پتروگرایش » وبلاگ » مقالات لوله گالوانیزه برق » لوله برق گالوانیزه چیست؟ راهنمای کامل کاربرد، مزایا و استانداردها
لوله برق گالوانیزه چیست؟ راهنمای کامل کاربرد، مزایا و استانداردها
- کامنتها
- زمان مطالعه: 12 دقیقه
فهرست مطالب
لوله گالوانیزه برق، لولههایی با ماهیت بدنه فولادی است که برای هدایت کابلها و سیمها در مسیر سیمکشی و محافظت از آنها در برابر پاره شدن، نوسانات برقی و کاهش خسارات ناشی از اتصال است. این لولهها از نورد ورق سیاه تولید شده و گالوانیزه میشوند. در نتیجه مقاومت بالایی در برابر خوردگی، زنگزدگی و شکستن دارند و در هر شرایطی از کابلها محافظت میکنند.
چرا از لوله فولادی برق گالوانیزه استفاده میکنیم؟
پیادهسازی و هدایت اصولی در کابلکشی از حساسیت بالایی برخوردار است. چون احتمال آسیب دیدگی کابلها بسیار است. از آنجا که کابلها حاوی جریان و نویز الکتریکی هستند، کوچکترین خراش به بدنه کابل موجب تغییر در استانداردهای آن و بروز خطراتی مثل اتصال جریان برق، آسیب به سیستم کابلکشی و دستگاههای متصل، انفجار، آتشسوزی و خسارت به کارفرما خواهد بود. این کابلها در صورت آسیب و یا تخریب بسیار خطر آفریناند. در نتیجه وجود یک پوشش کاملا مقاوم و ایدهآل بسیار ضروری است.
لوله گالوانیزه یک انتخاب ایدهآل برای کابلکشی محسوب میشود. این لولهها در برابر فشارهای مکانیکی و تنشهای محیطی بسیار مقاومند و از کابلها در هر شرایطی محافظت میکنند.
مهم ترین ویژگیهای لوله گالوانیزه برق:
- پوشش گالوانیزه دارند.
- لوله گالوانیزه مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارند.
- طول عمر بالایی دارد.
- در برابر رطوبت مقاوم است
- مقاومت لوله گالوانیزه برق در برابر ضرفه و فشار بسیار بالا است.
- محافظت از کابلها در مسیرها و مکانهای سخت.
- لوله برق گالوانیزه در برابر حرارت مقاوم است و از کابلها در برابر آتشسوزی و حرارت محافظت میکند.
- اتصال به یکدیگر با رزوه.
- درپوش انتهایی برای محافظت از رزوهها در حین حمل و جابجایی.
- از نظر سایزبندی هم به صورت PG و هم به صوت اینچی در بازار موجود است.
- اندازهها از 2/1 اینچ تا 6 اینچ. و از 5 و PG48 در بازار تجهیزات برقی موجود است.
- تنوع آن دست کارفرما را برای انتخاب بهترین لوله گالوانیزه برق باز میگذارد.
- مطابق با استاندارد ایمنی UL6
انواع لولههای برق بر مبنای متریال بدنه
- لوله PVC: از پلاستیک فشرده ساخته میشود، وزن کمی دارد و در برابر رطوبت و زنگزدگی مقاوم است. بیشتر در سیمکشی داخلی و توکار ساختمانها به کار میرود، اما تحمل حرارت و ضربه بالایی ندارد و برای محیطهای سخت پیشنهاد نمیشود. به همین دلیل ارزان است.
- لوله پلیاتیلن (PE): انعطافپذیر و مقاوم در برابر مواد شیمیایی است و برای نصب در زمین یا محیطهای مرطوب مناسب میباشد. این لوله سبک است و قیمت کمی دارد، اما در دماهای بالا تغییر شکل میدهد.
- لوله فلزی گالوانیزه: از فولاد با پوشش روی ساخته میشود و مقاومت بالایی در برابر ضربه و خوردگی دارد. در پروژههای صنعتی و محیطهای باز استفاده میشود اما وزن و هزینه نصب بالاتری دارد.
- لوله فولادی سیاه (بدون پوشش): از فولاد خام تولید میشود و استحکام بالایی دارد، اما در تماس با رطوبت زنگ میزند. چون قیمت ارزانتری نسبت به لوله گالوانیزه دارد، برای کارفرما جذاب بهنظر میرسد، اما طول عمر بالایی دارد. برای محیطهای خشک و کارگاههای سرپوشیده به کار میرود.
- لوله فایبرگلاس (GRP): ترکیبی از الیاف شیشه و رزین است که در برابر مواد شیمیایی و زنگزدگی بسیار مقاوم میباشد. در صنایع نفت، گاز و محیطهای خاص استفاده میشود اما در مقابل عمر نسبتا کوتاه، قیمت آن نسبتا بالا است.
انواع لوله گالوانیزه برق:
لولههای برق بر مبنای فاکتورهای متعدد، انواع مختلفی دارند.
انواع لوله گالوانیزه برق از نظر نوع ساخت
-
لوله برق درزدار
این لولهها از نورد ورقهای فولادی تولید میشوند. دو لبه ورقها در محل رسیدن به یکدیگر، به هم جوش میخورند و درز جوش خورده مجدد با مواد گالوانیزه پوشانده میشود. بیشترین مصرف لوله برق در سیستمهای کابلکشی از این نوع است.
-
لوله برق ضد انفجار یا مانیسمان
این لولهها از خالی کردن شمشهای فولادی تولید و سپس گالوانیزه میشوند. هیچ درزی روی بدنی این لولهها وجود ندارد. در نتیجه مقاومت بیشتری در برابر فشارهای ناشی از انفجار از خود نشان میدهند.
انواع لوله گالوانیزه برق از نظر سایز
سایز لوله برق را بر مبنای قطر لوله میسنجند. این لولهها از نظر سایز به دو گروه تقسیم میشوند.
-
لولههای برق PG
این لولهها از ورق فولادی با ضخامت 1 الی 1.2 میلیمتر تولید میشوند. البته کارهای درجه دوم با ضخانت 0.9 و 0.6 نیز در بازار موجودند. با طول 3 متر عرضه میشوند و قطر آنها نهایتا ( با توجه به سایز) تا 60 میلیمتر است.
انواع سایزهای لوله PG بدین شرح است: PG11- PG13.5– PG16– PG21– PG29- PG36_ PG48
-
لوله برق گالوانیزه کاندوئیت ( اینچی)
ضخامت لوله کاندوئیت الکتریکی از 2 میلیمتر بیشتر است. با طول 6 متر دربازار عرضه میشوند و قطر بیشتری نسبت به لولههای PG دارند. این کابلهای ضخیمتر یا تعداد بیشتر را از این لولهها عبور میدهند.
انواع سایز لولههای کاندوئیت به شرح زیر است. 1.2- 3.4- 1- 1 1.4- 1 1.2- 2- 2 1.2- 3- 4- 5- 6
نکته: سایز بزرگتر هم وجود دارد؛ اما به ندرت استفاده میشود.
تولید لوله گالوانیزه برق ، انواع روش های تولید:
-
لوله برق گالوانیزه گرم عمقی داغ
پس از تولید لوله برق ، وارد پروسه آماده سازی گالوانیزاسیون (شستشو و چربی زدایی) وارد وان مذاب روی با گرمای حدود ۴۵۰ درجه سانتیگراد (۸۴۲ درجه فارنهایت) شده و در داخل مذاب غوطهور میگردد. در نتیجه تمام سطح خارجی و داخلی آن با مذاب فلز روی پوشیده میشود. سپس لولهها را از وان مذاب خارج میکنند تا خشک شود. در حین خشک شدن ممکن است مقداری از مایع مذاب روی سطح داخلی یا خارجی لوله جاری شود و اصطلاحا شره کند. پس از آنکه لوله به طور کامل خشک شد، طی عملیات آخال گیری، سطح خارجی و داخلی لوله را صاف می کنند و برجستگیهای ناشی از شره شدن را میزدایند.
لولههای برقی گالوانیزه عمقی داغ وزن بیشتری نسبت به سایر لولههای همسایز خود با گالوانیزاسینون متفاوت دارند. چون تمام سطح داخلی و خارجی آن از فلز روی پوشیده میشود و ضخامت این پوشش هم نسبت به سایر لولههای گالوانیزه (گرم سبک و فابریک) بیشتر است. با توجه به ضخامت گالوانیزه لوله ( بین 70 الی 90 میکرون)وزن لوله فولادی برق گالوانیزه گرم عمقی داغ متغیر است.
-
لوله گالوانیزه گرم سبک
لولههای گالوانیزه گرم سبک، محصول انحصاری شرکت پتروگرایش میباشد و در حال حاضر با برند تجاری PGCO در بازار عرضه میگردد. این لولهها از نورد ورق گالوانیزه با ضخامت 1 الی 1.2 میلیمتر تولید میشود. دو طرف ورق گالوانیزه است و ضخامت پوشش گالوانیزه 12 الی 18 میکرون میباشد. با توجه به ضخامت پوشش گالوانیزه برای استفاده در مناطقی که در معرض رطوبت مستقیم نیست، کاملا مناسب است. توجه داشته باشید این لولههای برقی نسبت به نوع عمقی داغ (لوله گالوانیزه گرم عمقی داغ) مقرون به صرفهتر است و مقاومت بیشتری نسبت به نوع گالوانیزه سرد دارد.
-
لوله گالوانیزه برق فابریک
این لولهها نیز از نورد ورق گالوانیزه با ضخامت 0.8 الی 0.9 میلیمتر تولید میشوند. به همین خاطر مقاومت کمتری نسبت به لولههای گالوانیزه گرم سبک دارند. دو طرف ورق گالوانیزه است. در نتیجه تمام سطح داخلی و بیرونی لوله گالوانیزه است.
-
لوله برق گالوانیزه سرد
لوله فولادی برق گالوانیزه سرد نوعی لوله گالوانیزه است که در جهان کمتر مورد توجه قرار میگیرد. اما در ایران جزو لولههای گالوانیزه محبوب تلقی میگردد. در این روش گالوانیزاسیون با استفاده از روش الکترولیز یا جریان برق ، سطح خارجی لولهها را با محلول الکترولیت روی میپوشانند. برخی از تولید کنندهها نیز با استفاده از اسپری حاوی روی مایع، پوشش گالوانیزه را بر سطح لوله اسپری میکنند. در این نوع از گالوانیزاسیون، سطح داخلی لوله گالوانیزه نمیشود و مجاورت رطوبت مستعد خوردگی خواهد بود.
پوشش گالوانیزه لولههای برق گالوانیزه سرد بین 5 الی 8 میکرون است. ضخامت ورق لوله گالوانیزه سرد برق درجه یک 0.9 میل و درجه دو 0.6 میلیمتر است. در نتیجه وزن تقریبی آن نسب به سایر لولههای گالوانیزه برق، کمتر است. از آنجا که داخل این لولهها گالوانیزه نیست، استفاده از آن در مناطق مرطوب خیلی توصیه نمیشود.
-
انواع لوله برق فلزی بر اساس ضخامت
به طور کل لولههای برق بر مبنای ضخلامت بدنه و ضخامت پوشش به دو گروه کلی طبقهبندی میگردند:
- لوله گالوانیزه سبک برقی
- لوله برق گالوانیزه سنگین
سنجش سنگین یا سبک بودن لولههای برق، علاوه بر ضخامت فولاد بدنه به نوع گالوانیزاسیون آنها نیز بستگی دارد. به عنوان مثال، ضخامت لوله کاندوئیت الکتریکی 4 اینچ کمتر از 3 میل نخواهد بود و این لوله در گروه لوله گالوانیزه سبک قرار میگیرد. اما لوله کاندوئیت 2 اینچ با ضخامت 2.5 میل جزو این گروه نیست. در مقابل لوله گالوانیزه عمقی داغ pg21 در گروه لوله برق گالوانیزه سنگین قرار دارد. اما لوله pg21 گرم سبک یا فابریک به علت روی بری کمتر در گروه لوله برق سبک قرار دارند.
نکته: لوله گالوانیزه سرد برق نسبت به سایر لوله فلزی برق کشی گالوانیزه، ضخامت رویبری و ضخامت بدنه کمتری دارد.
کاندوئیت برق چیست؟
کاندوئیت برق، نوعی لوله برق فولادی گالوانیزه است که از لحاظ مشخصات فنی با لوله برق PG متفاوت است. برخی از افراد تصور میکنند که لوله کاندوئیت، همان لوله برق است. اما این تصور کاملا اشتباه است. لوله کاندوئیت برق و لوله برق PG دو گروه متفاوتی از لوله برق گالوانیزه هستند که با توجه به نیاز پروژه و کابل کشی میتوانید یکی از آنها را انتخاب نمایید.
لوله برق PG با لوله برق کاندوئیت فلزی چه فرقی دارد؟
این دو گروه لوله برق از نظر ویژگی ساختاری با هم متفاوتند. اما بسیاری از افراد در بازار فروش لوله برق، این دو محصول را یکی میدانند.
کاندوئیتها لولههای فولادی با ضخامت 2 میلیمتر هستند که در طول 6 متر برش خورده و رزوه میشوند. اما لولههای PG از نورد ورق فولادی با ضخامت 0.6 الی 1.5 میلیمتر تولید شده و در طول 3 متر برش خورده و رزوه میشوند. سایز لولههای کاندوئیت بر مبنای اینچ معرفی میشوند اما لولههای PG با فرمت PG سایزبندی میشوند.
لولههای PG نهایتا تاقطر 60 میلیمتر (PG48 ) تولید میشوند ولی کاندوئیتها در قطرهای بالاتر تولید میشوند. همچنین استاندارد تولید، استاندارد رزوه و گام رزوههای این دو گروه لوله با هم متفاوتند.
مزایای استفاده از لولههای فولادی برق نسبت به سایر روشهای کابل کشی
- لوله گالوانیزه برق محافظ بسیار خوبی برای کابلها در برابر ضربه، رطوبت و بخارات شیمیایی محسوب میشود.
- از کابلهایی که مقادیر مختلف جریان الکتریکی را حمل میکنند محافظت کرده و جریان الکتریکی آنها را کنترل و از بروز اتصالات برقی تا حدی جلوگیری میکند.
- لوله گالوانیزه برق از آسیب تصادفی به عایق جلوگیری میکند.
- با توجه به قطر و سایز لوله میتوان تعداد کابل و قطر کابلها را تعیین کرد.
- مدیریت کابلها بسیار راحت است. از آنجا که لولههای برقی به واسطه رزوه به یکدیگر متصل میشوند، چنانچه در هر قسمت از مسیر عبور، کابلی آسیب ببیند، فقط همان قسمت را باز کرده و کابل را تعمیر یا تعویض میکنند و نیازی به باز کردن کل سیستم کابلکشی نیست.
- ممکن است لوله گذاری برق ساختمان ها در معرض تغییرات مکرر قرار بگیرند. تغییرات مکرر کابلکشی از طریق استفاده از لوله گالوانیزه برق سادهتر و ایمنتر میشود.
- مقاومت این لولهها نسبت به رطوبت، فشار و تنشهای مکانیکی، بسیار بالاست. از این رو در محیطهای سخت قابل نصب است و از کابلها محافظت میکند. مثل محیطهای زیرزمینی، تونل، کف زمین، پارکینگها و ….
- لوله گالوانیزه برق برای محافظت از مدارهای حساس در برابر تداخل الکترو مغناطیسی انتخاب ایدهآلی است. همچنین از انتشار چنین تداخلی از کابلهای برق محصور جلوگیری کند.
- این لولهها در برابر حرارت مقاومند و گرمای آتش موجب تغییر شکل در آنها نمیشود. همچنین چون مانع ورود اکسیژن به فضای داخلی لوله میشوند، چنانچه سیمی بر اثر اتصالات ناشی از جریان برق، آتش بگیرد، بلافاصله خاموش شده و امکان آتشسوزی را از بین میبرد.
- هنگامی که لوله گالوانیزه برق با اتصالات آبندی مناسب نصب میشود، اجازه عبور گازها و بخارات قابل اشتعال را به فضای داخلی لوله نمیدهد. در نتیجه از خطر آتشسوزی و انفجار در مناطقی که مواد فرار را جابجا میکنند جلوگیری میکند.
- طول عمر این لولهها بسیار بالاست و سالها از پروژه کابلکشی شما محافظت میکند. در نتیجه هزینه تعمیرات بسیار کم و ناچیز خواهد بود.
- لولههای گالوانیزه برق قابلیت خم پذیری دارد. این امر به ویژه هنگام دنبال کردن مسیرهای نامنظم یا منحنی سودمند است.
اصلی ترین معایب استفاده از لولههای برق گالوانیزه:
- هزینه خرید لوله گالوانیزه برق نسبت به سایر لولههای برقی بیشتر است.
- داشتن بیش از 360 درجه خمیدگی در لوله گالوانیزه برق غیر ممکن است. بنابراین باید اتصالات خروجی ویژهای برای نصب کابلها بدون آسیب در چنین مسیرهایی ارائه شود.
- با توجه به قطر لوله، محدودیت تعداد و قطر کابلهای عبوری وجود دارد. که در این صورت از ابزارهای مشابه (مثل سینی کابل) استفاده میشود.
11 کاربرد مهم لوله گالوانیزه برق:
- ساختمانهای مسکونی و تجاری
- مجتمعهای اداری
- پاساژها و مراکز خرید
- پارکینگهای طبقاتی
- کابلکشی در فضای زیر زمینی مثل مترو و تونل
- کابلکشی آسانسور
- کارگاهها و کارخانجات مختلف
- سولههای صنعتی
- پروژههای پتروشیمی (نفت و گاز)
- نصب دوربینهای مداربسته
- سیستمهای امنیتی و دزدگیرها
بهترین لوله برای برق کشی ساختمان چیست؟
بهترین لوله برای برق کشی، لولههای برق گالوانیزه (PG یا کاندوئیت) است.
- مقاومت بالا: این لولهها از ورق فولادی با پوشش گالوانیزه تولید شدهاند و مقاومت بسیار بالایی در برابر خوردگی، تنشهای مکانیکی و آسیبهای محیطی دارند. از این رو در سختترین شرایط هم از کابلها و پروژه برقرسانی محافظت میکنند.
- مقاومت در برابر خوردگی: پوشش گالوانیزه لولهها را در برابر رطوبت، زنگزدگی و عوامل محیطی محافظت میکند، بنابراین برای استفاده در محیطهای مرطوب یا خورنده بسیار مناسب هستند.
- انعطافپذیری در کاربرد: این لولهها در انواع سایزها و برای محیطهای مختلف مانند فضاهای صنعتی، تجاری و مسکونی تولید میشوند و به راحتی در پروژههای مختلف قابل استفاده هستند.
- استحکام و ایمنی: با توجه به مقاومت بالای فولاد در برابر ضربه و حرارت، در صورت بروز حوادث تخریبی مثل زلزله، آتشسوزی و …. این لولهها تا جای ممکن در جای خود باقی میمانند و بدون شکستگی از قطع شدن و پارگی کابلها، جلوگیری مینمایند. همچنین مانع از ایجاد خطرات ناشی از اتصال برق و آتشگرفتن کابلها میگردند.
- طول عمر بالا: به دلیل مقاومت بالا در برابر آسیبهای فیزیکی و شیمیایی، این لولهها دوام بیشتری نسبت به انواع دیگر دارند.
- ظاهر مناسب: سطح صاف و صیقلی این لولهها نصب و عبور کابلها را آسانتر کرده و باعث ظاهر مرتب سیستم برقکشی میشود.
استانداردهای ضروری لوله برق ساختمان کدام است؟
استانداردهای مرتبط با لوله برق ساختمان که در پروژهها مورد استفاده قرار میگیرند، شامل موارد زیر است:
-
استاندارد ملی ایران (ISIRI):
- ISIRI 3765: برای لولههای برق pvc و پلاستیکی در تأسیسات برق.
- ISIRI 3389: برای لولههای فولادی گالوانیزه مورد استفاده در برقکشی.
-
استاندارد بینالمللی:
- IEC 61386: استاندارد مربوط به سیستمهای لولهگذاری برق، شامل مشخصات فنی، آزمایشها و الزامات عملکردی.
- BS 4568-1: استاندارد بریتانیا برای لولههای فولادی گالوانیزه و اتصالات لوله برق.
- BS EN 61386: استاندارد اروپایی برای لولههای مورد استفاده در سیستمهای برقکشی.
استاندارد آبکاری و ضخامت پوشش نیز طبق استاندارد بینالمللی ASTM A123 اجرا میگردد.
لوله های برق در چه سایزی تولید و عرضه میگردند؟
انواع سایز لوله برق، با توجه به نوع ساختمان (مسکونی، تجاری یا صنعتی) و حجم کابلهای مورد نیاز پروژه، همچنین مسیرهای عبوری کاملا متفاوت است. برای پروژههایی با وسعت بالا از لولههای برق کاندوئیت استفاده میشود. بر این اساس سایزبندی لوله های برق به شرح زیر است.
|
سایز لوله های برق |
|
| سایز کاندوئیت (اینچ) | سایز لوله PG |
| 1.2 | PG 11 |
| 3.4 | PG 13.5 |
| 1 | PG 16 |
| 1-1.4 | PG 21 |
| 1-1.2 | PG 29 |
| 2 | PG 36 |
| 2-1.2 | PG 48 |
| 3 | _ |
| 4 | _ |
لوله های صنعتی برق چیست؟ آیا تفاوتی با لوله برق گالوانیزه PG یا کاندوئیت دارند؟
لوله برق صنعتی، در واقع همان لولههای برق فولادی گالوانیزه است که به علت استحکام و مقاومت بالا در برابر خوردگی، تنشهای مکانیکی و محیطی در محیطهای صنعتی و نیمه سنگینی استفاده میشوند. لولههای صنعتی برق معمولا در دستهبندی کاندوئیتهای فولادی سنگین مانند RGS (Rigid Galvanized Steel) یا IMC (Intermediate Metal Conduit) و لوله برق ضد انفجار قرار میگیرند. کاندوئیتهای صنعتی معمولا از نوع لوله کاندوئیت گالوانیزه گرم هستند. این لولهها نسبت به لولههای برق PG، ضخامت دیواره بیشتر، مقاومت کششی و فشاری بالاتر و ابعاد داخلی بزرگتری دارند؛ به همین دلیل کابلهای چند رشتهای یا کابلهای با سطح مقطع بزرگ به راحتی از داخل آنها عبور داده میشود.
در مقابل، لولههای برق PG بیشتر در تاسیسات ساختمانی، پروژههای مسکونی یا نیمهصنعتی کاربرد دارند. این لولهها بهصورت گالوانیزه سرد یا گرم، با دندههای رزوهشده طبق استاندارد آلمان (Panzer-Gewinde) تولید میشوند و بیشتر برای مدارهای سبک، مسیرهای کوتاه و شرایط معمولی طراحی شدهاند.
لوله گالوانیزه ضد انفجار برق چیست؟
این گروه از لولههای برق، در واقع لوله گالوانیزه برقی بدون درز یا مانیسمان است که مستقیما از شکمش فولادی تولید شده و سپس تحت فریند گالوانیزاسیون گرم (آبکاری) قرار میگیرند. لوله گالوانیزه ضد انفجار برق مانیسمان در گروه لوله فولادی گالوانیزه عمقی داغ قرار میگیرند و به علت نداشتن هیچ درزی در طول بدنه خود، قابلیت تحمل فشار داخلی بسیار بالا را دارند و در صورت بروز انفجار ناشی ار اتصال جریان برق، لوله نمیترکد. از این گروه لوله فولادی گالوانیزه برق برای پروژههای صنعتی سخت و با حساسیت بالا استفاده میکنند.
لوله فلزی برق ضد انفجار، در جزو لولههای پی جی هستند و نه در گروه کاندوئیتها قرار دارند. اما میتوان از آنها به عنوان لوله برق صنعتی نام برد.
هر شاخه لوله برق چند متر است؟
طول لوله برق با توجه به نوع آن متفاوت است:
- طول هر شاخه لوله برق پی جی 3 متر است.
- طول لوله برق کاندوئیت در حدود 6 متر است.
- هر شاخه لوله گالوانیزه ضد انفجار برق نیز به طور استاندارد هم با طول 6 متر و هم طول 3 متر تولید و عرضه میشوند.







3 نظر در “لوله برق گالوانیزه چیست؟ راهنمای کامل کاربرد، مزایا و استانداردها”
واقعا چه مقاله جالبی بود خیلی خیلی ممنون
ممنونم از نگاه شما
بسیار عالی