فونداسیون گلخانه چیست؟ راهنمای کامل ساخت پایه مستحکم گلخانه

فونداسیون گلخانه یکی از اجزای حیاتی در فرآیند ساخت و راه‌اندازی گلخانه است که نقش کلیدی در پایداری و استحکام سازه ایفا می‌کند. این بخش به‌ویژه در برابر شرایط محیطی نظیر بادهای شدید و بارش‌های مداوم مقاومت کرده و از آسیب به ساختار گلخانه جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، طراحی و اجرای اصولی فونداسیون می‌تواند هزینه‌ های ساخت گلخانه را در بلندمدت کاهش داده و عمر مفید سازه را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

اهمیت وجود فونداسیون گلخانه چیست؟

فونداسیون گلخانه یکی از ارکان حیاتی در ساخت و راه‌اندازی گلخانه است که به‌طور مستقیم بر پایداری و استحکام کل سازه تاثیر می‌گذارد. این بخش از ساختار گلخانه به‌ویژه در برابر شرایط محیطی چون بادهای شدید، بارش‌های سنگین و نوسانات دمایی مقاومت می‌کند و از آسیب به سازه جلوگیری می‌نماید. طراحی دقیق و اجرای صحیح فونداسیون می‌تواند نه‌تنها عمر مفید گلخانه را افزایش دهد، بلکه هزینه‌های ساخت گلخانه را در طولانی‌مدت کاهش دهد.

علاوه بر این، فونداسیون مناسب به‌طور غیرمستقیم بر سایر اجزای گلخانه نیز تاثیرگذار است. برای مثال، استحکام فونداسیون می‌تواند شرایط بهتری برای نصب سیستم‌های نور مصنوعی در گلخانه و تامین نور کافی در طول شب یا فصل‌های کم‌نور را فراهم کند. بنابراین، توجه به جزئیات فونداسیون نه‌تنها باعث استحکام سازه، بلکه به بهینه‌سازی عملکرد کلی گلخانه در شرایط مختلف محیطی کمک می‌کند.

انواع فونداسیون گلخانه کدام است؟

فونداسیون گلخانه به‌طور کلی بر اساس جنس و کاربرد به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شود. این بخش از ساخت گلخانه نقش حیاتی در پایداری و طول عمر سازه دارد، بنابراین رعایت نکات مربوط به طراحی و اجرای فونداسیون از اهمیت بالایی برخوردار است. در ادامه، انواع مختلف فونداسیون گلخانه و ویژگی‌های هرکدام بررسی می‌شود:

• فونداسیون فلزی

فونداسیون فلزی یکی از مقاوم‌ترین و بادوام‌ترین انواع فونداسیون‌ها و تجهیزات ساخت گلخانه است. این نوع فونداسیون به‌ویژه در مناطقی که شرایط جوی سخت‌تری دارند، کاربرد زیادی دارد. در این روش، پس از خاک‌برداری و حفر گودال، میله‌های فلزی درون گودال قرار می‌گیرند که مانند یک اسکلت بیرونی عمل می‌کنند. سپس، گودال پر از خاک شده و فونداسیون به‌طور کامل شکل می‌گیرد. این نوع فونداسیون مقاومت بالایی در برابر فشار و تغییرات جوی دارد.

• فونداسیون بتنی و سیمانی

فونداسیون بتنی یکی از مقاوم‌ترین انواع فونداسیون‌هاست که برای سازه‌ گلخانه بزرگ‌تر به‌ویژه گلخانه‌هایی با ابعاد وسیع، بسیار مناسب است. این نوع فونداسیون قادر است وزن بالایی را تحمل کند و در برابر فشارهای خارجی مقاومت بالایی نشان دهد. با این حال، یکی از معایب این فونداسیون عدم حفظ رطوبت در محیط زیرین گلخانه است که ممکن است برای رشد گیاهان حساس مشکل‌ساز باشد. از این‌رو، استفاده از فونداسیون بتنی بیشتر برای گلخانه‌های کشت گل‌های زینتی یا محصولاتی که نیاز به شرایط خشک دارند، توصیه می‌شود.

• فونداسیون چوبی

فونداسیون چوبی مناسب‌ترین گزینه برای گلخانه‌های کوچک است. این نوع فونداسیون به‌دلیل کمبود مقاومت، نمی‌تواند تجهیزات سنگین را به‌خوبی تحمل کند، اما مزیتی که دارد این است که می‌تواند رطوبت مورد نیاز گیاهان را به‌خوبی حفظ کند. به همین دلیل، این فونداسیون برای گلخانه‌هایی که به حفظ رطوبت برای رشد گیاهان نیاز دارند، مناسب است، هرچند ممکن است در سازه‌های بزرگ‌تر کاربردی نباشد.

هر کدام از این فونداسیون‌ها با توجه به شرایط محیطی و نیازهای گلخانه می‌توانند انتخاب‌های مناسبی باشند.

انواع پی گلخانه از نظر جنس و نوع کف کدام است؟

انواع پی گلخانه‌ها به‌طور کلی با توجه به جنس و شرایط محیطی متنوع هستند و هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. در اینجا به برخی از رایج‌ترین انواع پی گلخانه اشاره می‌شود:

• پی خاک فشرده

این نوع پی یکی از رایج‌ترین گزینه‌ها در ساخت گلخانه‌ها است. پی خاکی، به‌ویژه زمانی که همراه با قاب‌هایی برای اتصال سازه به زمین استفاده می‌شود، از بلند شدن گلخانه جلوگیری می‌کند. تراز بودن زمین برای جلوگیری از کج شدن سازه ضروری است. هرچند این نوع پی برای گلخانه‌های بزرگ مناسب نیست. چرا که می‌تواند به‌ویژه در گلخانه‌های سنگین منجر به شکستن شیشه‌ها یا تاب برداشتن قاب شود. با این حال، بسیاری از باغداران همچنان به دلیل مزیت‌های آن در کاشت آسان‌تر گیاهان، از پی خاکی استفاده می‌کنند.

• پی سکو یا عرشه

در این روش، یک سطح مسطح از مواد مختلف مانند سنگ، بتن، چوب یا آجر ایجاد شده و اسکلت گلخانه بر روی آن قرار می‌گیرد. این نوع پی به دلیل سادگی در اجرا و سطح مسطح آن محبوب است، اما در واقع انتخاب مناسبی نیست. گلخانه‌هایی که روی سطوح بتنی نصب می‌شوند، در تابستان دمای بالایی دارند و در زمستان دمای سردتری را تجربه می‌کنند. همچنین، آب باقی‌مانده بر روی سطح می‌تواند منجر به رشد جلبک شود.

• سکوی چوبی

این نوع فونداسیون را از چوب طبیعی می‌سازند و زهکشی مناسبی دارد. به‌راحتی تمیز می‌شود و برای گلخانه‌هایی که به رطوبت بیشتری نیاز دارند، مناسب است. به‌علاوه، با پاشیدن آب بر روی سطح چوب می‌توان رطوبت مورد نیاز را تامین کرد. با این حال، عایق‌بندی ضعیف آن یکی از معایب عمده است؛ زیرا سرما و گرما به‌راحتی از کف گلخانه عبور کرده و وارد محیط می‌شود.

• پایه چوبی

پایه‌های چوبی گلخانه‌ها به دلیل قیمت مناسب و سادگی، گزینه خوبی به شمار می‌آیند. این پایه‌ها معمولا از دو لایه چوب به‌صورت قاب‌مانند برای ایجاد سطحی هم‌تراز با زمین استفاده می‌کنند. اما این نوع پایه برای گلخانه‌هایی که در مناطق با بادهای شدید قرار دارند، توصیه نمی‌شود.

• آجری یا بلوک سنگی

آجر یا بلوک‌های سنگی به‌ویژه برای گلخانه‌های شیشه‌ای یا سنگین مناسب هستند. این نوع پی به‌دلیل استحکام و مقاومت بالا در برابر شرایط جوی، یک انتخاب مناسب برای گلخانه‌های بزرگ است. این سازه‌ها می‌توانند به‌طور موثری از انتقال گرما یا سرما جلوگیری کرده و شرایط مطلوب‌تری برای رشد گیاهان فراهم کنند.

فونداسیون پیش‌ساخته گلخانه چیست؟ چه کاربردی دارد؟

فونداسیون پیش‌ساخته گلخانه، به‌عنوان یک بخش اساسی از سازه، عملکردی مشابه اسکلت را ایفا می‌کند و فشارهای وارده بر گلخانه را به زمین منتقل می‌کند. این فونداسیون از پایه‌های متعددی تشکیل شده که به یکدیگر متصل هستند و به‌طور عمده از میله‌های آهنی به شکل مشبک استفاده می‌شود. برای گلخانه‌هایی با سازه‌های سنگین، معمولا از بتن‌ریزی در ساخت این فونداسیون بهره می‌برند. در حالی که در سازه‌های سبک‌تر می‌توان از مصالحی همچون الوار و تخته استفاده کرد. از ویژگی‌های مهم این فونداسیون، به‌کارگیری صفحات استایروفرم است که در کنارهای فونداسیون قرار می‌گیرند و از ورود هوای سرد به داخل گلخانه جلوگیری می‌کنند. این ویژگی به‌ویژه در فصل زمستان به حفظ دمای مناسب و کاهش مصرف سوخت کمک می‌کند.

استفاده از فونداسیون پیش‌ساخته، مزایای زیادی برای گلخانه‌داران به همراه دارد. این نوع فونداسیون با فراهم کردن یک پایه محکم و مقاوم، عمر مفید گلخانه را افزایش داده و آن را در برابر شرایط سخت محیطی مانند طوفان و دماهای شدید محافظت می‌کند. همچنین، نصب و اتصال قطعات سازه گلخانه روی سطح صاف و بدون مشکل انجام می‌شود و باعث تسهیل فرآیند ساخت گلخانه می‌شود. به‌علاوه، استفاده از فونداسیون مناسب، علاوه بر افزایش طول عمر گلخانه، به بهبود زهکشی و حفاظت از محصولات در دراز مدت کمک می‌کند، که به معنای نگهداری بهتر از محصولات در شرایط بهینه است.

ابعاد فونداسیون گلخانه باید چقدر باشد؟

ابعاد فونداسیون گلخانه به عواملی همچون نوع سازه، اندازه گلخانه و شرایط محیطی بستگی دارد. انتخاب ابعاد مناسب برای فونداسیون یکی از مراحل حیاتی در طراحی و ساخت گلخانه است که تاثیر مستقیمی بر استحکام و پایداری سازه دارد. به‌طور کلی، ابعاد فونداسیون باید به‌گونه‌ای انتخاب شود که بتواند وزن و فشار وارده بر سازه را به درستی تحمل کند.

در اینجا ابعاد هر یک از اجزای مختلف سازه گلخانه به صورت دقیق آمده است:

• ابعاد ستون‌ها در فوندانسیون گلخانه:

1. 1. ستون‌های اصلی معمولا از قوطی‌های با ابعاد 70×70، 80×80 یا 100×100 میلی‌متر تولید می‌شوند. این ابعاد پس از انجام عملیات گالوانیزه گرم استفاده می‌شود.
   2. ستون‌های فرعی معمولا از لوله‌های فولادی گالوانیزه با قطر اسمی “2 یا پروفیل قوطی با ابعاد 80×80 میلی‌متر استفاده می‌شوند.

• ابعاد قاب در فوندانسیون گلخانه:

1. 1. قاب‌ها می‌توانند به صورت سیرکولار، گاتیک یا شیروانی طراحی شوند.
   2. با توجه به طراحی و محاسبات، قاب می‌تواند از یک تکه، دو تکه یا سه تکه تولید شود.
   3. در تیپ شیروانی، قاب‌ها را معمولا از پروفیل لوله یا قوطی می‌سازند.
   4. در قاب‌های غیر شیروانی، اتصال قطعات قاب به روش پیچ و مهره‌ای انجام می‌شود.

• کراپ ساپورت‌ها (وترها) در فوندانسیون گلخانه:

1. 1. در قاب‌های غیر شیروانی، معمولا وترها از 2 تا 4 المان با طول‌های محاسبه‌شده تولید می‌شوند.
   2. در قاب‌های شیروانی، وترها را از پروفیل قوطی و به صورت تک المان با اتصال پیچ و مهره‌ای می‌سازند.

• خرپاهای اصلی در فوندانسیون گلخانه:

1. 1. خرپاهای داخل قاب‌های میانی از 7 تا 9 المان مختلف تولید می‌شوند.
   2. این المان‌ها از لوله‌های گالوانیزه ساخته شده و طول آنها با توجه به نوع اقلیم و محاسبات سازه متغیر است.

• ناودان در فوندانسیون گلخانه:

ناودان‌های گلخانه را معمولا از ورق گالوانیزه با ضخامت 1.5 تا 2 میلی‌متر می‌سازند و در انواع چهاروجهی و هشت‌وجهی طراحی می‌کنند. این ناودان‌ها به دلیل عملکردشان به عنوان تیرهای اصلی سازه، به کمک کرپی‌های مخصوص (U Bolt) به کمان‌ها متصل می‌شوند. طراحی ناودان‌ها در بخش میانی و کناری متفاوت است تا نیازهای خاص این بخش‌ها برطرف شود.

• فلنچ‌های سرستون میانی و کناری:

فلنچ‌های سرستون در سازه‌های غیر شیروانی بر اساس محاسبات مهندسی دقیق (برای افزایش کارایی، به شکل دو تکه) طراحی و تولید می‌شوند. این فلنچ‌ها را از ورق‌های فولادی با ضخامت 3 میلی‌متر (که در صنعت خودرو کاربرد دارند) می‌سازند و پس از ساخت، به‌صورت گالوانیزه گرم می‌شوند. این نوع فلنچ‌ها از نظر کیفیت و متریال با بست‌های سرستون رایج بازار که از ورق‌های گالوانیزه معمولی تولید می‌شوند، تفاوت قابل توجهی دارند. در سازه‌های شیروانی نیز برای اتصال ستون به قاب، از ورق‌های فولادی با ضخامت 6 تا 8 میلی‌متر استفاده می‌شود.

این ابعاد بر اساس نیاز پروژه و نوع گلخانه ممکن است تغییر کند، اما این موارد استاندارد برای طراحی گلخانه‌های مختلف هستند.

فونداسیون گلخانه اسپانیایی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

فونداسیون گلخانه اسپانیایی یکی از انواع فونداسیون‌های مقاوم است که در ساخت گلخانه‌ها استفاده می‌شود. این نوع فونداسیون معمولا برای گلخانه‌هایی با اسکلت فلزی و سقف شیب‌دار طراحی می‌شود و به دلیل سازگاری با شرایط مختلف جوی، برای مناطق با بادهای شدید یا بارندگی زیاد مناسب است. فونداسیون گلخانه اسپانیایی را معمولا از بتن می‌سازند. طراحی آن به گونه‌ای است که در برابر نیروهای خارجی مانند فشارهای ناشی از باد و وزن سازه مقاومت بالایی داشته باشد. این فونداسیون دارای پایه‌های بتنی است که به وسیله میلگرد تقویت می‌شوند و به اسکلت فلزی گلخانه متصل می‌شوند.

در این نوع فونداسیون، به دلیل ساختار مستحکم و مناسب آن برای مقابله با تغییرات دمایی و شرایط جوی متغیر، عمر طولانی‌تری به گلخانه می‌بخشد. فونداسیون اسپانیایی اغلب به صورت یکپارچه اجرا می‌شود تا از ورود رطوبت به داخل خاک جلوگیری کند و در نتیجه شرایط مناسبی برای رشد گیاهان فراهم آورد. این سیستم فونداسیونی علاوه بر مقاومت بالا، به بهره‌برداری بهینه از فضای داخلی گلخانه نیز کمک می‌کند. استفاده از فونداسیون اسپانیایی در گلخانه‌ها موجب افزایش پایداری و دوام سازه در طول زمان می‌شود و به جلوگیری از آسیب‌های ناشی از عوامل محیطی کمک می‌کند.

سوالات متداول