وزن و سایز لوله برق گالوانیزه + جدول استاندارد و مشخصات فنی کامل

وزن و سایز لوله برق گالوانیزه، یکی از اصلی‌ترین استانداردهای لوله کشی برق است. چون امنیت کابل‌کشی و البته مدیریت هزینه را مشخص می‌کند. انواع لوله برق گالوانیزه در سایزهای مختلف و با استاندارد تولید متفاوت تولید و عرضه می‌شود. قطر دهانه لوله سایز آن و مقدار حجم کابل عبوری از داخل آن را مشخص می‌کند. از لوله برق گالوانیزه، جهت محافظت از آسیب‌دیدگی کابل‌های برق استفاده می‌شود.

وزن و سایز لوله برق گالوانیزه چقدر است؟ جدول استاندارد

انواع لوله برق گالوانیزه با استاندارد متریک و پی جی تولید و عرضه می‌شوند. لوله‌های پی جی با ضخامت 0.6 الی 1.5 میلی‌متر و با طول 3 متر عرضه می‌گردد. در حالی که لوله‌های کاندوئیت متریک در سایزهای مختلف اینچی و با طول 6 مترعرضه می‌شود. طراحی و محاسبات لوله‌کشی برق بر اساس نیاز پروژه، سایز و مقدار لوله برق مورد نیاز لوله‌کشی برق ساختمان را مشخص می‌کند.

جدول وزن لوله گالوانیزه برق بر اساس سایز و ضخامت

جدول اندازه‌ها و سایزهای رایج لوله برق گالوانیزه اینچی
نوع لوله	سایز (inch)	ضخامت (mm)	وزن هر متر (Kg)
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سنگین	1/2	2.7	1.31
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سنگین	3/4	2.8	1.75
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سنگین	1	3.3	2.58
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سنگین	1-1/4	3.5	3.5
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سنگین	1-1/2	3.6	4.16
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سنگین	2	3.9	5.66
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سنگین	2-1/2	5	9
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سنگین	3	5.4	11.75
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سنگین	4	6	16.66
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سبک	1/2	2.5	0.95
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سبک	3/4	2.5	1.41
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سبک	1	2.5	2.08
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سبک	1-1/4	2.8	2.83
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سبک	1-1/2	2.8	3.16
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سبک	2	2.8	4.16
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سبک	2-1/2	3.2	5.75
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سبک	3	3.5	7.91
کاندوئیت گالوانیزه ضد انفجار سبک	4	4	12.25
لوله کاندوئیت سبک	1/2	2	1.08
لوله کاندوئیت سبک	3/4	2	1.36
لوله کاندوئیت سبک	1	2	1.78
لوله کاندوئیت سبک	1-1/4	2	2.26
لوله کاندوئیت سبک	1-1/2	2	2.5
لوله کاندوئیت سبک	2	2	3.1
لوله متریک گالوانیزه گرم عمقی داغ	M20	1.5	0.83
لوله متریک گالوانیزه گرم عمقی داغ	M25	1.5	1
لوله متریک گالوانیزه گرم عمقی داغ	M32	1.5	1.3
لوله متریک گالوانیزه گرم عمقی داغ	M40	1.5	1.6

 

 

جدول اندازه‌ها و سایزهای رایج لوله برق گالوانیزه PG
سایز لوله PG	نوع لوله	ضخامت (mm)	وزن هر متر (Kg)
PG13.5	گالوانیزه گرم عمقی داغ	1.25	0.55
PG16	گالوانیزه گرم عمقی داغ	1.25	0.61
PG21	گالوانیزه گرم عمقی داغ	1.25	0.77
PG13.5	گالوانیزه گرم سبک	1	0.49
PG16	گالوانیزه گرم سبک	1	0.54
PG21	گالوانیزه گرم سبک	1	0.69
PG29	گالوانیزه گرم عمقی داغ	1.25	1
PG36	گالوانیزه گرم عمقی داغ	1.5	1.5
PG48	گالوانیزه گرم عمقی داغ	1.5	1.8

مقایسه وزن لوله برق گالوانیزه سبک، متوسط و سنگین

نوع گالوانیزاسیون، سایز و نوع استاندارد ساخت لوله مستقیما بر وزن لوله برق و البته قیمت لوله برق تاثیرگذار است. بر این اساس لوله‌های برق گالوانیزه به 3 گروه لوله برق گالوانیزه سبک، متوسط و سنگین طبقه‌بندی می‌شوند.

1. لوله برق گالوانیزه سبک: لوله‌های پی‌جی گالوانیزه سرد و فابریک با ضخامت 0.6 تا 1 میلی‌متر و لوله‌های اینچی (سایز ½ تا 1 اینچ) در این گروه قرار دارند. از لوله برق گالوانیزه سبک برای پروژه‌های ساختمانی کوچک و پرئوژه‌های صنعتی با حساسیت پایین استفاده می‌شود.
2. لوله برق گالوانیزه متوسط: لوله‌های پی جی گالوانیزه گرم سبک (انحصاری پتروگرایش) با ضخامت 1 میل و لوله‌های اینچی (سایز ½-1 الی ½-2 اینچ) گالوانیزه فابریک (ورقی) در این گروه از لوله‌های برق قرار می‌گیرند. این لوله‌ها برای پروژه‌های صنعتی و ساختمان‌های بزرگ قابل استفاده هستند.
3. لوله برق گالوانیزه سنگین: لوله‌های پی جی گالوانیزه گرم سنگین و لوله‌های اینچی (سایز 3 تا 6 اینچ) که برای پروژه‌های عظیم و با حساسیت بالا استفاده می‌شوند.

نکته: سنگین بودن لوله برق پی جی به نوع گالوانیزاسیون آن وابسته است. به عنوان مثال لوله برق پی جی 13.5 گالوانیزه سرد (با ضخامت 0.6 الی 0.9 میلی‌متر) در گروه لوله برق سبک و لوله برق پی جی 13.5 گالوانیزه گرم عمقی داغ (با ضخامت 1.2 تا 1.5 میلی‌متر) در گروه لوله گالوانیزه سنگین قرار دارند. در حالی که سایز هر دو نوع گروه یکی است.

بررسی‌های اندازه‌ها و سایزهای رایج لوله برق گالوانیزه

همانطور که پیش‌تر گفتیم، لوله‌های برق در دو گروه کاندوئیت متریک و لوله برق PG، سایزبندی می‌شوند. ویژگی‌های فنی و استاندارد تولید هر کدام از این دو گروه لوله برق گالوانیزه با هم متفاوت است که تنوع کاربری آنها را افزایش می‌دهد. به عنوان مثال مقاومت لوله برق پی جی 16 گالوانیزه گرم عمقی داغ بسیار بیشتر از مقاومت لوله برق PG16 گالوانیزه سرد است.

سایز لوله برق گالوانیزه PG و استانداردهای PG برق

سایز لوله برق PG

PG13.5

PG16

PG21

PG29

PG36

PG48

جدول سایز لوله فولادی لوله کاندوئیت

سایز لوله برق اینچی	1/2	3/4	1	1-1/4	1-1/2	2	2-1/2	3	4
سایز لوله برق متریک	M20	M25	M32	M40	M50	M63	M75	M90	M100

 

 

تعریفی از قطر خارجی، قطر داخلی و ضخامت لوله برق گالوانیزه

در انتخاب سایز تمامی لوله‌های برق چه ویژگی مورد اهمیت قرار دارد:

1. قطر خارجی: قطر خارجی لوله به فاصله لبه بیرونی لوله تا نقطه مقابل آن لوله گفته می‌شود. این فاصله قطر خارجی یا سایز اسمی لوله را تعیین می‌نماید.
2. قطر داخلی: به فاصله لبه داخلی تا نقطه مقابل خود را قطر داخلی می‌گویند که فضای داخلی و حجم داخل لوله را مشخص می‌کند. این فضا،
3. ضخامت لوله: به فاصله لبه خارجی تا لبه داخلی لوله اتلاق می‌گردد که مقاومت بدنه را مشخص می‌کند.

نکته: علامت‌های اختصاری معرف مشخصات سایز لوله‌ها در استانداردهای مختلف عبارت هستند از:

• NPS: اندازه اسمی لوله
• DN: قطر اسمی لوله
• ID: قطر داخلی لوله
• OD: قطر خارجی لوله
• SCH: عدد اسکجول یا ضخامت دیواره لوله
• STD: ضخامت دیواره استاندارد یا لوله با وزن استاندارد

در جدول زیر اندازه قطر خارجی برخی از سایزهای لوله‌های برق گالوانیزه را بررسی کردیم:

جدول سایزبندی بر اساس استاندارد (Din – 40430)
سایز PG	قطر خارجی (mm)	ضخامت (mm)	وزن (Kg/M)
PG13.5	20.4	1.2	0.59
PG16	22.5	1.2	0.65
PG21	28.3	1.2	0.82
PG29	37	1.2	1.27
PG36	47	1.2	1.61
PG48	59.3	1.5	3
جدول سایزبندی بر اساس استاندارد (BS-4568)
سایز متریک	قطر خارجی (mm)	ضخامت (mm)	وزن (Kg/M)
M20	20	1.25	0.62
M25	25	1.25	0.77
M32	32	1.5	1.175
M40	40	1.5	1.47
M50	50	2	2.45
M63	63	2	3.1
M75	75	2.5	4.58
M90	90	3	6.66
M100	100	4	9.83

 

جدول سایزبندی لوله‌های برق اینچی بر اساس استاندارد NPS (DN)
NPS (DN)	قطر خارجی (mm)	قطر داخلی (mm)
(15) 1/2	(17.9) 0.706	(5.8) 0.622
(20) 3/4	(23.4) 0.922	(20.9) 0.824
(25) 1	(29.5) 1.163	(26.6) 1.049
(32) 1-1/4	(38.4) 1.510	(35) 1.380
(40) 1-1/2	(44.2) 1.740	(40.9) 1.610
(50) 2	(55.8) 2.197	(52.5) 2.067
(65) 2-1/2	(73.0) 2.875	(62.7) 2.469
(80) 3	(88.9) 3.500	(77.9) 3.068
(90) 3-1/2	(101.6) 4.000	(90.1) 3.548
(100) 4	(114.3) 4.500	(102.3) 4.026
(125) 5	–	(128.2) 5.047
(150) 6	–	(154.8) 6.093

 

 

راهنمای انتخاب سایز لوله برق گالوانیزه برای ساختمان

یکی از اصلی‌ترین مشکلات در لوله‌کشی برق ساختمان ها عدم توجه به سایز لوله و البته ضخامت آن و نوع گالوانیزاسیون آن است. رعایت اصول کابل کشی در لوله برق موجب حفظ ایمنی پروژه، سرمایه و حتی جان افراد خواهد بود.

1. قطر کابل‌ها و حجم کابل عبوری را در نظر بگیرید. کابل‌ها داخل لوله نباید تحت فشار قرار بگیرند. چون احتمال بروز حادثه و آسیب‌دیدگی آنها بسیار بالاست.
2. محل نصب لوله را در نظر بگیرید. لوله بتواند در محل قرار بگیرد و بزرگتر از محل تعیین شده نباشد.
3. نیاز پروژه و حجم جریان الکتریکی نوع کابل را تعیین می‌کند. از این رو لوله و محل نصب آن را باید متناسب با نیاز پروژه در نظر گرفت.
4. به سایز اتصالاتی که باید به لوله‌ها متصل گردد نیز توجه کنید. برای هر سایز لوله اتصالات با همان سایز وجود دارد. به عنوان مثال برای استفاده از لوله PG21، از زانو یا سه راهی PG21 باید استفاده کرد. در صورت نیاز از تبدیل مورد نیاز استفاده کنید.
5. ضخامت بیشتر در لوله برق به معنی گالوانیزاسیون قوی تر است. چنانچه احتمال آسیب محیطی بالاست، از لوله‌هایی با ضخامت بیشتر استفاده کنید.

برای نصب و خرید لوله برق به نکات زیر توجه کنید:

1. ابتدا باید روکار یا توکار بودن سیستم سیم‌کشی ساختمان مشخص باشد.
2. نوع گالوانیزاسیون لوله‌های برق باید بررسی شود.
3. تمام سطح مقطع لوله‌های برق بررسی کنید.
4. از نصب لوله برق در جوار سایر لوله‌های اصلی (آب، گاز، فاضلاب) و اتصالات آن نیز خریداری شود.
5. متریال و نوع اهمیت بالایی دارد.امروزه انواع مختلفی از لوله برق گالوانیزه در بازار تجهیزات کابل‌کشی موجود است. از جمله کاندوئیت ضد انفجار، لوله برق گالوانیزه سرد، ورقی و لوله برق گالوانیزه گرم، لوله برق
6. اتصالات لوله برق بسیار مهم خواهد بود. چون مقاومت سیستم لوله‌کشی به آن وابسته است. کیفیت و گام رزوه زنی لوله گالوانیزه برق همچنین زاویه خم و عدم ریزش گالوانیزه در حین خمکاری لوله گالوانیزه برق را بررسی نمایید.
7. همچنین مواردی همچون استاندارد لوله‌ها، برند و شرکت تولیدکننده، قیمت لوله، گارانتی و … باید مورد توجه قرار بگیرد.
8. فراموش نکنید انتخاب لوله مناسب برای برق‌ کشی موجب افزایش طول عمر لوله گالوانیزه برق و سیستم کابل‌کشی خواهد شد.

 

چگونه سایز لوله برق مناسب ساختمان را انتخاب کنیم؟

برای محاسبه و ارزیابی دقیق سایز لوله‌های برق در سیستم لوله‌کشی برق میبایست حتما از قوانین و مقررات ملی ساختمان (مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان، صفحه ۵۰، بند ۱۳-۶-۲-۳) پیروی کنید. بر اساس این مقررات سایز لوله‌ها بر اساس قطر داخلی آنها و حجم پذیرش کابل عبوری محاسبه خواهد شد. در واقع سایز لوله برق ساختمان با احتساب تعداد سیم‌ها، قطر سیم‌ها، طول لوله، تعداد خم‌های موجود در آن و … محاسبه شود.
سایز لوله برق باید به نحوی انتخاب شود که سیم‌کشی بدون مصرف نیروی بیش‌ از حد انجام گیرد و در عایق‌ بدنه کابل‌ها و سیم‌ها هیچ‌گونه سایش، ذوب ناشی از گرما و پارگی ایجاد نشود. برای تامین این شرط لازم است نسبت قطر داخلی لوله به قطر دسته سیم‌ها یا قطر کابل چند رشته‌ای حداقل برابر 1 به 3 باشد.

انتخاب سایز لوله برق گالوانیزه بر اساس کابل و بار الکتریکی

یکی دیگر از روش‌ها و تکنیک‌های لوله‌کشی برق، بررسی حفظ تناسب میان سایز لوله گالوانیزه برق، حجم کابل ها و بار الکتریکی عبوری از آنهاست. بهره‌گیری از هر سایز لوله برق برای هر نوع کابل مجاز نیست. چون احتمال بی نظمی، عدم هماهنگی در مسیر کابل کشی و ایجاد خطر برای پروژه افزایش خواهد یافت.
معمولا انتقال کابل‌های قطور از شبکه اصلی به سیستم های توزیع نیازمند ابعاد بزرگ تری از لوله است. به طوری که در برخی از پروژه‌ها هر چه از مبدا منبع تغذیه دورتر شویم سایز لوله برق گالوانیزه تغییر خواهد کرد. به عنوان مثال زمانی که بخواهیم از ترانس‌های برق یک انشعاب به داخل مجموعه پروژه خود برقرار کنیم، میبایست از کابل‌های قطور‌تر استفاده می کنیم و قطعا لوله‌هایی که در این مسیر کابل کشی به کار می‌روند، سایز بزرگ‌تری خواهند داشت.
اما پس از آن که جریان برق وارد مجموعه شد می‌توانیم از طریق سیستم‌های توزیع کوچک‌تر، جریان را به نقاط مختلف منتقل کنیم. از آنجایی که در سیستم توزیع، تعداد نقاط انشعاب‌گیری بیشتر و متنوع‌تر است الزامیست که متناسب با حجم کابل‌ها و لوله‌های برق را انتخاب کنیم.

 

فرمول و روش محاسبه وزن لوله برق گالوانیزه چیست؟

فرمول محاسبه وزن لوله گالوانیزه به شرح زیر است:

W=π×(D−t)×t×L×ρ

توضیح پارامترها:
W: وزن لوله (کیلوگرم)
D : قطر خارجی لوله (متر)
t : ضخامت لوله (متر)
L : طول لوله (متر)
ρ (رو) : چگالی فولاد ≈ 7850 kg/m³

به عنوان مثال، ویژگی‌های ابعادی لوله را در نظر بگیرید:

• قطر خارجی: 21.3 mm
• ضخامت: 1.2 mm
• طول: 6 متر

محاسبه:

W = 0.02466 × (21.3 – 1.2) × 1.2 × 6W ≈ 3.57 کیلوگرم

محاسبه وزن لوله برق گالوانیزه بر اساس ضخامت و قطر

همانطور که پیش‌تر گفتیم، برای محاسبه وزن لوله برق بر اساس ضخامت و قطر، میبایست از فرمول بالا استفاده نمایید. ضخامت دیواره نقش تعیین‌کننده‌ای در استقامت مکانیکی لوله برق دارد و البته به نوع گالوانیزاسیون لوله برق وابسته است. بنابراین دقت در اندازه‌گیری قطر بیرونی و ضخامت دیواره با گولیس پیش‌نیاز اصلی یک براورد دقیق برای وزن لوله‌کشی و تضمین کیفی آن است.

استانداردها و کدهای فنی برای لوله برق گالوانیزه چیست؟

• استانداردهای ملی:

استاندارد ملی 294: به ویژگی‌های ابعادی و ویژگی‌های عمومی لوله برق می‌پردازد
استاندارد 11215-1: استاندارد الزامات عمومی سیستم‌های کاندوئیت برای مدیریت کابل را پوشش می‌دهد و شامل بررسی مقامت در برابر ضربه، خوردگی و شعله است.
استاندارد 110 سازمان برنامه و بودجه: این یک استاندارد کارخانه‌ای نیست. اما مرجع اصلی الزامات فنی و اجرایی لوله‌کشی برق در پروژه‌های دولتی و مهندسی ایران محسوب می‌شود.

• استانداردهای بین‌المللی اروپایی:

IEC 61386
BS 4568
DIN 40430

 

• استانداردهای بین‌المللی آمریکایی:

ANSI C80
ASTM A123
UL 6 & UL 797

الزامات فنی لوله گالوانیزه برای برق ساختمان:

1. نوع گالوانیزاسیون بر اساس شرایط محیطی: پوشش گالوانیزه از خوردگی و زنگ‌زدگی لوله برق فولادی جلوگیری می‌کند. برای محیط‌هایی با درصد رطوبت بالا یا محیط‌های خوردنده، حتما باید از لوله برق گالوانیزه گرم سنگین استفاده نمایید.
2. کیفیت رزوه‌ها: رزوه‌ها، تنهاعامل نصب لوله‌های برقی می‌باشند. بنابراین تمامی دو لبه لوله‌های برق باید رزوه داشته باشند. گام رزوه‌ها باید به حدی عمیق باشد اتصال محکم و ایمنی را در طول مسیر ایجاد کند.
3. لبه‌گیری و پیلیسه‌گیری: تمام مقاطع برش‌خورده لوله باید با برقو یا سوهان کاملا صاف و صیقلی گردد تا تیزی لبه‌ها باعث پارگی یا آسیب به عایق‌های هادی نگردد.
4. پیوستگی الکتریکی و اتصال به زمین (Earth): لوله‌های فلزی باید پیوستگی الکتریکی داشته باشند و به سیستم ارتینگ ساختمان متصل گردند تا در صورت نشت جریان، خطر برق‌گرفتگی یا انفجار ناشی از اتصال برق حذف شده و حفاظت مغناطیسی ایجاد گردد.
5. شعاع خم استاندارد: خمکاری لوله نباید باعث دفرمگی یا مسدود شدن مسیر و مقطع داخلی لوله گردد. بنابراین استفاده از دستگاه‌های خم‌کن استاندارد و رعایت شعاع خم (معمولا 6 برابر قطر لوله) ضروری است.
6. آب‌بندی ورودی‌ها: در وحل ورود لوله به جعبه تقسیم یا تابلو برق و حتی گاهی در محل نصب بوشن یا سایر اتصالات حتما از بوشینگ یا لاک‌نات و چسب‌های مخصوص استفاده کنید، تا مانع نشت هر نوع رطوبت به محیط داخلی لوله و اتصال با کابل‌ها گردد.
7. فواصل بست‌کاری: لوله‌ها باید توسط بست‌های متناسب (بست اسپید یا بست 2پایه) در فواصل مشخص ( با توجه به نوع لوله حداکثر 1.5 تا 3 متر) به دیوار یا سقف مهار شوند تا در اثر وزن سیم‌ها یا لرزش دچار شکم دادگی نگردد.

کاربردهای سایزهای مختلف لوله برق گالوانیزه چیست؟

1. جلوگیری از پارگی کابل در طول مسیر کابل‌کشی
2. محافظت از کابل و عدم تماس آن با رطوبت و غبار برای جلوگیری از بروز حوادث احتمالی
3. محافظت از کابل‌ها در مقابل میدان‌های مغناطیسی، تاثیر ضربه و خرد شدن
4. محافظت از پروژه خطوط انتقال برق برای مدت طولانی
5. جلوگیری از تماس افراد و اشیا

کاربرد سایزهای کوچک (½–1 اینچ) در برق ساختمان

از این گروه لوله برق برای محیط‌هایی که نیاز به عبور ظرفیت کمی از کابل باشد استفاده می‌کنند. قطر داخلی این کابل‌ها کم است و کابل‌های ظریف‌تر یا با قطر کمتر از داخل آن عبور داده می‌شود. از این گروه لوله برق گالوانیزه در ساختمانهای تجاری، اداری و گاهی مجتمع‌های مسکونی و مجتمع‌های صنعتی بهره می‌برند.

کاربرد سایزهای بزرگ (>2 اینچ) در پروژه‌های صنعتی

از این گروه لوله برق برای عبور کابل‌های قطور و فشار قوی در صنایع بزرگ استفاده می‌شود. سایزهای بزرگ لوله برق، قطر داخلی بزرگی دارند و می‌توانند حجم بالایی از کابل‌های قطور را از خود عبور دهند، بدون آنکه مانع عبور هوای کافی از محیط داخلی لوله و ایجاد گرمای بیش از حد گردند.