیزه استفاده کرد؟

خیر. اصولا شما نمی‌توانید هر سایز لوله‌ای برای یک جعبه تقسیم گالوانیزه استفاده کنید. زیرا همانطور که گفته شد در اطراف بدنه این جعبه تقسیم‌ها، حفره‌هایی برای ورود لوله‌ها تعبیه شده است قطر و سایز آنها نسبت به سایر قوطی‌های برق گالوانیزه متفاوت هستند. به عنوان مثال در جعبه تقسیم ۱۰ ×۱۰ شما مجاز هستید که از لوله مدل 13.5 PG استفاده کنید. همچنین برای جعبه های با سایز ۲۰×۲۰ شما باید از لوله‌های با سایز یا مدل 16 PG استفاده کنید.
چنانچه به این موارد توجه نکنید ممکن است لوله‌های بزرگتر قابلیت ورود به این ابعاد جعبه تقسیم گالوانیزه را ندارند. این نکته فوق‌العاده مهم است. از این رو در زمان خرید قوطی برق گالوانیزه حتما باید سایز لوله‌ها را نیز ارزیابی کنید و متناسب با قطر و ابعاد فیزیکی آنها، جعبه تقسیم گالوانیزه را نیز خریداری کنید.

سوالات متداول