پروفیل گلخانه چیست؟ کاربردها + انواع آن

ستون گلخانه یکی از قطعات سازه گلخانه است که علاوه بر نقش سازه‌ای، بخشی از بدنه و دیواره‌های گلخانه را شکل می‌دهد و چارچوب اصلی را ایجاد می‌کند. از نظر فنی، ستون عضو باربر اصلی سازه است که بارهای قائم و جانبی ناشی از وزن پوشش، تجهیزات، برف، باد و نیروهای جانبی را به فونداسیون منتقل کرده و پایداری کلی سازه را تضمین می‌کند.
در گلخانه‌های صنعتی، ستون‌ها را عموما از لوله و قوطی پروفیل گالوانیزه می‌سازند؛ چون علاوه بر مقاومت مکانیکی مناسب، در برابر رطوبت بالا، کودها و محیط خورنده گلخانه‌ای دوام بالایی دارند. انتخاب بین قوطی یا لوله بر اساس دهانه سازه، ارتفاع گلخانه، نوع پوشش (پلاستیک یا پلی‌کربنات)، بارگذاری منطقه‌ای و جزئیات اتصال انجام می‌شود.
از نظر عملکرد، ستون گلخانه علاوه بر تحمل بارهای ثقلی و جانبی، نقش اساسی در مهار قاب‌ها، اتصال تیرها و قوس‌ها، تثبیت پوشش و ایجاد یک شبکه سازه‌ای پایدار دارد. طراحی دقیق مقطع در نقشه ساخت گلخانه، ضخامت و فواصل ستون‌ها مستقیما بر عمر مفید سازه، ایمنی بهره‌برداری و کاهش هزینه‌های نگهداری تاثیر می‌گذارد.

مزیت‌های فنی قوطی پروفیل نسبت به لوله در ستون‌های سازه گلخانه

استفاده از قوطی پروفیل گالوانیزه در ستون‌های گلخانه به دلیل سطح مقطع مربعی یا مستطیلی، امکان اتصال‌گیری دقیق‌تر، انتقال یکنواخت‌تر بار به فونداسیون و اجرای ساده‌تر اتصالات پیچ‌ومهره‌ای و صفحه‌ ستون را فراهم می‌کند. این مقاطع در برابر خمش و کمانش موضعی عملکرد پایدارتر دارند. به‌ویژه در قاب‌های چنددهانه و سازه‌های صنعتی با ارتفاع بیشتر، کنترل تغییرشکل جانبی بهتری نسبت به لوله ارائه می‌دهند.
همچنین سطح تماس بالاتر قوطی با اجزای پوشش و بادبندها، موجب افزایش سختی سازه‌ای و بهبود عملکرد کلی سیستم باربر گلخانه در برابر بارهای باد، برف و بارهای بهره‌برداری می‌شود.

چرا قوطی پروفیل گلخانه را گالوانیزه می‌کنند؟

با توجه به نیاز بالای گیاه به رطوبت و شرایط آب و هوایی داخل محیط گلخانه، قوطی پروفیل گلخانه به‌منظور افزایش مقاومت به خوردگی در محیط‌های با رطوبت بالا، بخارات شیمیایی و تماس مستمر با آب گالوانیزه می‌شود. پوشش روی با ایجاد سد فیزیکی و حفاظت کاتدی، از اکسیداسیون فولاد جلوگیری کرده و افت مقطع موثر را به حداقل می‌رساند. این فرآیند موجب افزایش دوام سازه، پایداری عملکرد مکانیکی و کاهش هزینه‌های نگهداری و در نتیجه بهینه‌سازی هزینه ساخت گلخانه در بلندمدت می‌شود.

تفاوت پروفیل گالوانیزه گلخانه با پروفیل معمولی در چیست؟

آهن یه عنصر ضعیف در برابر اکسیژن در مجاورت رطوبت است و پوشش گالوانیزه همانند یک سد دفاعی در محیط‌های مرطوب، گرم و شرجی گلخانه مقاومت بالایی در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی ایجاد می‌کند. در حالی که پروفیل سیاه فولادی در مجاورت رطوبت و دمای بالای داخل گلخانه به سرعت دچار زنگ‌زدگی، سوراخ‌شدگی و تضعیف مقطع می‌شود. این امر می‌تواند منجر به شکست ستون یا تیرها شده و سقوط سقف گلخانه روی محصولات، ایجاد خسارات مالی و حتی جانی را به همراه داشته باشد. همچنین کنترل زنگ‌زدگی پروفیل سیاه در چنین محیط‌هایی دشوار و پرهزینه است و نیازمند نگهداری و تعمیر مکرر است.

هرچند قیمت پروفیل گالوانیزه در نگاه اول گران به نظر می‌رسد، اما طول عمر بالای آن، کاهش هزینه‌های نگهداری و ایمنی سازه، آن را به انتخابی بهینه و اقتصادی برای گلخانه‌های صنعتی تبدیل می‌کند.

کاربردهای پروفیل گالوانیزه در سازه گلخانه‌ای چیست؟

• ستون‌های اصلی و جانبی برای تحمل بارهای ثقلی و جانبی
• تیرهای سقفی و قوس‌ها برای تثبیت پوشش و شکل‌دهی سقف
• بادبندها و مهاربندها برای افزایش پایداری جانبی سازه
• چارچوب دیواره‌ها و درها برای نصب پوشش و ایجاد بدنه گلخانه
• شاسی و پایه تجهیزات گلخانه مانند سیستم‌های آبیاری گلخانه و تهویه
• اتصالات و نگهدارنده‌های پوشش برای حفظ یکپارچگی سقف و دیواره‌ها

این استفاده‌ها باعث افزایش دوام، کاهش نگهداری و بهبود ایمنی گلخانه می‌شوند.

مزایای استفاده از پروفیل گالوانیزه در گلخانه‌ها

1. مقاومت بالا در برابر خوردگی و رطوبت: پوشش گالوانیزه از زنگ‌زدگی جلوگیری کرده و سازه را در محیط مرطوب و شرجی گلخانه محافظت می‌کند.
2. طول عمر طولانی: دوام بالای پروفیل گالوانیزه باعث کاهش نیاز به تعمیر و نگهداری مکرر می‌شود و هزینه نگهداری گلخانه را کاهش می‌دهد.
3. استحکام و پایداری سازه: مقطع یکنواخت و مقاوم، تحمل بارهای سقف، باد و برف را افزایش داده و پایداری جانبی گلخانه را تضمین می‌کند.
4. نصب و نگهداری آسان: وزن مناسب و امکان اجرای دقیق اتصالات، نصب سریع و ایمن ستون‌ها و تیرها را ممکن می‌کند.
5. امنیت و ایمنی بالا: جلوگیری از خوردگی و شکست مقاطع، ریسک سقوط پوشش یا خرابی سازه و خسارات جانی و مالی را کاهش می‌دهد.
6. صرفه‌جویی بلندمدت: هرچند قیمت اولیه بالاتر است، اما طول عمر و کاهش هزینه‌های تعمیر، استفاده از پروفیل گالوانیزه را به گزینه‌ای اقتصادی و بهینه تبدیل می‌کند.

این کاربردها باعث دوام بالاتر، کاهش هزینه نگهداری و پایداری سازه در محیط مرطوب و شرجی تونل گلخانه می‌شوند.

انواع پروفیل گالوانیزه گلخانه در ایران

قوطی پروفیل گلخانه بر اساس فاکتورهای مختلف، گروه‌بندی می‌شوند:

• انواع پروفیل گالوانیزه گلخانه از نظر ضخامت

1. قوطی پروفیل سبک: قوطی پروفیل گالوانیزه سبک به مقاطعی گفته می‌شود که نسبت ضخامت بدنه به ابعاد سطح مقطع کم است و وزن پروفیل گالوانیزه پایین می‌باشد. معمولا پروفیل‌هایی با ضخامت کمتر از 2.5 میلی‌متر در این گروه قرار می‌گیرند. به دلیل وزن کمتر و سهولت نصب و جابجایی، این نوع پروفیل برای گلخانه‌های کوچک و سازه‌های سبک گزینه مناسبی است.
2. قوطی پروفیل سنگین: قوطی پروفیل گالوانیزه سنگین از ورق سیاه فولادی با ضخامت بیش از 2.5 میلی‌متر (تا 3.5 میل) تولید شده و وزن پروفیل گالوانیزه بالاست. این نوع پروفیل برای گلخانه‌های صنعتی با دهانه بزرگ و ارتفاع بلند مناسب است، زیرا استحکام بالا و تحمل بار زیاد دارد. به دلیل وزن زیاد، جابجایی برخی ابعاد آن تنها با تجهیزات مکانیکی ممکن است.

انواع پروفیل گالوانیزه از نظر نوع گالوانیزاسیون

1. قوطی پروفیل گالوانیزه گرم: در این روش، پروفیل پس از تولید در وان مذاب روی غوطه‌ور می‌شود و پوششی ضخیم و یکدست روی سطح آن ایجاد می‌گردد. این نوع گالوانیزه مقاومت بسیار بالا در برابر رطوبت، بخار آب و شرایط خورنده محیط گلخانه‌ای دارد و برای سازه‌های تونلی و صنعتی گلخانه‌ای ایده‌آل است.
2. قوطی پروفیل گالوانیزه سرد (الکتروگالوانیزه): پوشش روی در این روش به صورت الکتروشیمیایی روی سطح پروفیل اعمال می‌شود و ضخامت کمتری نسبت به گالوانیزه گرم دارد. ظاهر صاف و براق، نصب آسان و مناسب بودن برای محیط‌های کم‌مرطوب یا داخلی، از مزایای آن است.
3. قوطی پروفیل فابریک یا ورقی: در این نوع، پروفیل از ورق گالوانیزه آماده فرم‌دهی تولید می‌شود. پوشش یکنواخت، هزینه تولید اقتصادی و کاربرد در سازه‌های سبک گلخانه‌ای و تاسیساتی از ویژگی‌های اصلی آن به شمار می‌رود.

قوطی پروفیل گالوانیزه گلخانه بر اساس کدام استانداردها تولید می‌شود؟

• ST 37: یک استاندارد آلمانی برای فولاد ساختمانی با مقاومت کششی متوسط است که عمدتا در ساخت سازه‌های فلزی و پروفیل‌های ساختمانی استفاده می‌شود.
• ASTM A123: استاندارد آمریکایی برای پوشش‌دهی گالوانیزه گرم فولاد، که ضخامت پوشش و مقاومت آن در برابر خوردگی را تعیین می‌کند.
• ERW القایی: فولاد لوله‌ای تولید شده به روش جوش مقاومتی القایی (Electric Resistance Welded) که با جوش طولی یکپارچه، مقاطع مستحکم و یکنواخت برای سازه‌ها ایجاد می‌کند.

پروفیل گالوانیزه سبک چیست؟ کاربرد و محدودیت‌های آن چیست؟

همانطور که در بالا گفتیم پروفیل گالوانیزه سبک به مقاطعی گفته می‌شود که نسبت ضخامت ورق به ابعاد آن کم است و وزن نهایی آن نسبت به قوطی‌های ضخیم‌تر با (سایز یکسان) پایین است؛ معمولا ضخامت آنها 2 تا 2.5 میلی‌متر است. این گروه از پروفیل‌ها به دلیل وزن کمتر، نصب و جابجایی آسان و انعطاف در طراحی، برای سازه‌های سبک و گلخانه‌های کوچک مناسب هستند.

لازم به ذکر است به علت ضخامت و وزن کمتر، قیمت ستون گلخانه سبک، ارزان‌تر است و برای ساخت بسیاری از گلخانه‌ها، گزینه‌ای مقرون به‌صرفه به نظر می‌رسد. اما با توجه به منطقه جغرافیایی (و احتمال بارش برف سنگین یا باد شدید) و مساحت گلخانه، استفاده از آن، همیشه انتخاب درستی نیست.

• کاربردهای پروفیل گالوانیزه سبک

1. ستون‌ها و تیرهای سازه‌های کوچک گلخانه‌ای
2. چارچوب دیواره‌ها و پوشش‌های سبک
3. شاسی تجهیزات سبکتر و اتصالات فرعی

 محدودیت‌های پروفیل گالوانیزه سبک

1. تحمل بار و فشار پایین نسبت به پروفیل سنگین
2. نامناسب برای گلخانه‌های صنعتی بزرگ با دهانه و ارتفاع بالا
3. حساسیت بیشتر به خمش و تغییرشکل در بارگذاری‌های جانبی و ثقلی زیاد

بهترین مشخصات فنی پروفیل گالوانیزه گلخانه چیست؟

1. ضخامت ورق: بین 2 تا 3 میلی‌متر
2. نوع گالوانیزه: گالوانیزه گرم (آبکاری) برای مقاومت بالا در برابر رطوبت و خوردگی
3. شکل مقطع: مربع یا مستطیل (برای کنترل خمش و پایداری جانبی)
4. استاندارد تولید: ST37 برای فولاد پایه، ASTM A123 برای پوشش گالوانیزه
5. طول شاخه: معمولا 4 تا 6 متر برای کاهش اتصالات و افزایش استحکام
6. کیفیت جوش و فرم‌دهی: بدون ترک، یکنواخت و مقاوم در برابر تنش‌های محیطی
7. سطح صاف و یکنواخت: برای نصب بهتر پوشش و مهاربندها

نحوه تولید پروفیل گالوانیزه گلخانه (گام به گام)

1. تهیه مواد اولیه: انتخاب ورق فولادی با کیفیت مناسب (معمولا ورق سیاه فولادی مناسب شکل‌دهی) به‌عنوان ماده پایه برای پروفیل.
2. برش و فرم‌دهی ورق: ورق فولادی برش داده شده و وارد خط نورد یا فرم‌دهی می‌شود تا به شکل مقطع قوطی/پروفیل موردنظر تبدیل گردد.
3. شکل‌دهی مقطع: با استفاده از غلطک‌ها و قالب‌های مخصوص، ورق فرم داده می‌شود تا ابعاد و هندسه مشخص پروفیل گلخانه ایجاد شود.
4. گالوانیزاسیون – آماده‌سازی سطح: سطح پروفیل قبل از گالوانیزاسیون چربی‌زدایی، اسیدشویی و عملیات آماده‌سازی انجام می‌شود تا آلودگی‌ها و اکسیدها حذف گردد.
5. گالوانیزه کردن: پروفیل برای محافظت در برابر خوردگی وارد وان روی مذاب می‌شود (گالوانیزه گرم) یا از روش الکتروگالوانیزه (سرد) برای پوشش‌دهی روی استفاده می‌شود تا یک لایه روی مقاوم و یکنواخت بر سطح ایجاد گردد.
6. سرد کردن و خشک‌کردن: پس از گالوانیزاسیون، پروفیل خنک و خشک می‌شود تا پوشش روی ثابت و محکم گردد.
7. کنترل کیفیت: ضخامت پوشش، ابعاد پروفیل، یکنواختی پوشش و دیگر پارامترهای کیفی بررسی می‌شود تا محصول نهایی مطابق استاندارد باشد.
8. بسته‌بندی و آماده‌سازی برای حمل: پروفیل‌های گالوانیزه پس از تأیید کیفیت بسته‌بندی می‌شوند و برای ارسال به پروژه‌های گلخانه‌ای آماده می‌گردند.

این مراحل تضمین می‌کنند که پروفیل گالوانیزه تولید شده از دوام بالا، مقاومت عالی در برابر خوردگی و عملکرد مطلوب در محیط‌های مرطوب و خورنده گلخانه‌ای برخوردار باشد.

انتخاب بهترین پروفیل گالوانیزه گلخانه برای خرید، برای خرید بهترین پروفیل گالوانیزه به چه نکاتی توجه کنیم؟

1. ضخامت ورق و وزن پروفیل: ضخامت متناسب با دهانه و ارتفاع گلخانه و وزن مناسب برای نصب آسان و تحمل بار سقف و پوشش.
2. نوع گالوانیزاسیون: گالوانیزه گرم (HDG) برای مقاومت بالا در محیط مرطوب و شرجی گلخانه، الکترواستاتیک یا سرد فقط برای محیط‌های کم‌خورنده مناسب است.
3. کیفیت ورق پایه: فولاد با استاندارد ST37 یا معادل آن برای استحکام کافی و کنترل تغییرشکل.
4. شکل و ابعاد مقطع: مربعی یا مستطیلی برای تحمل خمش و افزایش پایداری جانبی قاب گلخانه.
5. یکنواختی پوشش گالوانیزه: پوشش بدون ترک، پوسته یا نواحی نازک، برای جلوگیری از زنگ‌زدگی موضعی.
6. کنترل کیفیت و استانداردها: رعایت استانداردهای تولید و دریافت گواهی کیفیت از کارخانه معتبر.
7. ضخامت پوشش گالوانیزه: بهترین ضخامت برای قوطی گالوانیزه گرم، بیش از 50 و تا 70 میکرون گزارش شده است.
8. طول شاخه‌ها: طول مناسب برای کاهش تعداد اتصالات و افزایش استحکام سازه.
9. کارایی در محیط گلخانه: مقاوم در برابر رطوبت، دمای بالا و تماس با کودها و مواد شیمیایی.
10. قیمت و مقرون‌به‌صرفگی: بررسی قیمت‌ها و انتخاب پروفیل با بهترین نسبت کیفیت به قیمت، با توجه به طول عمر و کاهش هزینه‌های نگهداری.
11. خرید مستقیم از تولیدکننده: خرید مستقیم از کارخانه یا تولیدکننده معتبر، علاوه بر کاهش هزینه‌های واسطه، امکان دریافت محصول مطابق سفارش و تضمین کیفیت را فراهم می‌کند.
12. بازرسی پیش از تحویل: بررسی ضخامت پوشش، ابعاد، یکنواختی سطح و سلامت پروفیل قبل از تحویل، برای اطمینان از کیفیت محصول و جلوگیری از مشکلات احتمالی در نصب و بهره‌برداری.

برای خرید پروفیل گلخانه مناسب به کجا مراجعه کنیم؟ قوطی گلخانه از کجا بخریم؟

• طول عمر بالای محصول فولادی تا حدود 30 سال
• مقاومت بالا در برابر ضربه و فشارهای بیرونی
• مقاومت و استحکام در برابر فشارهای جوی و باد
• استحکام کششی بی نظیر
• فرآیند شست و شو و نظافت راحت
• هزینه کمتر تولید پروفیل گلخانه در مقایسه با سایر روش‌های استحکام سازی
• بازرسی فنی آسان به صورت چشمی
• مقاومت بالا در برابر رطوبت
• دسترسی راحت و آسان
• پایداری
• طول عمر بالا
• مقاومت ایستایی بالا
• به علت سطح مقطع چهارگوش، در جای خود کاملا ثابت می‌شود.

با توجه‌ به این مزایا، استفاده از پروفیل گلخانه در ساخت گلخانه‌ها به‌عنوان یک تجهیزات اصلی، می‌تواند به بهبود کارایی و مقاومت ساختاری گلخانه‌ها کمک کند.

کاربردهای پروفیل در صنايع گلخانه‌ای چیست؟

پروفیل‌ها به دلیل انواع مختلف و خصوصیات متفاوتی که دارند، در صنایع مختلف به کار می‌روند. در ادامه به برخی از کاربردهای انواع پروفیل‌های گلخانه‌ای اشاره می‌شود:

• مستطیل و مربع: این نوع پروفیل برای ساختار اصلی گلخانه، مانند ستون‌ها و قسمت‌های اصلی سازه به کار می‌رود. از آنجا که سطح مقطع چهارگوش دارند، مقاومت ایستایی بالایی دارند، در جای خود نمی‌لغزند و ثابت و فیکس باقی می‌مانند و در برابر فشار و وزن سقف و سایر اجزای گلخانه تحمل بالایی از خود بروز می‌دهند. از این رو به عنوان ستون گلخانه استفاده می‌شوند. پروفیل گلخانه مربع بر مبنای سایز و ابعاد به 2 گروه تقسیم می‌شوند.
  • سبک: این نوع پروفیل برای ساخت اجزای سازه‌های سبک گلخانه، مانند نگهدارنده‌ها و ساپورت‌ها به کار می‌رود.
  • سنگین: این پروفیل‌ها برای ساخت ستون‌ها و قسمت‌هایی از گلخانه که نیاز به مقاومت بالا دارند، به کار می‌روند.

• Uشکل: این پروفیل‌ها به‌عنوان نگهدارنده‌ها و اجزای تقویتی در گلخانه‌ها استفاده می‌شوند.
• نبشی یا L شکل: از این گروه پروفیل گالوانیزه خیلی استفاده نمی‌شود. اما عموما در کنج‌های گلخانه و به عنوان تقویت کننده ستون‌ها گاها استفاده می‌شود.

تنوع کاربردهای پروفیل‌های گلخانه به‌ویژه در ساخت سازه‌ها و سیستم‌های مختلف گلخانه‌ها، این تجهیزات را به یک ابزار اساسی در صنعت گلخانه‌داری تبدیل کرده است.